Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 28

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 28
28 NATTURUFRÆtílNGURINN löng og 2 mm að þvermáli. Sjálft viðnámið er örlítil perla (ca. 1 mm að þvermáli) í öðrum endanum, en leiðsluþræðirnir koma út úr hinum enda stangarinnar. Þar se.m efnismagn thermistorsins er svona lítið, er tregða lians gegn hitasveiflum mjög lítil. Ef hitastig vatnsins breytist snögglega eða thermistorinn er látinn niður í vatn með öðru hitastigi en Jiann hafði áður, þá tekur það aðeins um hálfa sekúndu, að helmingur hitamunarins miili thermistors og vatns útjaf'nist, og eftir eina sek- úndu er hitamunurinn aðeins ijórðungur á við það, sem hann var í byrjun. Þetta er mjög mikilsverður eiginleiki, þegar mæla skal hit- ann í liverum, þar sem hann breytist mjög ört, þegar mislieitir straumar leika um hitamælinn. Hitamælir, sem liefur mikla tregðu gegn hitasveiíium, mælir þá aðeins meðalhitann. Sem leiðsluþræðir voru notaðir tveir grannir koparþræðir, ein- angraðir með „teflon", (CF2)n, sem þolir mjög vel bæði hita og tærandi efni. Til v'ðnámsmælinganna var notaður ,,AVO"-mælir, sem sendir 1—2 mA straum í gegnum viðnámið. Mælirinn sýnir viðriámið milliliðalaust í ómum (Ohms-einingum). Áður en mæl- ingarnar voru gerðar, var viðnámshitamæririnn borinn saman við kvikasilfurshitamæli. Samanburðurinn var gerður í fljótandi paraf- fíni, en 1. mynd sýnir árangur þessa samanburðar milli 80° og 130°. Leiðslurnar léku í trússu, sem haldið var yfir miðri hverpípunni með snúru, sem strengd var þvert yfir hverinn. I enda þeirra var bundin sakka, sem togaði thermistorinn n!ður og hlífði honum gegn árekstrum. Leiðsluþráðurinn var svo langur (um 50 m), að engin hætta var á því, að viðnámsmælirinn skemmdist við gos. Alls vógu mælitækin, að undanteknum „AVO"-mælinum, minna en 1 kg. Við mælingarnar var viðnámsmælirinn stöðugt athugaður af manni, sem las upp viðnámsgildin, en annar skrifaði þau niður jafn- harðan. Viðnámið var lesið af með um 1% nákvæmni, en það sam- svarar \/s úr gráðu, en sökum hinna öru hitabreytinga er vafasamt, að hægt sé að reikna með meira en einnar gráðu nákvæmni. Einkum á þetta við um hæstu og lægstu gildi hitastigsins, þar sem vafasamt er, að hitamælirinn haíi komizt í jafnvægi við vatnið þrátt fyrir hina litlu hitatregðu. Hitasveiflurnar voru svo örar, að erfitt gat verið að fylgjast með hreyfingu vísis viðnámsmælisins. Einkum voru hitabreytingarnar miklar um miðja vegu niðri í pípunni, en þar gat hitinn breytzt um 10—20° á fáum sekúndum. Til að gefa hugmynd um hitastigið eru tekin tveggja mínútna

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.