Kylfingur - 01.05.2004, Qupperneq 95

Æ, hver skrambinn
Þetta átak færði kylfingum orð á borð
við brot (e. break, barrow) og svuntu (e.
apron, fringe) sem er stuttklippt svæði
næst flötinni, einnig nefnt kragi á ís-
lensku. Einnig má nefna grund (e.
ground) sbr. grund í aðgerð, karga (e.
rough), fugl (e. birdie) og öm (e. eagle).
Þá urðu og til kunnugleg orð eins og skol-
li (e. bogey) og skrambi (e. (double
bogey) en hvorutveggja orðin falla einkar
vel að íslenskri málhefð og minna á orða-
tiltækin æ, hver skollinn og æ, hver
skrambinn sem eiga einkar vel úti á vell-
inum þegar kylfingar rata í vandræði.
Björgúlfur fylgdi þessum orðum eftir í
golfþáttum sem hann sá um í sjónvarpi á
þessum tíma og má að miklu leyti þakka
honum hversu vel þau hafa þrifist í mál-
inu. Golflýsendumir Páll Ketilsson og
Úlfar Jónsson hafa og tekið mörg þessara
orða upp í lýsingunum sínum sem hafa
fest þau enn frekar í íslensku máli.
Sneiða og krœkja
Málnefnd þremenninganna sem á und-
an vom nefndir færði kylfingum líka
sagnimar að sneiða og krækja, en sneiða
er sem kunnugt er ágæt þýðing á tökuorð-
inu slæsa og krækja sömuleiðis íslensk út-
gáfa af sögninni að húkka. Hér em einnig
nefnd til sögunnar sagnimar að snar-
sneiða og snarkrækja þegar boltinn fer í
krappan sveig út fyrir braut. Þá má einnig
nefna sögnina að draga, eða draghögg (e.
draw) sem er slegið þannig að boltinn
sveigir frá hægri til vinstri (hjá rétthend-
um kylfingi) undir lok flugferilsins. Ekki
þykir heldur ónýtt að geta slegið banana-
högg (e. banana ball) þar sem það á við,
en það er bolti sem sveigir mjög til hliðar
og getur vitaskuld allt eins verið afleiðing
hroðalegra mistaka sem og æfðrar ætlun-
ar.
Slegið með lobbjárni
Af svipuðum toga er svifhögg (e. lob
shot) sem er mjög hátt og stutt högg, sleg-
ið með lobbjámi (e. lob wedge) og hér
mætti einnig nefna hávipp (e. pitch), stutt
og hátt högg inn á flöt. Skoppvipp (e.
pitch and mn) er með þeim hætti að bolt-
inn skoppar og rúllar að holu, en vipp-
högg (e. chip) er aftur á móti stutt og lágt
högg, slegið þannig að boltinn lendir á
flötinni og rúllar í áttina að holunni. Og
talandi um að rúlla; nafnorðið rúll (e. mn)
kom einnig til sögunnar á þessum tíma
fyrir tuttugu ámm og merkir vitaskuld sú
lengd sem boltinn mllar eftir að hann
lendir. Hér er hægt að lauma að orðinu
skondmgolf sem er slanguryrði um högg
sem slegið er þannig að boltinn skoppar
eftir jörðinni.
Bogga og Böddi
Fjöldamörg önnur íslensk orð hafa
tengst golfinu í áranna rás, mörg hver
skemmtileg og jafnvel fyndin. Þannig
telst aulaskolli klaufaskapur í leik sem
hefur skolla í för með sér. Orðið bogga er
talsvert notað í stað skolla og er „bein“
eða öllu heldur „hrá“ þýðing á bogey.
Böddi er áþekkt slanguryrði yfir fugl, eða
birdie. Hola í höggi er í einu orðið sagt
draumahögg og einheiji sá sem nær því
unaðslega höggi. Dúkkuhola er gæluorð
yfir par 3 holu sem er bæði stutt og auð-
veld. Fálki er annað íslenskt orð yfir fugl
sem náði ekki að festast í málinu og feitt
högg (e. fat shot) kallast það þegar kylfan
fer í jörðina fyrir aftan boltann. Fléttugrip
er fallegt golfmál sem þarf ekki að út-
skýra, einnig nefnt krækjugrip.
Sjáiði spœleggið?
