Læknablaðið : fylgirit - 01.06.1998, Blaðsíða 32

32
LÆKNABLAÐIÐ 1998; 84/FYLGIRIT 36
E-17. Eftirlit með notkun sýklalyfja á
Sjúkrahúsi Reykjavíkur 1994-1997
Inga S. Þráinsdóttir*, Smári Björgvinsson**,
Kristján Linnet**, Anna S. Þórisdóttir*, Bessi Jó-
hannsson**, Haraldur Briem*
Frá *smitsjúkdómadeild og **apóteki Sjúkrahúss
Reykjavíkur
Inngangur: A síðustu árum hafa kröfur um
sparnað á öllum sviðum sjúkrahúsrekstrar aukist en
jafnframt kröfur um betri gæði lækninga og þjón-
ustu við sjúklinga. Ónæmi sýkla gegn sýklalyfjum
er einnig vaxandi vandamál og hefur tengst mikilli
notkun sýklalyfja. Tilgangur uppgjörs er að sýna
fram á árangur eftirlits með sýklalyfjanotkun á
Sjúkrahúsi Reykjavíkur varðandi minni kostnað af
notkun þeirra og minni notkun þcirra.
Efniviður og aðferðir: Árið 1995 hófst eftirlit
með notkun sýklalyfja á nokkrum deildum Borgar-
spítala (nú Sjúkrahúsi Reykjavíkur) sem tilheyra
lyflækninga- og handlækningasviðum, alls sjö
deildum. Læknar deildanna þurfa að fylla út sér-
hannað pöntunareyðublað fyrir sýklalyf fyrir hvern
sjúkling sem á að fá sýklalyf, tilgreina ástæðu gjaf-
arinnar og gefa upplýsingar um sýklaræktanir.
Smitsjúkdómalæknir og lyfjafræðingur yfirfara
slíkar pantanir daglega og meta réttmæti gjafanna;
hvort rétt lyf virðist valið, lyfjaform og meðferðar-
lengd.
Niðurstöður: Helstu niðurstöður benda til að um
átta milljóna króna sparnaður hafi orðið á sýkla-
lyfjanotkun eftir að eftirlit með sýklalyfjanotkun
hófst á handlækningadeildum spítalans en um
tveggja milljóna króna á lyflækningadeildum.
Sparnaður á sjúkrahúsinu í heild er um 5,5 milljón-
ir að frádregnum launakostnaði við framkvæmd
eftirlitsins. Hlutur sýklalyfja af heildarlyfjakostn-
aði sjúkrahússins hefur lækkað á tímabilinu úr 20%
í 16% árin 1996 og 1997. Notkun á dýrum og
breiðvirkum sýklalyfjum er nær alltaf skýringin á
óhóflegum kostnaði stakra deilda af sýklalyfjanotk-
un á stuttum tímabilum. Sérstaklega mikill sparn-
aður hefur náðst á almennu skurðdeildinni og er
raunsparnaður eftir að eftirlit hófst þar rúmar sjö
milljónir króna.
Ályktanir: Við teljum að með markvissu eftirliti
á Sjúkrahúsi Reykjavíkur hafi sparast í raun allt að
5,5 milljónir króna með markvissara vali á sýkla-
lyfi og betri forvarnarmeðferð fyrir áhrif sýkla-
lyfjateymisins.
E-18. Lyfjanæmi Helicobacter pylori á
íslandi
Anna Ingibjörg Gunnarsdóttir*, Hallgrímur Guð-
jónsson**, Karl G. Kristinsson***, Bjarni Þjóð-
leifsson**, Erla Sigvaldadóttir***, Ólafur Stein-
grímsson***, Einar Oddsson**
Frá *námsbraut í lyfjafrœði HI, **rannsóknastofu
í meltingarsjúkdómum, lyflcekningadeild og
***sýklafrœðideild Landspítalans
Inngangur: Helicobacter pylori sýking er
geysialgeng en talið er að um 60% jarðarbúa séu
sýktir. Sýkillinn veldur langvarandi magabólgu
sem getur leitt til sáramyndunar og jafnvel maga-
krabbameins. í dag er mest notuð fjöllyfja sýkla-
lyfjameðferð samhliða öflugu sýruhamlandi lyfi
við upprætingu H. pylori. Árangur meðferðar er
ekki síst tengdur næmi H. pylori fyrir sýklalyfjun-
um. Það hefur sýnt sig að slfkt lyfjanæmi er mjög
breytilegt eftir löndum. Markmið rannsóknarinnar
var að athuga lyfjanæmi H. pylori hérlendis, en
slíkt hefur lítt verið kannað.
Efniviður og aðferðir: Á tímabilinu nóvember
1997 til mars 1998 voru tekin með speglunartækni
vefjasýni úr maga rúmlega 100 sjúklinga, sem
komu á rannsóknarstofu í meltingarsjúkdómum á
Landspítalanum. Ef ureasa-próf var jákvætt voru
sýnin strax send í séhæfða ræktun á sýkladeild
Landspítalans. Þegar búið var að rækta upp stofn-
ana var hamstyrkur (MIC) fimm eftirtalinna sýkla-
lyfja; ampicillíns, klaritrómýcíns, erýtrómýcíns,
tetracýklíns og metrónídazóls ákvarðaður með E-
prófi.
Niðurstöður: Af þeim 90 stofnum sem voru
ræktaðir sýndi rannsóknin að H. pylori var í öllum
tilfellum (100%) næm fyrir ampicillíni og tetracýk-
líni. Ónæmi gegn klarítrómýcíni og erýtrómýcíni
var um 8% og ónæmi gegn metrónídazóli var um
7%.
Ályktanir: Metrónídazól ónæmi virðist vera
minna hér en víðast á Vesturlöndum, þar sem það er
oft um 30%. Ónæmi H. pylori fyrir makrólíðum
virðist hins vegar meira á íslandi en í nágranna-
löndunum.
E-19. Tengsl lyfhrifa penicillíns við
verkun á sýkingar af völdum penicillín
ónæmra og næmra pneumókokka
Helga Erlendsdóttir, Karl G. Kristinsson, Sigurður
Guðmundsson
Frá sýklafrœðideild og lyflœkningadeild Landspít-
alans
Inngangur: Fjölgun penicillín ónæmra pneumó-
kokka hefur leitt til notkunar breiðvirkari og dýrari
lyfja. Fyrri rannsóknir okkar á músalungnabólgu af
völdum penicillín ónæmra pneumókokka hafa hins