Morgunblaðið - 01.04.2004, Síða 58

UMRÆÐAN
58 FIMMTUDAGUR 1. APRÍL 2004 MORGUNBLAÐIÐ
ALÞINGI Íslendinga er elsta
starfandi þjóðþing í heimi. Þar
sitja lýðræðislega kjörnir fulltrú-
ar þjóðarinnar. Eða
hvað?
Í nýafstöðnum for-
setakosningum í
Taívan var Chen
Shui-bian naumlega
endurkjörinn. Mun-
urinn á atkvæðum
Chen Shui-bian og
mótframbjóðanda
hans, Lien Chan, var
0,2%. Þessi litli mun-
ur vakti hörð við-
brögð hjá stuðnings-
mönnum Lien Chan,
sem kröfðust þess að
atkvæði væru end-
urtalin.
Helstu rök þeirra
voru tvíþætt. Annars
vegar að munurinn á
atkvæðum frambjóð-
endanna tveggja var
aðeins 0,2%, og hins
vegar, að munurinn er einungis
einn tíundi af þeim atkvæðum,
sem dæmd voru ógild. Ógild at-
kvæði voru um 300.000, en mun-
urinn á atkvæðum frambjóðenda
einungis 30.000.
Mótmæli stuðningsmanna Lien
Chan hafa ekki fallið á dauf eyru,
heldur hefur verið samþykkt að
endurtelja atkvæðin til að stað-
festa að réttkjörinn forseti sverji
embættiseið.
Á Íslandi er lýðræðinu öðruvísi
farið. Í síðustu alþingiskosn-
ingum, þar sem kosið er til setu á
elsta þjóðþingi heims, munaði
0,007% atkvæða, að þingsæti það,
sem félagsmálaráðherra mannar
fyrir Framsóknarflokkinn, hefði
fallið Frjálslynda flokknum í
skaut.
Hér var ekki um að ræða einn
tíunda af ógildum seðlum eins og
í Taívan, heldur einungis einn 27.
hluta, þar sem Frjálslynda flokk-
inn vantaði aðeins 13
atkvæði til að hafa
þingsæti af Fram-
sóknarflokknum.
Niðurstöður kosn-
inganna voru kærðar
og farið fram á end-
urtalningu atkvæða á
þeim forsendum að
svo litlu munaði að
breyting yrði á skipan
þingsæta, og að mis-
vísandi reglur voru
notaðar í mismunandi
kjördæmum til að
dæma um gildi at-
kvæða.
Beiðni um end-
urtalningu var vísað
af dómsmálaráðuneyt-
inu til Alþingis, þar
sem frambjóðendur
tóku afstöðu til henn-
ar. Ég segi frambjóð-
endur, vegna þess að beiðnin var
felld af frambjóðendum Sjálfstæð-
isflokks og Framsóknarflokks,
þar sem verknaðurinn var fram-
inn áður en þeir höfðu fengið
staðfesta kosningu eða kjörbréf
sín.
Lýðræði á Íslandi er því
skemmra á veg komið en í Taív-
an, þar sem sjálfsagt þykir að
staðfesta vilja kjósenda, í stað
þess að láta sér duga ákvörðun
fámenns hóps einstaklinga, þar
sem meirihlutinn hefur hagsmuni
af því að vísa málinu frá.
Lýðræði til
fyrirmyndar
Sigurður Ingi Jónsson
skrifar um lýðræði
Sigurður Ingi Jónsson
’Lýðræði á Ís-landi er því
skemmra á veg
komið en í Taív-
an…‘
Höfundur var oddviti Frjálslynda
flokksins í Reykjavíkurkjördæmi
norður.
FYRIR alþingiskosningarnar á
sl. ári gáfu stjórnarflokkarnir,
Sjálfstæðisflokkur og Framsókn,
mikil kosningaloforð. Það voru
stærri kosningaloforð
en dæmi voru til um
áður í kosningum.
Mun ekki ofsagt, að
þessi stóru loforð hafi
tryggt stjórnarflokk-
unum áframhaldandi
völd í stjórnarráðinu.
Kjósendur eiga heimt-
ingu á því að fá skýr
svör strax að loknum
kosningum um efndir
kosningaloforða. Þau
svör eru ekki komin
enn.
20 milljarða skatta-
lækkun svikin?
Stærsta kosningaloforðið fyrir síð-
ustu kosningar gaf Sjálfstæð-
isflokkurinn: Tekjuskattar ein-
staklinga skyldu lækka um 20
milljarða kr. Svo stórt kosningalof-
orð hafði enginn stjórnmálaflokkur
gefið áður. Var dregið í efa, að
þetta yrði nokkru sinni fram-
kvæmt. En Sjálfstæðisflokkurinn
stóð fastur á því að þetta yrði efnt
og því til staðfestingar var sagt að
það yrði upplýst og ákveðið á Al-
þingi strax haustið 2003 hvernig
skattalækkunin yrði framkvæmd.
En ekki var stafur um skattalækk-
unina í fjárlagafrumvarpinu fyrir
árið 2004. Og ekkert var ákveðið á
haustþinginu um það hvernig
framkvæma ætti umrædda skatta-
lækkun. Það var svikið. Er nú allt
útlit fyrir, að 20 millj-
arða skattalækkunin
verði svikin. Að vísu
tala sjálfstæðismenn
um að málið verði tek-
ið upp að loknum
kjarasamningum en
ekki er mikið að
treysta á það. Stærstu
kjarasamningarnir
hafa þegar verið gerð-
ir en ekkert gerist í
skattamálum. Helst
má búast við að ein-
hver hluti þessarar
skattalækkunar komi í
lok kjörtímabilsins en þó er það
engan veginn víst.
