Sveitarstjórnarmál

Ukioqatigiit

Sveitarstjórnarmál - 01.06.2001, Qupperneq 19

Sveitarstjórnarmál - 01.06.2001, Qupperneq 19
ÞjóSlegur fróðleikur Dómþing boðað að Bakkárholti Þetta mál dró á eftir sér langan slóða. í fyrstu reyndi Þórður Sveinbjörnsson að losa sig út úr málinu. Þar sem hann væri innheimtumaður konungstekna sem eins konar lénsmaður bæri honum ekki að lögsækja þegnana fyrir tíundarsvik. En hann mun hafa trúað ákærum séra Einars. Þá í árslokin 1826 situr sýslumaður við að semja aðra skýrslu sína um hreppstjóra í Árnesþingi. Hann segir Gísla hreppstjóra á Villingavatni vera dug- naðarmann. Hann er þó „eigingjarn og tekst að gefa undirsátum sínum slæmt fordæmi hvað tíund- arsvik snertir“.14) Sýslumaður affitar nú kærubréf séra Einars á Þingvöllum og sendir stiftamtmanni sem þá var Peder F. Hoppe. Það bréf fer ffá sýslumanni 24. janúar 1827. Ekki lét sýslumaður þar við sitja. Þann 14. febrúar skrifaði hann Einari presti á Þingvöllum og bað hann að taka að sér „fátækra kassa Grafningssveitar þar eð hreppstjóri nefndrar sveitar er einn af þeim angefnu og innklöguðu“. Lá þá ljóst fyrir að sýslumaður ætlaði sér að saksækja Grafningsbændur sem lögreglustjóri en honum kom sem opinberum innheimtumanni mál þetta ekkert við. Um vorið lét Þórður sýslumaður til skarar skríða. Hann boðaði dómþing að Bakkárholti í Ölfusi 14. maí og stefndi þangað með þingboðsseðli þeim 10 bændum sem séra Einar ákærði. Presturinn var einnig boðaður á þingið. Rétturinn taldi að fyrst bæri að reyna sættir í málinu en hiti var í mönnum: „Þeir innklöguðu töluðu allir í einu með hávaða, hvörsvegna rétturinn áminnti þá um að bera tilbærilega virðingu fyrir réttinum, við hvað þeir töluðu tilbærilega og einn í einu.“ Heiðarbær. Kirkjan á Úlfljótsvatni. Nú hófst sjálf réttarrannsóknin og var fyrst kall- aður fyrir Þorleifur Guðmundsson á Nesjavöllum og spurður: 1. Hvað mikið áttir þú í næstliðnum fardögum af fénaði, peningum, skipum, netum eða lóðum? Svar: 2 kýr, önnur nytlítil og mögur, og hin eins en tímalaus, veturgamla kvígu, 2 (tveggja) vetra bola, 8 ær með lömbum, sex þar að auki sem voru með þrjú lömb, ljórar lambsgotur líka, fjóra sauði tveggja vetra, einn þriggja vetra, átján gemlinga, tvo hesta magra, færleik (hryssu) fjögra vetra reisa - og ekkert annað sem tiundast átti. 2. Taldirðu þetta fram fyrir hreppastefnunni á næstliðnu hausti? Svar: Það man ég ekki, en tíund- artaflan má sýna það. 3. Þorir þú með sáluhjálpareiði að sanna þessa þína hér gjörðu íjárframtölu? Svar: Já. Ekki eru hér tök á þvi að fara náið út í vitnaleiðsl- ur og réttarrannsókn yfir hinum 9 bændunum í Grafningshreppi. Menn rökkuðu niður eins og þeir gátu búpening sinn og hvað hrikalegust er lýsing Gísla hreppstjóra á ásigkomulagi búpeningsins á Villingavatni. Verður hér gripið niður i skýrslu hans: Hann taldi sig m.a. eiga; „Eina kú 13 vetra, gal- laða af innanmeinum, eina kvígu, lítilfjörleg af fyrsta kálfi, 31 ær, 19 vetrargamlar, fæddi engin lömb, magrar, ullarlitlar, 12 lambgotur geldar heima, sauðir 22 þrevetra og eldri, margir magrir og rotnir, 21 sauður 2 vetra, eins eða verri, 19 sauðir einsvetrar, 19 gimbrar, hvort tveggja magurt og hreint ullarlaust; 3 hestar; einn foli líka, Qögra vetra ótaminn, mesta afstyrmi, klár horaður, 20 spesíur og vatnsbáta hró tvö - og ekki annað ... mér þótti þessi fénaður ekki allur tíundar verður,
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100

x

Sveitarstjórnarmál

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Sveitarstjórnarmál
https://timarit.is/publication/1063

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.