19. júní


19. júní - 19.06.1978, Blaðsíða 44

19. júní - 19.06.1978, Blaðsíða 44
fellur niður fjárfélag hjóna, enda er þá gengið frá eignaskiptum. Þá er ennfremur ákveðið hvernig skipa skuli til frambúðar forræði barna og umgengnisrétti (þessum tveim síðarnefndu atriðum má þó breyta síðar) og framfærslu hjóna innbyrðis. Hvað framfærsluna varðar er þarna mikill munur á, því að framfærsluskyldan helst við skilnað að borði og sæng, og er grundvöllur þess lífeyris, sem annar makinn (oftast maðurinn) greiðir með hinum, á meðan á skilnaði að borði og sæng stendur. Þessi makalífeyrir, sem margir kalla meðlag, er almennt ekki greiddur eftir lögskilnað. Hins vegar fellur hjúskapur ekki með öllu niður við skilnað að borði og sæng, t.d. helst trúnaðarskyldan meðan skilnaður að borði og sæng varir, og það telst hjúskap- arbrot, ef annað hjóna hefur kynmök við þriðja aðila á þessu tímabili. Þá er sá mikli munur á, að leyfi til skilnaðar að borði og sæng veitir aðilum ekki leyfi til að ganga í hjónaband að nýju, en lögskilnaðarleyfi veitir þennan rétt strax. Er hægt að snúa aftur, þegar f ólk hef ur f engið skilnað að borði og sæng? Löggjafinn gerir fólki það mjög auðvelt að snúa aftur og skipta um skoðun þótt það hafi fengið skilnað að borði og sæng. Það er beinlínis hugsunin á bak við þetta fyrirkomulag að gefa fólki þennan umþóttunartíma til þess að hugsa sitt mál og þess vegna er það svo, að ef hjón, sem fengið hafa leyfi til skilnaðar að borði og sæng taka afíur upp sambúð, þá falla niður réttaráhrif skilnaðar. Engar formlegar yfirlýsingar, til- kynningar eða samninga þarf við til þess að hjónabandið taki fullt gildi. Sem dæmi um þetta má t.d. nefna kaupmála, sem gerður hef- ur verið í hjónabandi, og fallið hefur niður með skilnaði að borði og sæng, réttaráhrif hans rakna 42 við að nýju, þegar fólk byrjar aft- ur sambúð. Ef aðeins annað hjóna vill fá skilnað, en ekki hitt, getur hið síðarnefnda komið í veg fyrir að skilnaður sé veittur? Nei, annað hjóna getur ekki komið í veg fyrir skilnað, ef allar forsendur eru fyrir hendi, en það getur tafið málið. Ef ástæða skilnaðarkröfu er framhjáhald/hjúskaparbrot, skerðir það á e-n hátt rétt þess, sem gerst hefur sekur um slíkt atferði t.d. að því er varðar for- ræði yfir börnum, eignaskipt- ingu, meðlagsgreiðslur, ef um skilnað að borði og sæng er að ræða? Nei, þetta er mjög útbreiddur misskilningur meðal fólks. Það er algengt, að konur spyrji hvort þær eigi ekki að fá stærstan hluta eignanna og svo eða svo mikið í meðlag með sér vegna þess, að maðurinn sé í sök, hann hafi framið hjúskaparbrot. Þess eru jafnvel dæmi, að prestar hafi gef- ið þessar upplýsingar. Stað- reyndin er hins vegar sú, að eftir íslenskum lögum skiptir sök engu máli í þessum tilvikum. Hvað varðar eignaskiptingu við skilnað er eignum og skuldum skipt til helminga, ef ekki er um kaup- mála að ræða. Meðlagsgreiðslur, þ.e.a.s. greiðslur á lífeyri með maka, oftast nær konu, meðan á skilnaði að borði og sæng stendur, fer eftir efnahag fólks og öðrum aðstæðum hverju sinni. Hvað varðar forræði yfir börnum, þá er það hagur barnsins, sem fyrst og fremst ræður ferðinni og velferð þess er látin sitja i fyrirrúmi, en ekki það hvort annaðhvort for- eldra þess hefur gerst sekt um eitt eða annað. Hvert á fólk að snúa sér, ef það vill fá skilnað að borði og sæng eða lögskilnað — hvert er fyrsta skrefið og síðan gangur málsins í stuttu máli? Fyrsta skrefið er að snúa sér til prests, oftast nær viðkomandi sóknarprests, sem reynir sættir með hjónum. Ef það verður árangurslaust, þá er sótt um skilnað hjá embætti yfirborgar- dómara í Reykjavík, en úti á landi hjá bæjarfógetum og sýslu- mönnum. Þessi embætti veita skilnað að borði og sæng, en eigi að sækja um lögskilnað senda embættin málið áfram til dóms- málaráðuneytisins, sem gefur lögskilnaðarleyfi. Hvaða sjónarmið eru helst höfð í huga, þegar tekin er af- staða til forræðis yfir börnum hjóna? Margir telja það, sem þeir kalla móðurrétt ótvíræðan, þ.e. að börn skuli ávallt fylgja móður. Já, það er rétt, að margar kon- ur standa í þeirri trú, að það sé til eitthvað, sem kallast móðurréttur í skilningi laganna, þannig að þær eigi ótvíræðan rétt til for- ræðis barna sinna, en þetta er misskilningur. Lögin veita for- eldrum nákvæmlega sama rétt, þó að í rauninni sé það í lang- flestum tilvikum móðirin, sem hefur börnin. Ef hjón eru sam- mála um forræði barnanna, t.d. að skipta börnum á milli sín, þá segir í áðurgreindum lögum, að það skuli skipa máli í samræmi við það, nema í bága komi við þarfir barnanna. Þegar hins veg- ar hjón eru ekki ásátt um, hvort þeirra skuli hafa forræði barns eða barna er málinu vísað til dómsmálaráðuneytisins. Dóms- málaráðuneytið leitar til barna- verndarnefndar, sem kannar per- sónulega hagi foreldra, hve hæfir þeir séu til að ala upp börn, hvernig fjárhagur þeirra sé og hve færir þeir séu um að búa börnum sínum gott heimili. Yfirleitt er talið, að móðir hafi betri aðstæð- ur til þess að búa börnum sínum gott heimili og í reyndinni eru flest börn innan sjö ára aldurs
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

19. júní

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: 19. júní
https://timarit.is/publication/671

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.