Morgunblaðið - 10.02.2007, Blaðsíða 22

22 LAUGARDAGUR 10. FEBRÚAR 2007 MORGUNBLAÐIÐ
MENNING
BÚIST er við því
að útgáfufyr-
irtæki í tónlist
fari óðum að af-
nema höfund-
arréttarvarnir á
þeirri tónlist sem
þau setja á Netið.
Það var Steve
Jobs, forstjóri
Apple fyrirtæk-
isins sem skrifaði
opið bréf til tónlistariðnaðarins þar
sem hann hvatti sérstaklega stóru
útgáfurisana Sony BMG, Universal,
EMI og Warner Music til að ganga
á undan með góðu fordæmi og
hætta að skikka Apple fyrirtækið og
aðra þá sem miðla músík á Netinu,
til að nota DRM hugbúnað (Digital
Rights Management), sem stjórnar
því í hvaða tegundum spilara fólk
getur spilað tónlist sem það sækir á
Netið.
Steve Jobs segir á vef fyrirtæk-
isins að afnám hugbúnaðarins verði
bersýnilega besta lausnin fyrir neyt-
endur, því þá geti þeir spilað hvaða
tónlist sem er í hvaða spilara sem er
og séu ekki bundnir af því hvort
Apple eða aðrir framleiði hann.
Stjórnendur útgáfufyrirtækjanna
höfðu vonast til að frumkvæði kæmi
frá Apple um að þar á bæ yrði unnið
að því að samræma einkarétt-
arhugbúnað þeirra, Fairplay, sem
notaður er á tónlist úr iTunes tón-
listarbúðinni þeirra á Netinu og á
iPod græjunni öðrum réttinda-
hugbúnaði, en yfirlýsing Jobs bend-
ir ekki til þess að svo verði.
Steve Jobs benti hins vegar á að
afnám réttindahugbúnaðarins væri
eina mögulega lausnin, þar sem
DRM hugbúnaðurinn væri mein-
gallaður og hefði í raun ekki komið í
veg fyrir að fólk hlæði niður þeirri
tónlist sem því sýndist á vefnum og
gerði við hana það sem það kysi.
Tónlistin
frelsuð
Apple vill afnema
réttindahugbúnað
Steve
Jobs
MÁLVERK eftir
Francis Bacon
seldist fyrir 14
milljónir punda
eða um 1,6 millj-
arða íslenskra
króna á uppboði í
Christies í Lond-
on á fimmtudags-
kvöldið.
Það var nafn-
laus bjóðandi sem keypti verkið sem
heitir „Study for Portrait II“ og var
málað árið 1956.
Búist var við að málverkið, sem
sýnir einn af yfir fimmtíu leiðtogum
kaþólsku kirkjunnar sem Bacon
málaði, færi á um 12 milljónir punda.
Fyrra sölumet á verki eftir Bacon
var 7,8 milljónir punda en það var
verkið „Version No 2 of Lying Fig-
ure with Hypodermic Syringe“ sem
seldist fyrir það í New York í fyrra.
„Study for Portrait II“ er sögð
samúðarfull mynd sem sýnir páfann
sem raunalega hetju, bugaða af ytri
öflum.
Verkið þykir það mikilvægasta úr
Páfa-seríu Bacon og setti hann á
stall sem einn af leiðandi listamönn-
um 20. aldarinnar.
Fyrir uppboðið hafði málverkið
ekki verið sýnt opinberlega síðan
1963.
Á uppboðinu seldist líka mynd af
Brigitte Bardot eftir Andy Warhol á
5,3 milljónir punda, helmingi meira
en hún var metin á.
Hver metsalan af annarri á sér
stað núna í uppboðsheiminum. Í Sot-
heby uppboðshúsinu náðust 45,7
milljónir punda í vikunni á einu upp-
boði og er það met fyrir sölu á nú-
tímalist í Evrópu.
Sölumet
á Bacon
Verk Bacons
SVOKALLAÐ Russendisko
verður haldið í Alþjóðahúsinu,
Hverfisgötu 18, á móti Þjóð-
leikhúsinu, í kvöld. Það er ,,DJ-
Sergey“, diplómat í sendiráði
Rússlands í Reykjavík sem
þeytir skífur fram eftir nóttu.
Russendisko er vel þekkt
menningarfyrirbæri í næt-
urklúbbum Berlínar, Prag og
öðrum borgum Mið-Evrópu og
nýtur mikilla vinsælda en þetta
er gamaldags diskótek með slavneskum blæ. Rus-
sendisko er einstakur menningarviðburður og
sjón er sögu ríkari.
