Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 32

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 32
32 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN en næsta kl. 16,13. Fimm mínútum fyrir se:nna gosið var hætt að skr.'fa niðtir litslög viðnámsmæhsins, en um leið og fyrsti dynkurinn kom, sýndi liann '5000 óm, sem svarar til 127,5°. Þegar mæh'ngin var gerð, var loftþrýstingurinn 751 mm Hg. í 10 m dýpi ætti þá suðumarkið að vera 119,5°. Mælingarnar sýna, að vatn með hærra hitastigi kemur öðru hvoru.svona langt upp í pípuna, jafnvel rétt eftir að fyrra smágosinu lauk. Hitinn fer smá- hækkandi, og rétt fyrir seinna gosið kemst hitinn að minnsta kosti 6 gráður upp fyrr suðumark. Hin þunna „tefIon"-einangrun leiðsluþráðarins reyndist ágætlega. Samskeytin milli ,,thermistors" og leiðsluþráðar voru einöngruð með siliconlakki, en frá þeim hafði ekki verið nægilega vel gengið. Eftir að hitamælirinn hafði verið tekinn upp úr í byrjun seinna gossins, sýndi hann einangrunarleka, sem svarað 50000 ómum. Þessi leki myndi valda því, að hið mælda hitastig lægi um það bil 2 gráð- um fyrir ofan h:'ð raunverulega. Þannig er það mögulegt, að öll liitastigin á 3. mynd séu tveim gráðum of há. Þó virðist líklegast, að einangrunin hafi bilað um 6 mínútum fyrir byrjun seinna gossins, því að þá hækkar hitinn skyndilega úr 25,5° upp í 27,5°. Rétt fyrir gosið kemst þá hitinn upp í um það bil 126°, en það er jafnt hæsta hita, sem mældur var neðan til í pípunni á meðan skálin var full, og er þá að öllum líkindum hitastig vatnsins, sem streymir inn í hverinn. Fyrri mælingar, gerðar af Robert Bunsen og Trausta Ein- arssyni, hafa gef ið svipað gildi á liámarkshitanum. Aftur á móti hafa Þorkell Þorkelsson og Tom Barth fundið töluvert lægri gildi. í bókinni „The Hot Springs of Yellowstone Park" er getið um. að mæld hafi verið 1-----2° yfirhitun í hverum, en mér er ekki kunn- ugt um, að fyrr hafi fundizt eins mikil yfirhitun og hér hefur komið fram. Kl. 16,22 voru 60 kg af blautsápu sett í hverinn, og kl. 17,40 kom stórt gos, sem tæmdi að mestu pípuna. Á þessum tíma var liitinn tekinn í 10 m dýpi á sama hátt og áður, en að mælingunni lokinni var einangrunin orðin enn verri en áður, svo að útkomurnar eru ekki teknar með hér. Þó skal þess getið, að hitastigið virtist yfirieitt lægra en þegar engin sápa var í hvernum. Um leið og fyrsti dynkur- inn heyrðist, steig hitastigið skyndilega og náði þá að líkindum liá- marki. Við sh'kar mælingar sem þessar væri mjög æskilegt að nota sjálf- ritandi viðnámsrnæji, 2. og 3. mynd gefa aðeins óljósa hugmynd um,

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.