Kylfingur - 01.05.2004, Qupperneq 94

Kylfingur - 01.05.2004, Qupperneq 94
Sáuði hvert þöllurmn skaust? Nýyrði í golfinu hafa komið og farið í 70 ár Um áratugaskeið hafa íslenskir kylfingar freistað þess að búa til íslensk orð yfir flest það sem kemur við sögu í golfíþrótt- inni. I mörgum tilvikum hefur vel tekist til, en álíka oft hefur mönnum mistekist og það jafnvel hrapallega. Nægir þar að nefna tilraun nokkurra málfarsunnenda innan golfhreyfingarinnai' til þess að þýða sjálft heiti íþróttarinnar í árdaga hennar á Islandi: Kólfleikur skyldi sportið heita, en tillaga þessa efn- is um íslenskt heiti á golfi var sett fram í Kylfingi árið 1935. Eins og fram kemur í alfræðiorðabók dr. Ingimars Jónssonar um golfíþróttina, sem stuðst er við í þessari grein, var því haldið fram að orðið golf væri skosk afbökun á orðinu kólfur og með réttu ætti golf að heita kólfleik- ur. Þess má geta að kólfur merkir á íslensku dingull inni í bjöllu eða kastvopn á borð við lítið spjót, en merking orðsins er reyndar margvísleg og er einnig höfð um reður á hesti. Það er önnur saga. Frá þelli til þallar Orðið kólfleikur festist engan veginn í málinu og þaðan af síður orð á borð við þöllur. Um 1930 reyndu kylfingar að þýða enska orðið tee sem síðar aðlagaðist prýðilega íslensku máli með frónskri staf- setningu; tí. í árdaga voru menn hins veg- ar á því að finna tilkomumeira orð yfir þetta litla en mikilvæga amboð úti á teig- unum. Enduðu þessar vangaveltur manna með nýyrðinu þöllur; já þöllur væri nýtt orð sem hæfði vel þessum litla trétitti. Og talandi um tré; þöll merkir fura á íslensku máli og má ætla að orðsmiðimir í árdaga hafi haft þá merkingu í huga þegar þeir freistuðu þess að festa orðið þöllur í golf- málinu. Væntanlega hafa menn einnig haft það í huga að þöllur beygist vel, rétt eins og völlur; þöllur um þöll frá þelli til þallar. Kambur = pútter Astæða þess að orð á borð við þöllur hafa ekki lifað í málinu má að mestu rekja til þess að fjöldi orða á ensku, sem notuð eru í golfmáli, falla mjög vel að íslensku. Má þar nefna áðurnefnt tí og þá ekki síð- ur orð eins og par. Reynt var að þýða það orð sem mat eða jafnvel gengi, en hvorugt þeirra orða reyndist betra en par, enda fellur það vel að íslensku og beygist auð- veldlega. Síðar var reynt að fella orðati- ltækið að spila á jöfnu að íslensku golf- máli, en par hefur einnig lifað það af. Annað orð sem hverfur ekki úr málinu úr þessu er pútter og sögnin sem fylgir því verkfæri; að pútta. Tilraun var gerð til að nefna pútter kamb á íslensku og þar með héti athöfnin að kemba. Hvomgt tókst og enn pútta menn á íslandi af misjafnlega miklu listfengi. Golfmálið vekur athygli Enda þótt íslenskt golfmál sé víða mjög enskuskotið undrast mai-gir útlendingar hversu mörg íslensk orð em notuð hér á landi í golfmálinu. Björgúlfur Lúðvíksson golffrömuður riljar það upp í samtali við Kylfing að oftsinnis hafi útlendingar, ekki síst kylfingar á öðmm Norðurlöndum, dáðst að að orðnotkun íslendinga: „... og svo eigið þið ykkar eigið golfmál“, hafi þeir iðulega sagt við ís- lendinga á golfþingum heima og erlendis með nokkra aðdáun í röddinni. I þessu efni er vert að hafa í huga að golfmál margra nágrannaríkja okkar, svo sem Norðmanna, er nán- ast að öllu leyti tekið úr ensku og sama má reynd- ar segja um aðrar íþrótta- greinar; Norðmenn kalla til dæmis hom í knattsyr- nu komer. Flatir og glompur Mörg gömul íslensk golforð á borð við kylfingur, kylfusveinn, flöt, glompa og teigur eiga rætur að rekja til upphafsára golfs á Islandi, um og upp úr 1920, en hafa náð sér aftur á strik á síð- ari ámm - og em orðin órjúfanlegur part- ur af golfmálinu hér á landi. Sama á við um samsett orð eins og teighögg og flat- arfé, flatargjald og flatargaffal, eitt mesta þarfaþing kylfinga úti á vellinum. Ekki má gleyma orðinu forgjöf (e. handicap) sem er lykilorð í íslensku golfmáli, en at- hygli vekur hversu fáar þjóðir eiga sitt eigið orð yfir þetta hugtak. Önnur þekkt golforð má rekja aftur til átaks sem hmndið var af stað eftir golfþing í Vest- mannaeyjum fyrir liðlega tveimur áratug- um þegar kempurnar Kristján Einarsson og Sigurður Guðmundsson, ásamt Björg- úlfi Lúðvíkssyni vom fengnar til að finna íslensk orð yfir nokkur þeirra ensku orða sem laga sig einna síst að íslensku. 92 KYLFINGUIi
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132

x

Kylfingur

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Kylfingur
https://timarit.is/publication/669

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.