Tímarit lögfræðinga - 01.10.2001, Síða 16

menningur geti tekið þátt í málsmeðferðinni. Jafnframt eiga ákvæði samn-
ingsins við um stefnumarkandi áætlanir o.þ.h.27 Akvæði samningsins eru að
öðru leyti almenns eðlis.
í Ríóyfirlýsingunni um umhverfi og þróun frá 199228 er í reglu 17 einnig
rnælt fyrir um mat á umhverfisáhrifum. Þar segir: „Ríki skulu láta fara fram mat
á umhverfisáhrifum þegar um er að ræða fyrirhugaða starfsemi sem líkleg er til
að hafa veruleg, skaðleg áhrif á umhverfið og háð er úrskurði viðkomandi
stjórnvalds“.29
Einnig má nefna (h) lið 1. mgr. 3. gr. Samnings um vemd og nýtingu alþjóð-
legra vatnaleiða og alþjóðlegra vatna frá 1992:30 „... the Parties shall develop,
adopt, implement and, as far as possible, render compatible relevant legal,
administrative, economic, financial and technical measures, in order to ensure,
inter alia, that ... (h) Environmental impact assessment and other means of
assessment are applied;“
Sjá hér til viðbótar (f) lið 1. mgr. 4. gr. rammasamnings Sameinuðu þjóðanna
um loftslagsbreytingar31 frá 1992 þar sem segir að samningsaðilar skuli „taka
tillit til sjónarmiða er varða loftslagsbreytingar, eftir því sem við verður komið,
í viðeigandi aðgerðum sínum og stefnumiðum í félags-, efnahags- og umhverf-
ismálunr, og beita viðeigandi aðferðum, til dærnis mati á áhrifum, ,..“32 sbr. og
auglýsingu nr. 14/1993 í C-deild Stjómartíðinda.
Jafnframt má nefna a lið 1. mgr. 14. gr. samnings um líffræðilega fjöl-
27 Sjá nánar 2., 3. og 7. mgr. 2. gr. samningsins. Þar segir: „2. Each Party shall take the necessary
legal, administrative or other measures to implement the provisions of this Convention, including,
with respect to proposed activities listed in Appendix I that are likely to cause significant adverse
transboundary impact, the establishment of an environmental impact assessment procedure that
permits public participation and preparation of the environmental impact assessment docu-
mentation described in Appendix II. 3. The Party of origin shall ensure that in accordance with the
provisions of of this Convention an environmental impact assessment is undertaken prior to a deci-
sion to authorize or undertake a proposed activity listed in Appendix I that is likely to cause a signi-
ficant adverse transboundary impact. ... 7. Environmental impact assessments as required by this
Convention shall, as a minimum requirement, be undertaken at the project level of the proposed
activity. To the extent appropriate, the Parties shall endeavour to apply the principles of envir-
onmental impact assessment to policies, plans and programmes".
28 The Rio Declaration on Environment and Development.
29 „Environmental impact assessment, as a national instrument, shall be undertaken for proposed
activities that are likely to have significant adverse impact on the environment and are subject to a
decision of a competent national authority". Vakin er athygli á að íslenska þýðingin er villandi
vegna þess að „decision“ er þýtt sem „úrskurður“ en átt er við ákvörðun sem tekin er af opinberu
stjómvaldi sem þarf ekki að vera úrskurður. Jafnframt er undirstrikað að „adverse" þarf ekki nauð-
synlega að merkja skaðlegur.
30 Convention on the Protection and Use of Transboundary Watercourses and International Lakes.
31 United Nations Framework Convention on Climate Change.
32 „All Parties, ... shall: ... (f) Take climate change considerations into account, to the extent
feasible, in their relevant social, economic and environmental policies and actions, and employ
appropriate methods, for example impact assessments,...“
164