Læknablaðið : fylgirit - 01.06.1998, Blaðsíða 31

LÆKNABLAÐIÐ 1998; 84/FYLGIRIT 36
31
time for which the serum concentration of cefurox-
ime remained above the MIC (90) values for the
key pathogens suggests that cefuroxime 15mg/kg
bid should eradicate bacterial pathogens and effect-
ively treat acute otitis media in children.
E-15. Lifrarbólga C, klínísk-vefjafræði-
leg rannsókn
Sigurður Olafsson*, Jón Gunnlaugur Jónasson**,
Þórarinn Tyrfingsson***, Bjarni Þjóðleifsson****
Frá *lyflcekningadeildum Sjúkrahúss Akraness og
Sjúkrahúss Reykjavíkur, **Rannsóknastofu Há-
skólans í meinafrœði, ***Sjúkrahúsinu Vogi,
****lyflœkningadeild Landspítalans
Inngangur: Lifrarbólga C er ein algengasta or-
sök langvinnrar lifrarbólgu og skorpulifrar á Vest-
urlöndum. Sjúkdómurinn er yfirleitt hægfara en
gangur er mjög breytilegur. Margt er óljóst um
hvað ræður bólguvirkni í lifur þessara sjúklinga og
rannsóknir á tengslum lifrarprófa við hana eru mis-
vísandi. Tilgangur rannsóknarinnar er að athuga
bólguvirkni meðal íslenskra sjúklinga með lifrar-
bólgu C og hvaða þættir tengjast henni.
Efniviður og aðferðir: Rannsóknin náði til sjúk-
linga með lifrarbólgu C sem komu á göngudeild.
Auk viðtals og skoðunar voru gerð mótefnapróf
(ELISA, RIBA) og keðjumögnunarpróf (PCR) fyr-
ir lifrarbólgu C veirunni (LCV) auk mælingar á
transaminösum. Eftirfarandi skilyrði þurfti að upp-
fylla fyrir lifrarsýnatöku: 1) jákvætt keðjumögnun-
arpróf, 2) engin misnotkun vímuefna í að minnsta
kosti fjóra mánuði og 3) engin þekkt frábending
fyrir lifrarsýnatöku. Sami meinafræðingurinn,
blindaður á klínískar upplýsingar, skoðaði öll sýn-
in. Metinn var bólgu-dreps stuðull (BDS, 0-18) og
bandvefsstuðull (BS, 0-6) eftir aðferðum úr aðlög-
uðu HAI flokkunarkerfi.
Niðurstöður: Alls voru athuguð 30 lifrarsýni (16
karlar, 14 konur). Tuttugu og fimm höfðu sprautu-
fíkn sent ^áhættuþátt. Allir voru með bólgu í lifur.
Meðaltal bólgu-dreps stuðuls var 3,6 (1-7). Aðeins
einn var með bandvefsstuðul yfir 1. Bólgu-dreps
stuðull var að meðaltali 1,5 hjá sjúklingum sem
voru með eðlilegt ALAT, 3,1 með ALAT 50-150 og
4,1 með ALAT yfir 150. Bólgu-dreps stuðull var
hærri hjá körlum en konum (3,6 á móti 2,5).
Bólgu-dreps stuðull hjá sjúklingum undir 35 ára
var 2,8 en 3,5 hjá eldri einstaklingum.
Alyktanir: 1) Allir einstaklingar í þessum hópi
smitaðir af lifrarbólgu C veirunni hafa langvinna
lifrarbólga en hún er í nánast öllum tilfellum væg.
2) Fylgni er á milli hækkunar á transaminösum og
virkni lifrarbólgu. 3) Lifrarbólgan er meiri meðal
karla og eldri einstaklinga.
E-16. Giardiasis á íslandi 1984-1998.
Vefjameinafræðileg athugun
Sigurbjörn Birgisson *, Jón Gunnlaugur Jónas-
son**
Frá *rannsóknastofu Landspítalans í meltingar-
sjúkdómum, **Rannsóknastofu Háskólans í meina-
frœði
Inngangur: Giardiasis er smáþarmasjúkdómur
sem orsakast af svipusnýkjudýrinu Giardia lambl-
ia. Smit verður aðallega með menguðu vatni og
matvælum. Sýkingin getur verið einkennalaus eða
valdið bráðum og langvarandi niðurgangi með frá-
sogsröskunum. Greiningin byggist aðallega á saur-
athugun eða smásjárskoðun á vefjasýnum úr
skeifugörn. Rannsóknir á saursýnum sem bárust
Tilraunastöð Háskólans að Keldum 1973-1988
sýndu að G. lamblia var algengasta snýkjudýrið
sem fannst, eða 29% (67/234) allra jákvæðra sýna.
Alls hafa um 220 tilfelli greinst með saurathugun-
um frá 1973 og tilfellum fer ört fjölgandi. Ekki
hafa verið könnuð þau tilfelli sem greinst hafa hér
á landi með sýnatökum úr skeifugörn.
Efniviður og aðferðir: Tölvuleit var notuð til að
finna allar giardiasis vefjameinafræðilegar grein-
ingar á Rannsóknastofu Háskólans í meinafræði frá
1984 til apríl 1998 og á Vefjarannsóknastofunni
Alfheimum 74. Upplýsingum um aldur, kyn, þjóð-
erni og ástæður sýnatöku var aflað með athugun á
fyrirliggjandi upplýsingum á beiðni um vefja-
meinafræðilega athugun. Vefjameinafræðilegt útlit
sýna var einnig kannað.
Niðurstöður: A rúmlega 14 ára tímabili greind-
ust 20 tilfelli af giardiasis með sýnatöku úr skeifu-
görn með speglunartækni. Miðgildisaldur var 58 ár
(23-82 ára). Kynjahlutfall var jafnt (10 karlar og 10
konur). Allir sjúklingarnir voru íslenskir og aðeins
einn hafði sögu um utanlandsför. Ellefu (55%)
höfðu niðurgang, átta (40%) kviðverki, átta (40%)
þyngdartap og sex (30%) fleiri en eitt einkenni.
Ekkert tilfelli greindist fyrir 1991, tvö greindust
1991, fjögur 1996, 10 árið 1997 og fjögur tilfelli á
fyrstu þrentur mánuðum 1998. Smásjárskoðun
sýndi í flestum tilfellum urmul af svipudýrum G.
lamblia á yfirborði slímhúðar og í helmingi tilfella
var um væga langvinna bólgufrumuíferð að ræða
en í helmingi tilfella var slímhúðin eðlileg. f tveim-
ur tilfellum sást væg rýrnun á slímhúðarþekju.
Álvktanir: Giardiasis er landlæg á íslandi og til-
fellum fer fjölgandi. Giardiasis kemur fyrir á öllum
aldri og getur valdið langvarandi meltingarfæra-
óþægindum sem oft eru vangreind. Giardiasis er
mismunagreining sem ætti að vera ofarlega á lista
einstaklinga með óútskýrð meltingarfæraóþægindi.