Alþýðuhelgin - 24.12.1949, Blaðsíða 54

52
JÓLAHELGIN
Gleðileg jól!
Gott nýtt ár!
Trýggingastofnun
ríkisins
Gleðileg j ól!
r
U tvegsbanki
íslands h.f.
Færir þér hann faðir þinn
fíkjurnar og sykurinn.
En aldrei kemur Hjaltalín
með hripið.
Sagt er, að síra Björn hafi ort
fleira um þetta mál, einnig í gaman-
sömum tón, sumir segja tvö kvæði
önnur,'en hvorugt þeirra hef ég séð.
Væri þarft verk, að safna kvæðum
síra Bjarnar Halldórssonar saman í
eina heild og gefa þau út. Er þess að
vænta, að einhver vcrði svo fram-
takssamur og geri þar með góðu
skáldi og miklum gáfumanni þau
skil, sem minningu hans eru samboð-
in. Síra Björn mun að vísu aldrei hafa
„tekið sig alvarlcga“ scm skáld,
nema helzt er hann orti sálma. Hann
mun t. d. aldrei hafa safnað kvæð-
um sínum í syrpu né haldið þeim
til haga. En sum þeirra, einkum
gamankvæði og kvcðlingar, bárust
um landið, ýmist á vörum fólks eða
í uppskriftum. Svo var um Gríms-
eyjarkvæðið, og þá eigi síður um
vísurnar alkunnu og sárbitru: ,,Ég
er konungkjörinn, kross og nafnbót
fæ“ o. s. frv. Slíkur hagleiksmaður
var síra Björn Halldórsop á mál og
rím, að nálega öll kvæði hans eru
að einhverju inerkileg; sum eru af-
bragð.
LOK „GRÍMSEYJARMÁLS“.
Eigi fer um það miklum söguin,
hverra ráða stiftsyfirvöldin leituðu
til eflingar sáluhjálpar Grímseyinga,
eftir að Oddur Gíslason hafði bjarg-
azt frá eyjarvist á vottorðinu land-
læknisnaut. Svo mikið er víst, að
sýnilegur árangur varð enginn. En
út af þesu stímabraki mun það hafa
verið, sem stiftsyfirvöldin vildu fá
gleggri og ótvíræðari ákvæði um það,
að þau mættu „skikka“ prestaskóla-
kandídat.a t.il að þjóna útkjálka-
brauðum. Þetta veittist þeim með
konungsbréfi 17. maí 1862, þar sem
segir, „að kandídötum af prestaskól-
anum, sem þar hafa notið fjáx-styrks
af hinu opinbera til lærdómsiðkana
sinna, verði gert að skyldu, þegæ?
nauðsyn ber til, að taka á móti kölV
un til hinna rýru prestakalla á ífc1'
landi, sem enginn sækir um.“
Grímseyingar urðu enn um sin:a
að búa við sálusorgun síra Sigurðar
Tómassonar. Mun prestskapur og
hafa gengið stórslysalaust fyrir hon--
um það, sem eftir var ævinnar. Þjónj
aði hann Grímseyjarprestakalli ti:
banadægurs 1867. Þá var kirkju.’
stjórnin enn í vanda stödd með
Grímseyjarbrauð. Var nú til þess ráðs
gripið, með konungsúrskurði 10. marz
1868, að veita Pétri Guðmundssyni,
nemanda í öðrum bekk lærða skó’i-
ans, Grímseyjarbrauðið, og leyft að
vígja hann þangað. Fylgdi þar með
loforð til Péturs um miðlungsbrauC
eftir sex ára þjónustu þar nyrðrat
en það fór á aðra leið. Fékk hann
aldrei annað prestsembætti, þótt
hann sækti, og var þar um fuli’
komna brigð að í'æða. Þjónaði síra
Pétur Grímseyjarprestakalli í 27 á?s
unz hann fékk lausn frá prestskap
og fluttist til Akureyrar 185b.
Síra Pétur var merkismaður a
ýmsa lund, skáldmæltur nokkuð,
hneigður til fræðimennsku og bu-
sýslumaður góður. Varð hannGríms-
eyingum góður prestur. „Bætti harm
menningu og hag Grímseyinga á aU’
ar lundii', og tók eyjan brátt ótri:-
legum framförum, svo orð fór a;
því um land allt..“
Lýkur hér sögunni um Grímsey-'
inga, Hjaltalín og hripið.