Morgunblaðið - 03.10.2008, Side 10
10 FÖSTUDAGUR 3. OKTÓBER 2008 MORGUNBLAÐIÐ
Ummæli Þorgerðar KatrínarGunnarsdóttur, varaformanns
Sjálfstæðisflokksins og mennta-
málaráðherra, um Davíð Oddsson,
formann bankastjórnar Seðlabank-
ans, sæta verulegum tíðindum.
Ummælin féllu ítilefni af frétt-
um um að Davíð
hefði velt upp
þeim möguleika að
mynduð yrði þjóð-
stjórn til að taka á
efnahagserfiðleik-
unum.
Menn verða að vita hvert þeirrahlutverk er hverju sinni og
hlutverk seðlabankastjórnar og
-stjóra er að huga að peninga-
málum og sinna því en ekki að
vera að blanda sér í pólitík,“ sagði
Þorgerður Katrín við Morg-
unblaðið í gær. „Og menn eru að
gera það með þessum hætti.“
Í seinni fréttum Sjónvarpsins ígær sagði Geir H. Haarde for-
sætisráðherra að ummæli Davíðs
hefðu verið misskilin; hann hefði
ekki verið að stinga upp á þjóð-
stjórn.
En jafnframt sagði forsætisráð-herra: „Embættismenn eru ekki
aðilar að stjórnarmyndunum.“
Líklega eru þessi ummæli ráð-herranna aðeins toppurinn á ís-
jakanum. Í báðum stjórnarflokkum
gætir vaxandi pirrings í garð for-
manns bankastjórnar Seðlabank-
ans.
Við núverandi aðstæður má þjóð-in og efnahagslífið sízt við því
að ekki ríki fullkomið traust á milli
ríkisstjórnarinnar og bankastjóra
Seðlabankans.
Það er á ábyrgð beggja aðtryggja að það traust haldi.
STAKSTEINAR
Ríkir traust?
Davíð Oddsson
!
"
#$
%&'
(
)
*(!
+ ,-
.
&
/
0
+
-
12
1
3
42-2
*
-
5
1
%
6!(78
9 4
$
(
! "
! "
! "
:
3'45 ;4
;*<5= >?
*@./?<5= >?
,5A0@ ).?
# $ $ #
#
#
#
*$BC
!
"#
$ %&
"
#
' (
%)
!
!
*!
$$B *!
% & '!
&!
(
)! *)
<2
<! <2
<! <2
%(!'+",- ).
D$ -
B
*
&
%) +!
!
#
*
,&
-
# ,
!.
"
# *
!) !
# ' -
/
/
/
# ,
!
.! ' (
&
#
/0
)11
)!
2 )
)+"
Eftir Jón Pétur Jónsson
jonpetur@mbl.is
STAÐA þeirra sveitarfélaga sem hafa
verið í mikilli þenslu og vexti að und-
anförnu er og verður erfiðari en hjá
öðrum sveitarfélögum þar sem upp-
bygging hefur verið minni. Þenslunni
fylgi mikil skuldsetning með tilheyr-
andi lántökukostnaði. Þetta segir Hall-
dór Halldórsson, formaður Sambands
íslenskra sveitarfélaga. „Eins og stað-
an í dag lítur þetta ekki nógu vel út.“
Halldór bendir hins vegar á að staða
íslenskra sveitarfélaga sé afar misjöfn.
Sum sveitarfélög séu t.d. ekki með
nein erlend lán á bakinu, en þau séu
hins vegar fá. Þónokkur séu með lítið
hlutfall í erlendum lánum, en svo séu
til dæmi um sveitarfélög sem eru með
nánast alla lántöku í erlendri mynt.
Sama staða og hjá öðrum
„Sveitarfélögin eru í sömu stöðu og
fyrirtæki og almenningur. Skuldirnar
hafa aukist alveg gríðarlega út af þess-
ari gengisfellingu,“ segir Halldór og
bætir við að menn bíði nú og voni að
gengið muni styrkjast. Ná jafnvægi á
nýjan leik. „Ef þetta fer ekki til baka
erum við að tala um alveg gríðarlega
skuldaaukningu hjá mörgum sveit-
arfélögum,“ segir Halldór, án þess að
nefna sérstök dæmi. Hann líkir
ástandinu við óveður sem menn verði
að bíða af sér. „Sveitarfélögin hafa
engin önnur tæki en þau að fresta
framkvæmdum og draga úr ein-
hverjum umsvifum. Og þau eru að
gera það.“
Fundað um fjármál
Spurður út í það hvort einhver sveit-
arfélög séu komin í mikil vandræði
sökum skuldsetningar, þ.e. í ljósi þess
að erlend lán hafa hækkað gríðarlega,
segir Halldór að það sé ótímabært að
segja nokkuð um slíkt.
