Morgunblaðið - 01.04.2004, Blaðsíða 56

UMRÆÐAN
56 FIMMTUDAGUR 1. APRÍL 2004 MORGUNBLAÐIÐ
Gleði, glens og gaman í allt sumarUpplýsingar í síma 588 8899 og á www.kfum.is
Hólavatn
Kaldársel
Vatnaskógur (skráning hafin)
Vindáshlíð
Ölver
N
O
N
N
I
O
G
M
A
N
N
I
I Y
D
D
A
•
1
1
7
0
3
•
s
ia
.i
s
Gleði, glens og gaman
– í sumarbúðum KFUM og KFUK í sumar!
Skráning hefst 2.
apríl kl. 8.00
KÆRU góðu vinir,
Hjartanlegar þakkir fyrir boðið á
30 ára afmælistónleikana nú um
daginn.
Ég vona, að Íslend-
ingar almennt muni
fyrr eða síðar skilja og
skynja það Grettistak
sem þið hafið lyft í
tónlistarþróun á Ís-
landi.
Alltof oft heyrðum
við, og með mismun-
andi formerkjum, um
starfsemi Íslensku óp-
erunnar, fyrir hverja,
kostnað og sumir jafn-
vel spurðu: Hvers
vegna sjálfstæð Ís-
lensk ópera? Þið viss-
uð betur. Skv. lögum var Þjóðleik-
húsinu skylt að færa reglubundið
upp óperu, og við, sem elskum það
listform, fundum sárlega fyrir,
hvernig þeim lögum var fylgt eftir,
og hversu rík þörfin var.
Barátta ykkar á fyrstu árum Ís-
lensku óperunnar var gríðarlega
erfið, og ekki tilviljun, að bjart-
sýnisverðlaunin voru færð Garðari
Cortes. Óperan er í annarra hönd-
um í dag, og við von-
um öll innilega, auðvit-
að, að það starf eflist
og dafni. En, hefði það
ekki verið fyrir hug-
rekki, dugnað, ómælda
elju og bjartsýni ykk-
ar, sem æ ofan í æ
tókuð áhættuna, hefði
Íslenska óperan verið
kæfð nánast í fæðingu.
Minna hefur borið á
í umfjöllun almennings
því framtaki ykkar að
stofna Söngskólann í
Reykjavík. Á afmæl-
istónleikunum og eftir
þá fann ég gesti, og jafnvel þá sem
ekki komust, en heyrðu af tónleik-
unum, skynja gríðarlegt afrek ykk-
ar, þessa unga fólks sem á sínum
tíma með öllum krafti og þunga
stóð að stofnun Söngskólans. Ís-
lendingar eru nú loks að átta sig á,
hversu mikill máttur ykkar og
framlag hefur verið. Söngfólk á
heimsmælikvarða hér heima eða í
bestu óperuhúsum og tónleikasölum
heims fékk leiðandi hönd ykkar í
upphafi – og, það sem ekki er
minna virði, öguð vinnubrögð í
þjálfun og ómælda hvatningu. Þið
og samstarfsmenn í Söngskólanum
hafið lagt þann grunn að íslenskri
sönglist, sem ekki verður af okkur
tekinn.
Ykkar er sú ímynd sem tónlistar-
heimurinn hvarvetna er nú meðvit-
aður um: Þegar íslenskir söngvarar
stíga á pall í alþjóðaheimi tónlist-
arinnar sýna þeir og sanna þá
„vöggugjöf“ og vegarnesti, sem þið
hafið gefið.
Á afmælistónleikunum steig fram
hver söngvarinn á fætur öðrum,
söngvari sem þegar á eða mun fá
gott gengi, hvar sem er í heiminum.
Hvílíkt afrek hjá þessari þjóð og
hvílíkt fólk sem við eigum að til að
brjóta hæstu múra og þróa sönglist
Íslendinga svo vel. Við munum í
framtíðinni aldrei sætta okkur við
annað en bestu faglegu menntun og
flutning söngs, í hvaða formi sem
er.
Besta sönnunin um starfsanda,
þjálfun og kröfur til nemenda Söng-
skólans heyrðist að sjálfsögðu í
Kristni Sigmundssyni, sem á sviðið
og áheyrendur, hvar sem hann
kemur. Áfram mættum við telja
frábæra frammistöðu Elínar Óskar
Óskarsdóttur og Ólafs Kjartans
Sigurðarsonar, sem brutu blað með
frammistöðu á heimsmælikvarða í
Söngskólinn í Reykjavík
30 ára – opið bréf
Lára Margrét Ragnarsdóttir
skrifar um Söngskólann í
Reykjavík ’Megi framtíð Söng-skólans, Íslenskrar óp-
eru og sönglistar þróast
jafnvel í framtíðinni og
hún hefur gert und-
anfarna áratugi.‘
Lára Margrét
Ragnarsdóttir
FJÖLSKYLDULÍF er það að
börn og foreldrar myndi eðlilegt,
heilbrigt tilfinningasamband á
grundvelli eðlilegra samskipta.