Aðgangur er ókeypis.
Tónlist
Rússadiskó í
Alþjóðahúsinu
Alþjóðahúsið
LEIKBRÚÐULAND frum-
sýnir brúðuleikritið Vináttu í
Gerðubergi í Breiðholti klukk-
an 14 í dag, en önnur sýning
verður á sama tíma á morgun.
Sýningin samanstendur af
fjórum ævintýrum sem öll
fjalla um vináttu. Fjöldinn all-
ur af brúðum kemur fram sem
þær Erna Guðmarsdóttir og
Helga Steffensen hönnuðu, en
þær hafa báðar starfað í Leik-
brúðulandi frá upphafi þess árið 1968. Vinátta er
ferðasýning og verður hún sýnd eftir pöntunum í
leikskólum, skólum, kirkjum eða samkomuhúsum
um allt land. Leikstjóri verksins er Örn Árnason.
Leikhús
Brúðuleikritið Vin-
átta í Gerðubergi
Helga Steffensen
ERLINGUR Jón Valgarðsson
opnar myndlistarsýningu í
dag, laugardaginn 10. febrúar,
kl. 14.00 í Jónas Viðar Galleríi,
Kaupvangsstræti 12, Lista-
gilinu á Akureyri.
Erlingur er fæddur árið
1961 og stundaði listnám við
Myndlistarskólann á Akureyri,
hjá Rafael Lopes í Falun í Sví-
þjóð og við Haraldsboskolan á
sama stað. Hann hefur áður
haldið nokkrar einkasýningar á Akureyri og víð-
ar. Sýningin stendur til 25. febrúar.
Jónas Viðar Gallerí er opið kl. 13.00 til 18.00
föstudaga og laugardaga.
Myndlist
Erlingur Jón
sýnir á Akureyri
Jónas Viðar Gall-
ery er á Akureyri
KVIKMYNDAKLÚBBURINN
Fjalakötturinn hefur starfsemi sína
sunnudaginn 25. febrúar, en það er
Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í
Reykjavík sem starfrækir klúbbinn.
Sýningar verða tvivar í viku, á sunnu-
dögum og mánudagskvöldum. Hrönn
Marinósdóttir er framkvæmdastjóri
Kvikmyndahátíðarinnar. „Við erum
búin að móta dagskrá fram í miðjan
maí. Við sýnum eldri myndir í bland
við nýjar og byrjum á því að sýna all-
ar myndir með James Dean og nýja
heimildamynd um hann,“ segir
Hrönn.
Hún vonast til þess að ráðist verði í
einhverjar endurbætur á húsnæðinu í
Tjarnarbíói í sumar, þörf er á því að
hennar sögn, en hugmyndin er að
hægt verði að bjóða upp á alíslenska
sumardagskrá, og að ferðamenn – og
Íslendingar – geti gengið að íslensk-
um myndum vísum í klúbbnum yfir
sumarið. Sýningarárinu verður skipt
í tímabil; vor, sumar og vetur, þar
sem Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í
Reykjavík markar hápunkt að hausti.
Vettvanginn hefur lengi vantað
Hrönn segir ástæðuna fyrir því að
Kvikmyndaklúbburinn Fjalakött-
urinn var stofnaður þá að aðstand-
endum Kvikmyndahátíðarinnar hafi
þótt vanta vettvang fyrir sígildar
kvikmyndir og óháðar, sem hafa ekki
jafnstórt markaðsbatterí á bak við sig
og Hollywoodframleiðslan sem oftast
ratar í bíóhúsin. „Það eru til ógrynni
af spennandi myndum í heiminum og
þær berast of sjaldan hingað, því
vettvanginn hefur vantað. Okkur
finnst klúbbur af þessu tagi eiga að
sinna menntunarhlutverki og sýna
verk gömlu meistaranna, nýjar óháð-
ar myndir frá Evrópu og víðar að og
setja þannig kvikmyndasöguna í sam-
hengi. Við finnum að fyrir það er þörf.
Þetta er ekki síst nauðsynlegt fyrir
ungt fólk sem hefur heyrt um myndir
en kannski aldrei fengið tækifæri til
að sjá þær í bíósal en eldra fólk man
betri tíð, því það er gömul hefð fyrir
kvikmyndaklúbbum hér á landi.“
Í spor Fjalakattar Friðriks
Hrönn nefnir Fjalaköttinn, kvik-
myndaklúbb framhaldsskólanna sem
starfræktur var um miðjan áttunda
áratug síðustu aldar, lengst af undir
stjórn Friðriks Þórs Friðrikssonar
kvikmyndagerðarmanns. „Margir
muna eftir Fjalakettinum, og okkur
langar að starfa í þeim anda. Með
þessu viljum við feta í hans fótspor.