Halldór segir
aðspurður að
sveitarfélögin hafi
ekki fundað með
formlegum hætti
um núverandi
efnahagsástand,
en hann bendir á
að árleg fjár-
málaráðstefna
sveitarfélaga 2008
fari fram í
Reykjavík 13. og 14. nóvember nk.
Þar verði væntanlega ítarlega rætt
um stöðu krónunnar og efnahagslífs-
ins, með tilliti til sveitarfélaganna.
Halldór segir að næstu misserin
verði það verkefni hins opinbera, ríkis
og sveitarfélaga, að örva efnahags-
lífið. „Þegar við erum búin að átta
okkur á því hvernig þessi krísa fer þá
verðum við að horfa til framtíðar og
leita leiða til þess að örva efnahags-
lífið, af því að það er okkar hlutverk.“
Erlendu lánin íþyngjandi
Morgunblaðið/ÞÖK
Kreppa „Þegar við erum búin að átta okkur á því hvernig þessi kreppa fer verðum við að horfa til framtíðar og leita
leiða til þess að örva efnahagslífið, af því að það er okkar hlutverk,“ segir Halldór Halldórsson.
Staða íslenskra sveitarfélaga afar misjöfn Sveitarfélög farin að fresta fram-
kvæmdum og draga úr umsvifum Sum þeirra með nánast allt í erlendum lánum
Halldór
Halldórsson
Halldór Halldórsson, formaður
Sambands íslenskra sveitarfélaga,
segir að í meðalstóru íslensku
sveitarfélagi búi á bilinu fjögur til
fimm þúsund manns, en alls eru
sveitarfélögin á landinu 78 talsins
og hefur farið ört fækkandi.
„Segjum að það [meðalstórt
sveitarfélag] skuldi tvo milljarða,
þar af eru 40% í erlendum lánum.
Þá ertu kominn með 800 milljónir
króna þar. Á síðustu tveimur til
þremur mánuðum hafa þær hækk-
að um fjörutíu prósent,“ segir
Halldór spurður um dæmi.
Hann segir að um 40% lána
Ísafjarðarbæjar séu í erlendri
mynt. Hann segir dæmi um að
sum sveitarfélög á landinu séu
með nær öll lán í erlendri mynt,
og ljóst er að skuldastaða þeirra
hefur versnað verulega að und-
anförnu.
Þegar þetta er skrifað er geng-
isvísitalan rúm 200 stig og hefur
aldrei verið hærri. Dalurinn er um
115 kr., pundið um 200 kr. og evr-
an tæpar 160 kr.
Halldór segir að sveitarfélögin
verði nú að bíða af sér mesta
storminn. Svo verði menn að leita
allra leiða til að örva efnahags-
lífið.
Hann segir ef að gengið gangi
ekki til baka á næstu vikum og
mánuðum þá sé ljóst að skuldir
fjölmargra sveitarfélaga muni
aukast gríðarlega.
Skuldirnar hafa hækkað gríðarlega
VEÐUR
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnar-
greinum Morgunblaðsins á slóðinni
http://morgunbladid.blog.is/
FRÉTTIR
ELDUR kom upp í fólksbíl á ferð um Vatnagarða í Reykjavík um klukk-
an eitt í gær. Ökumaðurinn slapp ómeiddur úr bílnum sem varð alelda á
skömmum tíma. Slökkviliðinu á höfuðborgarsvæðinu gekk vel að slökkva
eldinn en upptök hans eru ókunn.
„Bíllinn var á ferð þannig að líklegt er að um einhverskonar vél-
arbilun hafi verið að ræða,“ sagði varðstjóri hjá slökkviliðinu í samtali
við Fréttavef Morgunblaðsins.
Á mánudaginn var kom eldur upp í bíl í Laugardalnum í Reykjavík og
var karlmaður fluttur á slysadeild í kjölfarið. Eldurinn læsti sig einnig í
nálægan bíl. Er talið að kviknað hafi í út frá gassprengingu í öðrum
bílnum.
Nágrannar sögðu mikla sprengingu hafa orðið og vegfarandi kom
manninum til bjargar. Bílarnir eyðilögðust báðir.
Enn kviknar í bifreið um
hábjartan dag í Reykjavík