Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 12

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1949, Blaðsíða 12
12 NATTURUFRÆÆINGURINN helluhraunið í ytri barmi hinnar hringmynduðu malargryfju. Uppi á stabbanum vottar enn fyrir botni gígskálarinnar, sem áður var getið, í austanverðum hólnum. Þar suður af er malargryfjan nú dýpst. Þar nær hún niður úr rauðamölinni svo að sér á undirlag liennar neðst í stálinu. Ætla mætti, að undirlag gervigiga væri jafnan hraun, sama hraun- ið sem lagði til einið í gíghólinn, meðan það var enn ekki að í'ullu storkið. En svo er ekki um Rauðhól. Að minnsta kosti þar, sem grafið héfur yerið n'ður úr lionum, livíldi Iiann á sjávarmyndunum, leir og sandi, sem hvergi sér niður úr í gryíjunni. Þessi sjávarlög ná í'rá gryijubotni um mannhæð upp eftir stálinu suður og suð- austur af stabbanum (merkt X á teikningunni). Þau Irafa nokkuð haggazt , sem sízt er að furða, í eldganginum. Þó liggur sandurinn yfirleitt ofan á leirnum, og mun svo haf'a verið upphaflega, en þunn leirlög eða Ieirlinsur eru þó einnig milli sandlaganna. Leirinn er ljósblágrár að lit og svo mjúkur og þjáll, að auðveld- lega má hnoða hann og kh'pa sundur milli fingra sér. Hann er ólag- skiptur, og finnst ekki til sandkorna í lionnm. Sandurinn er einnig mjög laus í sér, allur smáger og með heldur ógreinilegri lagskipt- ingu. Enga steinvölu hef ég fundið í sandinum. En aftur á móti er hann talsvert mengaður skeljábrotum og jafnvel heilum skeljum. Allt er það skeljar af sjódýrum. Langmest bar þar á kræklingi (Mytilus edulis) og öðu (Modiola modiolus), en auk þess fundust: smyrslingur (Mya (rnncata), kletta- doppa (Litorina rudis), þangdoppa (L. obtusata), nákuðungur (Pur- pura lapillus), beitúkóngur (Buccinum undatuni), hrúðuikarlar (Balanus sp.) og mosadýr (Bryozoa). Loks hef ég enn fundið tvo beinbúta (annan néðráskoltsbein úr fiski?). Allar þessar dýrategundír eru enn algengar í Faxafióa, og bendir það til þess, að sjór hal'i verið fullhlýnaður eftir ísaldarlokin, þegar þær lifðu. Margár af skeljunum voru samlokur, og kítínlagið tolldi enn á mörgum. Af hvoru tveggja má ráða, að dýrin hafi lifað þarna um það leyti, er sandlögin mynduðust, en ekki velk/.t lengi dauð í fjörum né á sj;ívarbotni. Flestar hinna stærri skelja eru brotnar, klemmdar saman undir fargi hraungjalls'ns á hinum lausa sandi, en brotin liggja saman. Yfir þessari sjávarmyndun Kg'gur elni hólsins sjálfs: gjall og klepr. ar, eins og áður getur. En innan um þetta gosgrýti er tvenns konar ívaf af allt öðru tagi: hvítir leirkögglar og grágTýtishnullungar.

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.