Grundvöllurinn er samskipti, til-
finningasamband og traust. Eitt
það helsta sem vinnur
gegn slíkum grundvelli er
skilnaður. Samkvæmt
Barnasáttmála Samein-
uðu þjóðanna ber þó öll-
um einstaklingum réttur
til að þekkja foreldra sína
og aðskilnaður, t.d. vegna
stríðs, átaka eða skiln-
aðar foreldra, getur ekki
svipt einstaklinginn þess-
um rétti. Fjölskyldulíf er
einnig hornsteinn mann-
réttinda að mati Mann-
réttindadómstóls Evr-
ópu. Rétturinn til
fjölskyldulífs er meginefni þeirra
mannréttinda sem tyrkneska ríkið
var talið hafa brotið á Sophiu Han-
sen í dómi Mannréttindadómstóls
Evrópu frá sl. hausti. Þannig
vernda sáttmálarnir réttinn til fjöl-
skyldulífs.
Ísland er aðili að báðum þessum
sáttmálum. 8. grein Mannréttinda-
sáttmálans hefst á þessum orðum:
„Sérhver einstaklingur hefur rétt
til að einkalífi hans og fjölskyldulífi,
heimili hans og bréfasambandi sé
sýnd virðing.“
Túlkun dómstólsins á ákvæðinu í
máli Sophiu Hansen þýðir að hvers
kyns aðskilnaður og sambandsrof
milli barna og foreldra sé mann-
réttindabrot og
stundum jafnvel
glæpsamlegt, eins
og þegar tyrkneska
ríkið tryggði Sop-
hiu ekki umgengni
við börn sín.
Þeir sem stuðla
að slíkum mann-
réttindabrotum eru
því sekir í ljósi
Mannréttinda-
sáttmálans. Að
mati Félags
ábyrgra feðra
hljóta sýslumenn á
Íslandi, margir félagsráðgjafar og
lögfræðingar að vera sekir um að
hvetja til mannréttindabrota með
kröfum og úrskurðum um takmark-
aða eða enga umgengni barna og
forsjárlausra foreldra (feðra). Svo
ekki sé minnst á notkun bréfa frá
börnum um mannvonsku föðurins.
Umgengnistálmanir
Í máli Sophiu Hansen kom glöggt
fram að umgengni hennar og dætr-
anna var tálmuð ítrekað með lög-
legum og ólöglegum ráðum af hálfu
forsjárforeldris þeirra. Réttur
Sophiu til að fá atbeina yfirvalda til
að knýja fram umgengni er að mati
dómstólsins skýlaus. Dómstóllinn
lítur þannig á að umgengni sé skil-
yrðislaus réttur barns og for-
sjárlauss foreldris og að yfirvöldum
beri ótvíræð skylda til að beita til-
tækum úrræðum til að knýja fram
umgengni sé hún tálmuð af hálfu
forsjárforeldrisins.
Hér á Íslandi viðgengst að for-
sjárforeldri tálmi umgengni mán-
uðum og jafnvel árum saman og yf-
irvöld verðlauna þau jafnvel í
úrskurðum sínum – þvert gegn
dómi Mannréttindadómstóls Evr-
ópu. Nýlega úrskurðaði t.d. sýslu-
maðurinn í Hafnarfirði svo að engin
umgengni skyldi vera milli föður og
barns hans. Meðal gagna sem hann
byggði úrskurð sinn á var bréf sem
barnið var sagt hafa skrifað um að
það vildi ekki umgengni. Í bréfinu
var föðurnum fundið margt til for-
áttu.
Vitnisburður barna
Á Íslandi er algengt að börn séu
látin vitna gegn því foreldrinu sem
þau búa ekki hjá (föðurnum) þegar
ágreiningur rís um forsjá og um-
gengni. Er þá lagt fram bréf frá
barninu um að faðirinn sé leið-
inlegur, vondur, ofbeldishneigður
eða hafi verið vondur við móðurina
meðan þau bjuggu saman. Þessi
bréf eru að sjálfsögðu málsgögn og
ber að íhuga þau sem slík. Í því
samhengi er þó nauðsynlegt að at-
huga hvernig þau verða til. Um
þetta atriði fjallaði Mannréttinda-
dómstóllinn í máli Sophiu Hansen.
Börn hennar vitnuðu í þrígang á
sex árum fyrir dómi um að hún væri
leiðinleg, slæm móðir og lauslát.
Tilgangur vitnisburðarins var aug-
ljóslega að sýna fram á að börnin
vildu ekki umgangast móður sína.
Niðurstaða dómstólsins var sú að
vitnisburður barnanna sýndi að þau
hefðu aldrei fengið tækifæri til að
rækta samband sitt við móðurina
við eðlilegar aðstæður og þess
vegna væru þau ekki lengur fær um
að tjá sig frjálslega um tilfinningar
sínar til hennar án utanaðkomandi
þrýstings. Dómstóllinn taldi að að-
stæður og forsjárforeldrið hefðu
snúið börnunum gegn móðurinni og
Sophia Hansen og Hund-
Tyrkinn-Íslendingurinn
Garðar Baldvinsson
skrifar um forsjármál ’Rétturinn til fjöl-skyldulífs nær ekki
aðeins til forsjárfor-
eldra heldur til allra
manna …‘
Garðar BaldvinssonFyrir
flottar
konur
Bankastræti 11
sími 551 3930