Kylfingur - 01.05.2004, Blaðsíða 124

Verður golfvöllur
framtíðarmnar sorphaugur?!
Umhverfisverndarsinnar vekja nú athygli þjóða heims á
þeirri mengun sem fylgir því að tölvum er fleygt á haugana í
sívaxandi mæli. Gamlir ísskápar mynduðu á sínum tíma fjöll
á sorphaugum, síðan kom nýtt fjall byggt á hjólbörðum og
nú rísa tölvufjöll - tölvur sem keyptar voru fyrir fáeinum
árum en enda ævina fyrir aldur fram í Sorpu eða öðrum stöð-
um þar sem úrgangur er vistaður. Flestir tölvuframleiðendur
fá bágt fyrir það að gefa umhverfismálunum lítinn gaum, að-
eins Fujitsu Siemens Computers hefur markvisst unnið eftir
umhverfisvænni stefnu og dregið úr notkun mengandi efna
við framleiðsluna. Eins og flestir vita hefur fyrirtækið mark-
aðssett SCENIC borðtölvurnar á fyrirtækjamarkaði sem
„grænar" en Fujitsu Siemens hefur framleitt tölvur sem að
níu tíundu hlutum eru endurvinnanlegar. Meira að segja er
ætlunin að síðustu 10% verði endurvinnanlegar - og að því
takmarki er unnið.
orkufrekari en framleiðsla bíla og hver bíll kalli í mesta lagi
á tvöfalda þyngd hans í noktun jarðefnaeldsneyti - tölvan
þyrfti að vera 120 kíló að þyngd til að ná því marki!
Meira en milljarður tölva
Tölvur eru almenningseign í flestum löndum og það fyrir-
tæki á Vesturlöndum er vandfundið sem ekki hefur einhvern
tölvukost. Þótt tímabundinn samdráttur hafi orðið í tölvusölu
er aftur kominn uppsveifla og nú seljast árlega um 130 millj-
ónum fleiri tölvur en árið á undan. Árið 2002 var þeim tíma-
mótum náð að í heiminum var að finna einn milljarð PC
tölva. „Það er erfitt að ímynda sér lífið án þessara ómissandi
tækja en einmitt vegna þess að tölvur eru hvarvetna verðum
við að vera þess meðvituð hvaða neikvæð áhrif tölvuvæð-
ingin hefur á umhverfið," sagði Eric Williams, umhverfis-
tæknifræðingur og einn af höfundum skýrslu Sþ.
Svanmerkið
Umhverfisstefna Fujitsu Siemens
Computers leiddi til þess árið
2001 að fyrirtækið var heiðr-
að með hinu eftirsótta
Svansmerki, sem er nor-
rænt tákn fyrir vörur sem
uppfylla ströng skilyrði
tengd umhverfisvernd.
FSC er eini PC framleið-
andinn sem skartar þessu
merki á framleiðsluvör-
um sínum. Þótt umhverf-
isstefnan auki framleiðslu-
kostnaðinn verulega telja
stjórnendur Fujitsu Siemens ^
Computer að kostnaðurinn sé
þess virði náttúrunnar vegna.
„Meðan við getum tryggt gæðin er
vandséð af hverju við ættum ekki
ganga erinda umhverfisins. Þetta er eins og
tíu skref að ruslatunnunni. Menn stíga þau skref af
því að þeir þurfa þess," segirThomas Mardahl, framleiðslu
stjóri Fujitsu Siemens Computers á fyrirtækjasviði.
Hvernig geta tölvur verið umhverfisvænar?
Jú umhverfisvænleik tölva má skipta í
nokkra flokka, þ.e. hráefni, fram-
leiðslu, vinnuvistfræði, flutninga og
endurvinnslu svo dæmi sétekið. Ef
við skoðum hvern flokk fyrir sig
má sjá að af nógu er að taka.
V / A ' / A W A miur
að jjjjjjpp' málmar
Hráefnin. Blý er eitur sem getur
haft skaðleg áhrif á vöxt og
þroska manna. Því er nauðsyn-
legt að minnka blý í raftækjum.
I meðal móðurborði tölvu eru
12 gr af blýi - en Fujitsu Siemens
hefur tekist að framleiða tölvur
með 3 gr. af blýi án þess að það
komi niður á gæðum. Einnig nota
þeir rafhlöður sem innihalda ekki Cad-
mium eða kvikasiIfur. Það eru engir þung-
í plasti tölvukassans. Það eru engir
þungmálmar í neinu plasti í vélunum, mjög einfalt
að taka í sundur vegna viðhalds eða endurvinnslu. Öll efni
eru endurvinnanleg og handbækur innihalda ekki klór svo
eitthvað sé nefnt.
Mikill umhverfisvandi
En þótt Fujitsu Siemens Computers leggi sitt af mörkum til
þess að minnka umhverfisspjöll af völdum tölva sem enda á
haugunum er umhverfisvandinn ærinn af völdum tölva að
mati umhverfissinna. í nýlegri skýrslu Sameinuðu þjóðanna
segir að sífelld löngun til að kaupa nýjar tölvur í stað þeirra
eldri hafi slæm umhverfisáhrif. Þar segir að í stað þess að
fleygja tölvum eftir fáein ár ætti fólk að nota þær lengur eða
selja þær notaðar til þess að minnka spurnina eftir nýjum
tölvum. Höfundar skýrslunnar telja að framleiðsla einnar
tölvu kalli á 240 kíló af jarðefnaeldsneyti, 22 kíló af efnum
og 1500 kíló af vatni. Staðhæft er að tölvuframleiðsla sé
Framleiðsla. Þar er hægt að minnka eituráhrif t.d. með því að
nota umhverfisvæn hreinsiefni við þvott á prentplötum.
Einnig er hægt að beita nýjustu tækni við lóðningar (í N2
lofti) til að tryggja að lágmarksmagn af skaðlegum efnum
myndist. Svo er nauðsynlegt að viðkomandi sé með ISO
14001 vottun, sem er framleiðslustaðall íframleiðslulandi, til
að tryggja að framleiðslan sjálf uppfylli settar kröfur.
Vinnuvistfræði. Haft er að leiðarljósi að notandanum líði vel
að vinna við tölvurnar. Fujitsu Siemens tölvur eru sérlega
hljóðlátar (22db). Kannastu við það að vera uppspenntur eft-
ir daginn og með stífar axlir? Svo þegar þú slekkur á tölvunni
122 KYLFINGUR