Hér mætti lengi telja. Sidespin hafa Is-
lendingar þýtt sem hliðarspuna og álíka
heimilislegt er hundslöpp (e. dogleg) sem
er sveigð braut milli teigs og holu. Sóli (e.
sole) er sá hluti kylfuhaussins sem liggur
á jörðinni við uppstillingu og tá (e. toe) er
fremsti hluti kylfuhaussins, sá sem fjærst
er skaftinu. Spælegg (e. fried egg) kallast
bolti sem er hálfur á kafi í sandi og minn-
ir á spælt egg. Stuðhögg (e. punch shot) er
lágt högg, gjaman slegið út úr karga eða
þegar leikið er á móti vindi. Það er vænt-
anlega dregið af því stuði sem menn þurfa
að vera í þegar kylfan er reidd til höggs.
Kanínur í golfi
Mörg orð vekja kátínu. Þannig er kan-
ína íslensk útgáfa af byijanda í golfi, einn-
ig nefndur brautarskelfir, jafnvel hausa-
veiðari. Golf þessara nýliða breytist oft í
sannkallað ærslagolf, en það er raunar
líka nafngift á gnngolfi sem lengra komn-
ir nota sér stundum til skemmtunar. Kan-
ínur eiga það oft til að slá svarðhögg (e.
fluff) sem er svo illa hitt högg að boltinn
hreyfist varla úr stað, einnig kallað klám-
högg eða vindhögg. Kanínur eiga það síð-
ur til að slá vinarskopp (e. lucky bounce)
sem er slanguryrði um bolta sem skoppar
í æskilega átt eftir lendingu. Og talandi
um nýliða; þeir reynast gjaman hinir
mestu ormaskelfar eða maðkaskelfar sem
eru spaugsyrði um misheppnað og flatt
högg - og þarf raunar ekki nýliða til að
skelfa blessaða beinleysingjana sem hley-
pa mikilvægu lífi í moldina undir iðja-
grænum völlunum.
Golfmálið lifir
Hér hefur mörg orð borið á góma, en
ánægjulegt er að heyra og sjá hversu mörg
þeirra lifa góðu lífi úti á vellinum. Það er
ekki sjálfgefið að tala íslensku öllum
stundum á ánægjulegum ferðum sínum á
milli teigs og holu, en auðvitað ber að
nota fallegustu og bestu orðin sem hafa
gert golfið að íslenskum leik, ekki síður
en alþjóðlegum. Hér gildir að nota bestu
orðin sem hafa smám saman komið í stað
enskra tökuorða, en leyfa þeim hluta
enskunnar að lifa sem fellur vel að þjóð-
tungunni.
Orð á borð við þöllur mega hins vegar
gleymast, eða hvað? Hver veit samt nema
menn fari að þalla full hátt á teigunum í
sumar?
-SER.
0 0
Kynskiptingur tekur þátt í opnu kuennamóti
Mianne Bagger tók þátt í opna ástralska meistaramótinu í
kvennaflokki í Sydney. Bagger fæddist sem karlmaður f Dan-
mörku, en gekkst undir kynskiptiaðgerð árið 1995 og varð atvinnu-
kylfingur í kvennaflokki árið 2003. Bagger fékk boð um þátttöku á
Opna ástralska og var það f fyrsta skipti sem kynskiptingur fær slikt
boð.
Mianne Bagger hefur áður tekið þátt í áhugamannamótum í kvennaflokki, en
fær nú þátttökurétt í móti meðal atvinnukvenna í íþróttinni. „Ég hef áhuga á að leika meðal kvenna sem hafa at-
vinnu af því að spila golf. Pað hefur alltaf verið draumur minn að leika golf á meðal þeirra bestu í heiminum,"
segir Bagger sem er 37 ára.
Bagger segist hafa misst vöðvamassa við kynskiptiaðgerðina og slái því ekki lengra en bestu konurnar gera.
„Ég er að slá um 200 metra í upphafshöggum, en margar konur eru að slá mun lengra," sagði Bagger sem
byrjaði að æfa golf átta ára. Hún vann Suður-Ástralíumótið meðal áhugamanna árið 1999 og aftur 2001.
Aðrar konur eru ánægðar með að Bagger sé gefið tækifæri á að keppa á meðal þeirra bestu. „Hún er kona
núna og því á hún að fá tækifæri. Ég óska henni bara góðs gengis," sagði atvinnukonan Laura Davis.
KYLFINGUR 93