Í staðinn: Skattahækkun
og niðurskurður
Þegar Sjálfstæðisflokkurinn boðaði
20 milljarða skattalækkun sögðu
ýmsir og þar á meðal Vinstri
grænir, að svo mikil skattalækkun
væri ekki framkvæmanleg án nið-
urskurðar velferðarkerfisins. Á
þeim forsendum lögðust Vinstri
grænir gegn þessari skattalækkun.
VG virðast hafa haft nokkuð til
síns máls í þessu efni. Am.k. er
niðurskurður velferðarkerfsinis
þegar hafinn enda þótt engin
skattalækkun hafi átt sér stað.
Ríkisstjórnin ákvað að skera út-
gjöld Landspítala – háskólasjúkra-
húss niður um 1½ milljarð. Liggur
nú við neyðarástandi á spítalanum
af þeim orsökum. Sagt er að engir
peningar séu til svo komast megi
hjá neyðarástandi en á sama tíma
er talað um milljarðaskattalækkun!
Sjúklingagjöld voru hækkuð um sl.
áramót svo og bensíngjald, þunga-
skattur o.fl. Það má því segja að í
stað skattalækkana hafi fólk fengið
skattahækkanir og niðurskurð á
velferðarkerfinu. Þannig efnir rík-
isstjórnin þetta stærsta kosninga-
loforð sitt!
90% lánin svikin
Annað stærsta kosningaloforðið í
kosningabaráttunni sl. vor var lof-
orð Framsóknarflokksins um að
hækka húsnæðislánin í 90%. Var
hamrað á því loforði í kosningabar-
áttunni og sagt að þessi hækkun
mundi einkum koma ungu fólki
vel. Er líklegt að þetta loforð hafi
dregið eitthvað af ungu fólki að
Framsóknarflokknum. Þetta stóra
kosningaloforð getur því hafa skipt
sköpum fyrir Framsókn í kosning-
unum og fært flokknum þau at-
kvæði sem vantaði til þess að
tryggja áframhaldandi meirihluta
ríkisstjórnarinnar. Þetta kosninga-
loforð verður trúlega svikið. Það
bólar ekkert á framkvæmd þess.
Til málamynda var örlítil hækkun
húsnæðislána ákveðin fyrir
skömmu. Er nú helst reiknað með
að það verði farið að athuga ein-
hverja hækkun lána vegna kosn-
ingaloforðsins seint á kjör-
tímabilinu. Seðlabankinn og fjöldi
hagfræðinga hefur varað við 90%
hækkun húsnæðislána. Þessir að-
ilar hafa sagt að svo mikil hækkun
húsnæðislána gæti valdið þenslu
og verðbólgu. Ríkisstjórnin veit því
ekkert í hvorn fótinn hún á að
stíga í málinu. Talið er að rík-
isstjórnin muni ef til vill sam-
þykkja að hækka lánin að hluta til
seint á kjörtímabilinu. En það telj-
ast ekki efndir á kosningaloforð-
inu.
Svikin við öryrkja
Segja má að loforð Framsóknar
um að stórhækka lífeyri öryrkja
hafi einnig verið kosningaloforð.
Heilbrigðisráðherra Framsóknar
samdi við Öryrkjabandalag Íslands
í mars 2003 um sérstakar, til-
teknar hækkanir til handa ör-
yrkjum frá og með 1. janúar sl.
Þessar hækkanir mundu hafa kost-
að ríkissjóð 1½ milljarð kr. Á síð-
ustu stundu ákvað ríkisstjórnin að
svíkja loforðið við öryrkja og láta
þá aðeins fá 1 milljarð í hækkanir
um sl. áramót í stað 1½ milljarðs.
Er hér ef til vill um svívirðilegustu
svikin að ræða.
Kosningaloforðin, sem rík-
isstjórnin hefur svikið eru mikið
fleiri. Vikið verður nánar að þeim
síðar.
Kosningaloforðin
hafa verið svikin
Björgvin Guðmundsson skrifar
um kosningaloforð stjórn-
arflokkanna
’Kjósendur eiga heimt-ingu á því að fá skýr
svör strax að loknum
kosningum um efndir
kosningaloforða.‘
Björgvin Guðmundsson
Höfundur er viðskiptafræðingur.
Laugavegi 63
(Vitastígsmegin)
sími 551 2040
Silkitré og silkiblóm
Ný lína í
gjafavörum
mbl.isFRÉTTIR
www.thumalina.is
Tillögur um breytingar á samflykktum sjó›sins er a› finna á heimasí›u
KB banka, www.kblifeyrir.is, og í höfu›stö›vum KB banka a› Borgartúni 19.
Stjórn sjó›sins hvetur sjó›félaga til a› mæta á fundinn.
1. Sk‡rsla stjórnar.
2. Kynning ársreiknings.
3. Tryggingafræ›ileg athugun.
4. Fjárfestingarstefna sjó›sins.
5. Kjör endursko›anda.
6. Tillögur um breytingar á samflykktum sjó›sins.
7. Laun stjórnarmanna.
8. Sameining Frjálsa lífeyrissjó›sins og Séreignalífeyrissjó›sins.
9. Önnur mál.
DAGSKRÁ
Stjórn Frjálsa lífeyrissjó›sins minnir á ársfundinn í dag,
fimmtudaginn 1. apríl, á Nordica hotel, Su›urlandsbraut 2
í Reykjavík. Fundurinn hefst kl. 17.15.
N
O
N
N
I O
G
M
A
N
N
I I Y
D
D
A
/ sia
.is / N
M
1
1
6
8
1