Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 18

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 18
18 NÁTTÚRUFR/EBINGURINN ('• rdgrýtísgrun n uririn. xv1^^^. strdÖur grettistðkum G rágrý I ish nu I111 nga r — Sjdvarleir Sjávarsandur Tlraun og hálkjarninn ásWM Gjall Snið frd suðri til rioröurs gegnutn Rauðhól (óskerian af malarndmi) og nastu jarölög undir lionuni. Óndkveern skýringarmynd sarnkvæmt gervigigstilgútumii. 3; í ísaldarlokin, sennilega fyrir fnllum tíu þúsundum ára, bráðn- aði jökullinn. En grágrýtisklappirnar bera minjar hans æ síðan. Þær eru allar rispaðar í stefnu til norðvesturs, út á Faxaflóa, og víða þaktar jökulruðningi, þ. e. leir og grjóti, sem jökullinn ýtti eða bar fram í botnlagi sínu. 4. Um þær mundir, er jöklarnir bráðnuðu, hækkaði í sjónum, og tiltölulega skömmu eftir að Hvaleyrarholt varð örísa, dýpkaði svo á því, að aðeins örmjótt eiði tengdi það við Ásfjall og meginlandið. En síðan tók landið aftur að rísa úr sjó. Svo langt upp, sem sjór náði til, skolaðist leirinn burt úr jökulruðningnum og barst til hafs. En stórgrýtið lá eftir, velktist þó í briminu og varð að lábörðum hnull- ungum, sem sums staðar hafa kastazt upp í kainba, er sýna, að þar hefur sjávarborðið legið um hríð. Gleggstur er efsti hnullunga- kamburinn, um 30 m yfir núverandi sjávarmáli, í suðurhalla holts- ins (sjá teikn.), en norðan í holtinu hefur l^rimið klappað hjalla í fast berg í sömu hæð. Meðan sjávarljorðið lá enn hátt uppi í brekk- urri holtsins og öldurnar þógu af því jökulleirinn, settist til gráleit eðja á sjávarbotninn sunnan undir því og l'al hnullungalag eða -kamb, sem þar hal'ði áðnr myndazt (að öllum líkindum meðan sjór

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.