Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1985, Blaðsíða 18

Náttúrufræðingurinn - 1985, Blaðsíða 18
3. mynd. Hugsanlegur þróun- arferill mosadýra: setblastar (t. d. F. sultana), set- og flot- blastar (t. d. P. repens) og loks eingöngu flotblastar með krókum, enginn setblasti. Ath. stærðarhlutföll. a: kút- ur, b: hýði. — Possible evolut- ion in Bryozoans: sessoblasts, sesso- and floatoblasts. Fin- ally floatoblasts with hooks, no sessoblasts. a: annulus, b: capsule. er ein fárra tegunda sem ekki myndar kút á blasta sína, þ. e. myndar enga flotblasta. Þegar blastinn spírar hefur þegar myndast einstaklingur, sem fjölgar sér kynlaust með knappskoti og myndar sambýli. Phylactolaemata teljast frumstæð meðal mosadýra. Þau eru einföld að gerð og hafa ekki fjölgerði (poly- morph). Talið er að þróunin innan vatnamosadýra hafi verið frá greinótt- um sambýlum með fáa einstaklinga umluktum kítíni, yfir í hlaupkennd ógreind sambýli með þéttstæðum ein- staklingum. Lacourt (1968) lýsir þessu vel, þar sem hann talar um að einn einstaklingur sé að jafnaði á hverja 30 mm hjá F. sultana en C. mucedo hafi um 24 einstaklinga á hverja 30 mm. Þróun má sömuleiðis sjá í fjölgun arma í armakörfunni. Stærri blastar og myndun flotblasta auk setblasta er dæmi um þróunarlínu (3. mynd). Sum- ar ættkvíslir hafa algerlega misst set- blasta og mynda því einungis flotblasta (kút). Vegna mjög svipaðrar byggingar meðal Phylactolaemata þykir ekki rétt að flokka þá ofar en í ættir. Skiptast þeir í fjórar ættir (Mundy 1980) en á íslandi hafa fundist sambýli tegunda úr tveimur þessara ætta: Fredericelli- dae (F. sultana ) og Plumatellidae (P. repens , P. fungosa og H. punctata ). í heiminum eru þekktar 29 tegundir vatnamosadýra (Lacourt 1968). LÍFSFERILL MOSADÝRANNA F. SULTANA og P. REPENS Aðferðir Athugunarferðir voru farnar að Urriðakotsvatni við Hafnarfjörð með að meðaltali 12 daga millibili á tímabil- inu frá 1. apríl til 9. september 1981. Þann 1. apríl var tveimur hitamælum komið fyrir, er mæla skyldu hita- sveiflur í vatninu á því dýpi sem dýrin vaxa. Þann dag var ís farið að taka upp af steinum í flæðarmálinu þó ísinn lægi enn yfir vatninu sjálfu. Um vorið var dvalarformi safnað af steinum þar til sambýlismyndun var hafin. í hverri ferð var hitastig vatns- ins mælt í flæðarmálinu. Hæsta og lægsta hitastig vatnsins milli söfnunar- ferða var lesið af mælum (4. mynd) og 64
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.