Eimreiðin - 01.04.1945, Blaðsíða 85

eimreiðin
SÆLUHÚSIÐ VIÐ DAUÐAGIL
181
beir eru hæfir eða óhæfir, er lýðhylli jafn ómissandi og ræðaranum eru árar.
Sumir leiðtogar afla sér fylgis meðal framsækinna atorku- og hæfileika-
manna, með glöggskygni og réttlátu mati á menn og málefni. En aðrir meðal
amlóða og heimskingja, með lýðskrumi og hjálfadekri. Það er þetta mat
valdhafanna og samræmar athafnir, sem skapa aldarandann, en hann skapar
uftur menninguna, veldur ýmist hnignun eða framþróun eftir því, hvort
mannvirðingastiginn er látinn vísa upp eða niður. Því að flestum er það í
brjóst borið að vilja gjarnan öðlast „gott mannorð og grafskrift“, en allt of
mörgum líka hitt, að vilja vinna eins litið til hvorstveggja og framast er
’unnt. Þess vegna er brattsækinn og kröfuharður aldarandi lífæð hverrar
þjóðar.
SEMINGUR (geispar tómlega): Jæja; — ég er búinn að fá nóg af þess-
ari speki.
BJARNI: Trúlegt. — Sumir eru furðu neyzlugrannir á þeim vettvangi. —
Raunar var það annað, sem ég vildi tala um við þig.-----Hvaða hula er
það, sem hvílir yfir þessu erindi þínu til Reykjavíkur?
SEMINGUR: Ég get ekki séð, að þér komi það neitt við.
BJARNI: Það ntá vel vera; en mig langar til að vita það samt.
SEMINGUR (önugur): Það er leyndarmál, sem þig skiptir engu.
BJARNI: Þú þorir þá ekki að trúa mér fyrir því?
SEMINGUR (afundinn): Ég kæri mig ekkert um það.
BJARNI (dapurlega): Jæja, — gott og vel, — ég rata heim aftur. Þú getur
þá farið þinna ferða fyrir mér.
SEMINGUR (undrandi): Hvað á þetta eiginlega að þýða? — Þú lofaðir
að fylgja mér alla leið yfir fjallgarðinn.
BJARNI: Það var nú óumtalað; ég lofaði svona að sjá þér horgið yfir
hann, og það hef ég þegar gert.
SEMINGUR: Þú veizt, að ég hef aldrei farið yfir Dimmafjallgarð og rata
þess vegna ekki.
BJARNI: Veðrið er einsýnt, og það er ekki vandratað úr þessTi. Þú ferð
gegnum skarðið, sem þú sérð þarna út um gluggann, og þá tekur simalínan
við, og henni fylgir þú, enda er þá ekki langt niður í byggðina. Annars hef
ég hugboð um, að erindi þitt til Reykjavíkur sé þess eðlis, að þér sé drengi-
Iegast að sleppa því og snúa aftur heimleiðis. Þess vegna vil ég ekki fylgja
þér lengra.
SEMINGUR: Aldrei hefði ég trúað því, að þú gerðist sá ódrengur að yfir-
gefa mig svona uppi á reginöræfum, og eru það þó smámunir hjá bersýni-
legum tilgangi þínum. En svona eruð þið allir, þessir afturhalds-miðalda-
durgar.
BJARNI: Viltu vera svo vænn að gera þig ögn skiljanlegri í sambandi
við tilgang minn, sem þú ert að dylgja um.
SEMINGUR (sár): Veiztu, livað þú ert að gera? Veiztu, livað ég á í húfi,
ef ég kemst ekki suður í tæka tíð? Veiztu, að þú ert að gera tilraan til að
bregða fæti fyrir gæfu mína?
BJARNI: Ónei; það er einmitt það, sem ég veit ekki; þess vegna var ég