19. júní


19. júní - 19.06.1978, Blaðsíða 21

19. júní - 19.06.1978, Blaðsíða 21
Dætur Egalíu Útg. Pax forlag a.s., Oslo 1977. Höfundur Gerd Brantenberg. Gerd Brantenberg (f. 1941) hefur áður gefið út skáldsöguna Opp I alle jordens homofile (Gyldendal 1973), auk fjölda greina í kvenréttindablöð og tímarit. Hún er lektor í Oslo. I landinu Egalíu hafa konurn- ar völdin. Þær hafa allar lykil- stöður í samfélaginu og notfæra sér vald sitt til framdráttar eigin kyni. Karlar gæta barnanna, vinna láglaunastörfin og ganga með tippishólk til fegurðarauka. Mögli þeir, er svarið, að þeir fæði ekki börnin og get því lítið lagt til mála. Þeirra eina tækifæri er, að fá að gera konu barn, svo að þeir geti fengið „föðurvernd" og verið heima við barnauppeldi. Jafnvel málfarið sýnir hve undirokaðir karlarnir eru. Fólk eru „kveneskjur", starfsheiti yf- irleitt kvenkyns: forkona, skip- stýra, o.s.frv. Hér á eftir fara fáeinir stuttir kaflar úr bókinni, lauslega þýddir, til að gefa lesendum dá- litla innsýn í efni hennar. Aðalsöguhetjan er Petróníus, sextán ára piltur, þegar sagan hefst. Hann er að ræða framtíð- ardrauma sína við móður sína: — En þrátt fyrir allt eru það þó karlmennirnir, sem geta börnin, sagði Bram forstýra og leit áminnandi augnaráði á son sinn yfir Egalsundsblaðið. Hún var greinilega að missa þolinmæðina. — Auk þess er ég að lesa dag- blaðið. Hún hélt áfram að lesa, bálreið yfir trufluninni. — En ég vil verða sjókona. Ég tek börnin bara með mér, vogaði Petróníus að halda áfram. — Og hvað heldurðu að móðir þeirra mundi segja? Nei, heyrðu nú. Það eru ákveðin atriði í þessu lífi, sem þú verður að læra að taka tillit til. Smám saman muntu læra að meta gildi þess, sem þú verður að gera. Jafnvel í jafnréttisþjóðfélagi eins og okkar, geta ekki allar kveneskjur lifað sams konar lífi. Auk þess yrði það hundleiðinlegt. Tilbreytingalaust og fúlt. — Enn leiðinlegra er að fá ekki að gera það sem ég vil. — Hver segir að þú fáir það ekki? Eg er einungis að benda þér á að vera raunsær. Það er ekki bæði hægt að sleppa og halda. Eignistu börn, áttu þau. Hlustaði nú á mig, Petróníus. Á unglings- árum mínum dreymdi mig líka stóra drauma. Sjókonurómantík Þú þjáist af henni. Þú ættir að hætta að sökkva þér niður í æv- intýralegar frásagnir af hetju- dáðum sjókvenna og lesa heldur piltaskáldsögur. Þær veita þér miklu raunsærri drauma. Auk þess langar engan raunverulegan karlmann til sjós. — En flestar sjókonur, sem ég þekki eiga börn. — Það er allt annað, Petróníus. Móðir getur aldrei orðið barni það sama og faðir. Systir hans rak upp hrossa- hlátur. Hún var hálfu öðru ári yngri og stríddi honum í sífellu. — Ha, ha, karl getur þó aldrei orðið sjókona, það felst meira að segja í sjálfu orðinu. Karlkyns sjókona. Fíflalegasta, sem heyrst hefur í kvenna minnum. Ha, ha, þú ætlar e.t.v. að verða bátskona eða stýrikona. Eg dey úr hlátri. Allir karlar, sem fara á sjó eru annað hvort hórar eða kynvilltir. — Kynvilltir? — Já, einmitt kynvilltir. Og í hverri höfn standa hórarnir í röðum, þegar sjókonurnar koma. Hún reif í hárið á Petróníusi. ekki heima hjá okkur, hann á heima í útlöndum", og málið er leyst. Síðar meir þarf hún auð- vitað nánari skýringar og þá fær hún svör í samræmi við þroska sinn. Sé maður sáttur við þetta frá upphafi, skapast ekkert vandamál. Nú hef ég sannað fyrir sjálfri mér, að ég er frjáls manneskja og efnahagslega sjálfstæð. Ég gct séð okkur Hildi Fjólu farborða og þarf ekki á öðrum að halda til þess. Þetta veitir mér öryggis- kennd, en líka frelsi, þar sem ég veit að ég þarf ekki að sætta mig við einhvern mann eingöngu af því að ég er honum fjárhagslega háð. Þar með er líka kominn eini grundvöllurinn, sem ég get hugs- að mér fyrir sambúð eða hjóna- bandi. Sambandið yrði þannig aðeins til vegna tilfinningalegra þarfa, og þá gæti ég vel hugsað mér að deila öllu með honum, vitandi það, að ég þarfnast hans ekki til að borða. Mér finnst ég vera lánsöm að hafa getað uppfyllt óskir mínar og þörf fyrir að verða móðir og mynda fjölskyldu. Ég hef samúð með einhleypum karlmönnum, sem verða að fara á mis við þessi miklu forréttindi okkar kvenna". JG. 19
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

19. júní

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: 19. júní
https://timarit.is/publication/671

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.