Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.10.1968, Blaðsíða 16

Náttúrufræðingurinn - 01.10.1968, Blaðsíða 16
64 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN Ingólfur Daviðsson: Nykurrósir, lótusblóm Á Islandi eru ýmsar nykrutegundir algengar í tjörnum, síkjum og grunnum vötnum. Fljóta blöð þeirra á vatninu, aílöng, eða fremur breið eftir tegundum. (Sjá Flóru fslands.) Blóm nykranna eru fremur ósjáleg. Nafn nykranna er sennilega kennt við kynja- dýr þjóðsagnanna, nykurinn. í hlýrri löndum má víða sjá stór jurtablöð á löngum stilkum fljóta i stórum breiðum á vötnum, tjörnum og í lygnum árkvísl- um. Á milli blaðanna gefur að líta stór og skrautleg blóm, hvít eða gul, sjaldnar með roðalit. Er það undurfögur sjón. Þetta eru nykurrósir (Nymphaea og Nuphar), algengar víða um Evrópu. Þær teljast til nykurrósaættar (Nymphaeaceae) og eru til um 100 tegundir, sem langflestar eiga heima í heitum löndum. Skal fyrst vikið að tveimur tegundum, sem vaxa í tempraða beltinu, m. a. á Norðurlöndum. Hvít nykurrós (Nymphaea alba) vex um mestalla Evrópu og skyld tegund í Norður-Ameríku. Liggja handleggsgildir jarð- stönglarnir djúpt í botnleðju vatna, tjarna, mógrafa og árkvísla. Niður úr jarðstönglunum vaxa rætur, en blöð upp frá þeim og sjást jafnan mörg ör eftir blöð frá fyrri árum. Kafblöð liggja niðri í vatninu og ber lítið á þeim. En flotblöðin eru stór, kringlótt og leðurkennd, hjúpuð vaxlagi á efra borði og tollir vatn ekki við þau. Loftaugun eða varaopin eru á efra borði blaðanna, enda er það hagkvæmast. Flotblöðkurnar sitja á löngum, sveigjanlegum stilk- um og þola furðanlega straum og öldugang. Loftgöng mörg eru í stilkunum, svo að þeir eru léttir í vatninu. Hin stóru, hvítu blóm fljóta á vatninu milli blaðanna. í blóminu eru 4 græn bikarblöð, mörg, hvít krónublöð, margir fræflar, geislafræni og svampkennt beraldin. Gul nykurrós (Nuphar luteum) vex á svipuðum stöðum og
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.