Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 26

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 26
20 NATTURUFRÆBINGURINN Von bráðar kemur dynkur og jörðin tilrar. Kúfur kemur á vatnið í miðri skálinni. Þetta er greinileg snöggsuða, sem orðið hefur djúpt niðri í vatninu, að undangenginni yfirhitun. Ef til vill kemur aðeins einn dynkur, Og kyrrð kemst á aftur. Slíkt á sér oft stað, ef vatnið er hreint. Yfirhitunin hefur þá verið lítil. Þetta mun það fyrirbrigð', sem nefnt var flóð áður fyrr og Bunsen hélt ranglega, að ætti upptök sín utan við'pípuna. En sé sápa í vatninu, bregzt varla eða ekki, að hver dynkurinn reki annan og úr verði gos. Ástæðan er sú, að sápuvatnið hefur yf'r- hitnað meir en hreina vatnið, áður en suðan kom upp. Hún varð því að sama skapi kröftugri og olli meira róti á vatninu niðri í hvern- um. Heitt vatn neðan úr pípunni barst ört upp án þess að blandast öðru kaldara, en er það barst upp fyrir miðja pípu, í lágan þrýsting, var það orðið yfirhitað og olli nýjum sprengingum og þannig koll af kolli. Þá fyrst, er heita vatnið að neðan kemst við umrótið liátt upp í pípurla, hafa sprengingarnár al'l á að skvetta vatninu upp í loft, og síðan rekur hver 40—50—60 m skvettan aðra og gosið er konrð í al- gleyming. Eingöngu yfirhitun getur skýrt þau margvíslegu fyrir- brigði sem gerast í Geysisgosi. Og nú þegar mæling hefur loks leitt í ljós, að yfirhitun er undanfari gosa, vona ég, að sú skýring valdi ekki neinum verulegum erfiðleikum.

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.