Morgunblaðið - 17.04.2010, Blaðsíða 21

MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 17. APRÍL 2010
Eftir Steinþór Guðbjartsson
steinthor@mbl.is
FYRSTU varnargarðarnir við
Markarfljót voru reistir vestan við
bæinn á Seljalandi frá Seljalands-
múla niður á sléttuna vorið 1910 og
verða því senn 100 ára gamlir.
Þórður Tómasson, safnvörður á
Skógum, segir að Ungmennafélagið
Drífandi hafi staðið fyrir gerð
fyrsta varnargarðsins við Mark-
arfljót fyrir tæplega 100 árum.
Fram að þeim tíma hafi bæirnir oft
verið eins og hólmar umluktir ís.
Varnargarðurinn hafi breytt far-
vegi árinnar og fljótið hætt að
renna austur með Eyjafjöllum.
„Þetta er voldugur og mikill garður
enda hefur honum verið haldið við
og oft verið bætt
á hann,“ segir
hann.
Brúin yfir
Markarfljót við
Litla Dímon var
byggð 1933 til
1934. Þórður
segir að þá hafi
verið byggðir
miklir varn-
argarðar frá
Stóra Dímon niður að Mark-
arfljótsbrúnni. Þá hafi líka verið
hlaðnir varnargarðar fyrir Þverá,
Affall, Ála ofan frá Þórólfsfelli og
öllu vatninu í Markarfljóti veitt í
einn farveg. Varnargarðarnir hafi
jafnt og þétt verið styrktir og því
hafi þeir staðið áhlaupin af sér. Ey-
steinn Einarsson leiddi verkið við
Þverá, Affall og Ála og sonur hans
Dofri er verkefnisstjóri hjá Suð-
urverki í sambandi við fram-
kvæmdir við Landeyjahöfn.
Þórður segir að í kringum 1900
hafi menn byrjað að reyna að hlaða
fyrir Markarfljót á Seljalandi.
Grjótið og annað efni hafi verið
flutt í mykjukláfum á hestum en
þessi garður hafi ekki dugað. Tíma-
mótaárið hafi verið 1910. Fólk á
hverjum einasta bæ undir Vestur
Eyjafjöllum hafi unnið við hleðsl-
una og verkinu hafi verið lokið fyrir
slátt. „Garðarnir vernda geysilega
víðáttumikið land og Mark-
arfljótsaurar fyrir neðan Stóra
Dímon eru allir að gróa upp,“ segir
Þórður.
Ljósmynd/Vegagerðin - úr safni Geirs G. Zoëga
Bygging Unnið við hleðslu varnargarðs við Markarfljót 1933. Stóri Dímon er í baksýn.
Garðarnir við Markarfljót
hafa alveg haldið í 100 ár
Þórður
Tómasson
...verði gjafa gagnstreymi.
Framlag Myndlistaskólans í Reykjavík til Barnamenningarhátíðar 2010 er
margþættur listrænn viðburður, Dyndilyndi - verði gjafa gagnstreymi, þar
sem börn, hönnuðir, myndlistarmenn, arkitektar, danshöfundur, leikarar,
rithöfundar, hljóðmyndasmiðir og tónskáld leggja til hár úr hölum sínum.
Hlutdeild eiga á fimmta hundrað nemenda og kennara úr grunnskólum Reykjavíkur og
suðvesturhorninu, nemendur úr Myndlistaskólanum í Reykjavík, Tinna Gunnarsdóttir,
Huginn Þór Arason, Kristín Ómarsdóttir, Magga Stína, Harpa Arnardóttir, Mundi, Kristinn
G. Harðarson, Megas, Margrét Bjarnadóttir, Hilmar Örn Hilmarsson, Rikke Houd, Rán
Flygenring, Elísabet Indra Ragnarsdóttir, Sara María Skúladóttir, Borghildur Ína
Sölvadóttir, Hildigunnur Birgisdóttir, Theresa Himmer, Kristján Eggertsson og Margrét H.
Blöndal.
Viðburðurinn er hluti af dagskrá Barnamenningarhátíðar 2010
www.dyndilyndi.is
LISTASAFN ÍSLANDS
17.4 - 2.5. 2010