Læknablaðið

Årgang

Læknablaðið - 15.10.1995, Side 8

Læknablaðið - 15.10.1995, Side 8
704 LÆKNABLAÐIÐ 1995; 81: 704-6 Ritstjórnargrein Siðfræðilegur grunnur styrkir ákvarðanir um forgangsröðun Um margra ára skeið hefur staðið yfir handahófskenndur niðurskurður á heilbrigðis- þjónustu íslendinga. Aðgerðirnar hafa haft víðtæk áhrif og um hver áramót bíða stjórn- endur heilbrigðisstofnana í ofvæni eftir af- greiðslu fjárlaga, sem taka gildi nánast um leið og afgreiðslu er lokið. Niðurstaðan verður ætíð sú sama; darraðardans undanfarinna ára skal stiginn enn um sinn, hefja þarf aðgerðir til að draga úr starfseminni eða loka einstökum deildum og uppsagnir starfsfólks virðast óhjá- kvæmilegar. Mikið af tíma stjórnenda stofnana fer í að skipuleggja samdrátt og lokanir en lítil tækifæri gefast til markvissrar uppbyggingar. Afleiðingin verður megn óánægja starfsfólks og vannýttar stofnanir þrátt fyrir að á biðlistum sé fjöldi sjúklinga sem verður að sinna. Of langt hefur verið gengið. Skipulagslaus niður- skurður er farinn að skaða verulega starfsemi heilbrigðisstofnana og ekki verður umflúið að koma á markvissri stefnumótun í heilbrigðis- málum. Fjárveitingar til heilbrigðisþjónustunnar hafa í raun farið lækkandi á undanförnum ár- um og er nú svo komið að fjármagn nægir ekki til daglegs rekstrar og allt of litlu fé er varið til nauðsynlegrar endurnýjunar tækjakosts og viðhalds. Hins vegar hefur kunnátta aukist og sífellt koma fram tækninýjungar sem opna nýja möguleika á bættri og aukinni meðferð og jafn- framt mun þörfin fyrir þjónustu heilbrigðis- kerfisins aukast á komandi árum vegna mann- fjölgunar og aukins fjölda aldraðra. Því er lík- legt að veita þurfi meira fé til starfseminnar á ný, hvort sem fjárveitingar koma frá ríkissjóði eða með auknum þjónustugjöldum. Hagræðingaraðgerðum hefur verið beitt vegna samdráttar í fjárveitingum undanfarin ár. Við óbreyttar aðstæður verður vart lengra komist og reyndar er það svo að hagræðingar- aðgerðir eru að snúast upp í andhverfu sína. Þrengsli og aðstöðuleysi ýmissa stofnana er orðið svo mikið að oft þarf að grípa til neyðar- úrræða þegar framkvæma skal nauðsynlegar breytingar. Slíkar neyðarlausnir geta iðulega orðið dýrari þegar upp er staðið en lausnir sem meira hefur verið lagt í frá byrjun. Þótt örar tækniframfarir opni vafalítið nýja möguleika til hagræðingar á komandi árum er nauðsynlegt að starfsfólk heilbrigðisstofnana fái nú frið til aðlögunar að breytingum undanfarinna ára. Markviss forgangsröðun er aðferð til að jafna aðstöðu fólks og tryggja að allir geti notið nauðsynlegrar heilbrigðisþjónustu þegar þeir þurfa á henni að halda. Samtímis er hægt að stuðla að sem bestri nýtingu fjármagns með því að draga úr greiðslum fyrir þá meðferð sem skilar takmörkuðum árangri. Full ástæða er til að reynt verði að skilgreina og afmarka þá heilbrigðisþjónustu sem greiðast skal af al- mannafé. Meta þarf hvort hægt sé að draga úr einhverjum þáttum hennar og skilgreina hvaða verkefnum skuli sinnt í framtíðinni, en jafn- framt verður þá að áætla starfseminni nægjan- legt fé. Það er óbærilegt fyrir heilbrigðisstarfs- fólk að vinna við alls ófullnægjandi aðstæður og vera stöðugt í þeirri aðstöðu að geta illa eða ekki liðsinnt fólki sem þarf raunverulega á að- stoð að halda og á rétt á þjónustu samkvæmt íslenskum heilbrigðislögum. Forgangsröðun í heilbrigðisþjónustunni hef- ur ætíð átt sér stað en fer nú fram af miklu handahófi. Forgangsröðuninni má skipta í fjögur stig og hefst hún með því að fjármunum ríkissjóðs er skipt á mismunandi málaflokka með samþykkt fjárlaga á Alþingi og á sér þá stað forgangsröðun ýmissa þátta samfélags- þjónustunnar. Þótt deila megi um, hversu miklu fé skuli verja til velferðarmála í saman- burði við aðra starfsemi sem kostuð er af al- mannafé, er ef til vill ekki síður nauðsynlegt að forgangsraða starfsemi innan velferðarkerfis-

x

Læknablaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.