Við verðum í góðri samvinnu við Frið-
rik, félög kvikmyndagerðarmanna og
aðra áhugasama um gott bíó. Við lít-
um alls ekki svo á að við séum í sam-
keppni við bíóhúsin, því þau eru bara
að gera allt aðra hluti,“ segir Hrönn.
Klúbbfélagar fá fréttabréf með
upplýsingum um nýjar hræringar í
óháðri kvikmyndagerð og fleira.
Sýningar verða á sunnudögum kl.
16, 18, 20 og 22 og á mánudags-
kvöldum kl. 18, 20 og 22 og kort á vor-
misserið allt kostar fjögur þúsund
krónur.
James Dean sýndur allur
Kvikmyndaklúbburinn Fjalakötturinn hefur starfsemi sína innan skamms og
sýnir bæði gamla klassík og nýjar myndir frá Evrópulöndum og víðar að
Morgunblaðið/Ásdís
Bíódagar „Okkur finnst klúbbur af þessu tagi eiga að sinna ákveðnu
menntunarhlutverki og sýna verk gömlu meistaranna,“ segir Hrönn.
Í HNOTSKURN
» Allar myndir JamesDean verða sýndar ásamt
heimildamyndinni Forever
Young, um ævi hans og
störf.
» Systurmyndirnar StillLife og Dong gerast á
áhrifasvæði einnar stærstu
stíflu heims í Yangtze-ánni í
Kína. Sú fyrrnefnda hefur
farið sigurför um heiminn og
vann aðalverðlaunin á kvik-
myndahátíðinni í Feneyjum.
» Örsmátt yfirlit yfir rúss-neska kvikmyndasögu;
tvær mynda Andreis Tarkov-
skys verða sýndar í bland við
myndina Trönurnar fljúga
frá 1957 og myndina Dauð-
inn á ferð frá árinu 2004.
» Úrval ljósblárra jap-anskra mynda frá átt-
unda áratugnum, en myndir
af þessu tagi voru einkenn-
andi á ákveðnu tímabili í jap-
anskri kvikmyndasögu og
hafa síðan orðið að hálf-
gerðu „költ“-fyrirbæri.
Helsti leikstjóri „bleiku
myndanna“ var Tatsumi Ku-
mashiro.
» Franski kvikmyndagerð-armaðurinn Raymond
Depardon er einn sá fremsti
á sviði heimildamynda. Í
samstarfi við menningarhá-
tíðina „Pourquoi Pas?“ sýnir
klúbburinn átta mynda hans
í þremur dagskrárhlutum
sem nefnast Le Reporter, Le
Justice og Le Monde Paysan.
» Þá verður sýnt úrvalnýrra þýskra mynda.TENGLAR..............................................www.filmfest.is
Dagskrá klúbbsinsí vor
LISTMÁLARINN Tryggvi Ólafs-
son er á batavegi eftir fall þann 1.
janúar sl. með þeim afleiðingum að
sjötti og sjöundi hálsliður brák-
uðust og féllu saman. Að sögn dótt-
ur Tryggva, Gígju Tryggvadóttur,
er ljóst að faðir hennar hefur orðið
fyrir einhverjum skaða á mænu við
fallið þar sem hann hefur enn sem
komið er litla hreyfigetu í vinstri
hendi.
Tryggvi losnaði af gjörgæsludeild
Ríkisspítalans í Kaupmannahöfn í
fyrradag, en þar hefur hann legið
frá því slysið varð. Þar af var hann
í öndunarvél fyrstu þrjár vikurnar.
„Hann er búinn að vera mjög
veikur og er ennþá mjög veikur.
Nú er hann hins vegar kominn á al-
menna deild og það gengur allt
mun betur hjá honum. Við erum að
vonast til að hann komist í næstu
viku í endurþjálfun,“ segir Gígja og
kveður lækna Ríkisspítalans von-
góða um að faðir hennar nái frekari
bata. „Þetta er búið að vera mikil
óvissa, allt of lengi, en þetta er von-
andi allt á beinu brautinni núna.“
Tryggvi hefur verið búsettur í
Danmörku ásamt eiginkonu sinni,
Gerði Sigurðardóttur, frá árinu
1961.
Tryggvi Ólafsson
á batavegi
Morgunblaðið/Sverrir
Tryggvi Ólafsson Tryggvi lenti í slysi á fyrsta degi ársins og lá á gjör-
gæsludeild Ríkisspítalans í Kaupmannahöfn þar til í fyrradag.
♦♦♦