Morgunblaðið - 16.03.2013, Side 37

MINNINGAR 37
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 16. MARS 2013
✝ Una Ólafs-dóttir Thor-
oddsen fæddist í
Vatnsdal við Pat-
reksfjörð 1914.
Hún lést 5. mars
2013. Foreldrar
hennar voru Ólína
Andrésdóttir og
Ólafur Thorodd-
sen. Systkini Unu
voru 13: Sigríður,
húsmóðir á Látr-
um, f. 1908 (látin), Þorvaldur,
hreppstjóri á Patreksfirði, f.
1909 (látinn), Svava, kennari á
Núpi, f. 1910 (látin), Birgir, skip-
stjóri, f. 1911 (látinn), Einar, yf-
irhafnsögumaður, f. 1913 (lát-
inn), Arndís, húsmóðir, f. 1915
(látin), Bragi, vegavinnuverk-
stjóri, f. 1917 (látinn), Ólafur, f.
1918 (látinn), Eyjólfur, loft-
hann Sigurgeir og Einar Þór.
Kolbrún er gift Poul Vestereng,
búsett í Kaupmannahöfn. Börn
þeirra: Vibeke Hlín og Nanna.
Una ólst upp í Vatnsdal og fór
til Reykjavíkur 1934. Hún var
tvö ár í vist hjá Sigríði Eiríks-
dóttur og Finnboga Rúti Þor-
valdssyni. Sigríður hjálpaði Unu
að komast í vist í Danmörku, svo
hún gæti lært dönsku áður en
hún færi í hjúkrunarskólann.
Una var í Danmörku í tvö ár og
byrjaði hjúkrunarnám þegar
hún kom heim 1938. Una var
nemi á Sjúkrahúsi Ísafjarðar
1939 og lauk námi 1941. Hún
gegndi ýmsum störfum á Ísa-
firði. Vann á Sjúkrahúsinu 1941-
1945. Var við aflýsingar á
Sjúkrahúsinu og Elliheimili Ísa-
fjarðar frá 1945-1950. Frá 1955-
1971 vann hún sem skólahjúkr-
unarfræðingur og var heilsu-
verndarhjúkrunarfræðingur á
heilsuverndarstöðinni frá 1971-
1984.
Útför Unu fer fram frá Ísa-
fjarðarkirkju í dag, 16. mars
2013, kl. 14.
skeytamaður, f.
1919 (látinn), Stef-
án, útibússtjóri, f.
1922 (látinn), Auð-
ur, verslunarmað-
ur, f. 1924, Magda-
lena, blaðamaður, f.
1926, og Halldóra,
framkvæmdastjóri,
f. 1927.
Una giftist Jó-
hanni Sigurgeirs-
syni 12. desember
1942. Jóhann var ekkjumaður
og átti dóttur, Ingibjörgu Þór-
unni, f. 1933, d. 10. sept. 2012.
Una og Jóhann eignuðust dótt-
ur, Kolbrúnu Sigríði, f. 1945.
Ingibjörg (Inga Tóta) var gift
Jóni Þórðarsyni, börn þeirra:
Ingibjörg Sigríður, Þórður Guð-
jón, Árni Guðlaugur, Sigurður
Albert (látinn), Sverrir Atli, Jó-
Una Ólafsdóttir Thoroddsen,
mágkona mín, lést á Hjúkrunar-
heimilinu Hlíf á Ísafirði 5. mars sl.
háöldruð, tæplega 99 ára að aldri.
Með henni er genginn heilsteypt-
ur og sterkur einstaklingur, sem
skilaði ísfirsku samfélagi langri og
farsælli starfsævi.
Una kom fyrst til Ísafjarðar ár-
ið 1939 sem hjúkrunarnemi, en
sótti hjúkrunarnám sitt til Hjúkr-
unarskóla Íslands og lauk því með
láði. Starfsævi sinni skilað hún
allri til Ísfirðinga. Og Ísfirðingur
var hún að innstu hjartarótum.
Á Ísafirði kynntist Una Jó-
hanni, bróður mínum, sem þá var
ekkjumaður með eina dóttur,
Ingibjörgu Þórunni Jóhannsdótt-
ur, sem um nokkur ár hafði dvalið
hjá foreldrum mínum, ömmu sinni
og afa, Ingibjörgu og Sigurgeir í
Dokkunni á Ísafirði. Inga Tóta,
eins og hún var kölluð, var því í
mínum huga uppeldissystir. Hún
er nýlátin og hennar er sárt sakn-
að. Með hjónabandi Unu og Jó-
hanns eignaðist Inga Tóta nýtt
heimili.
Una og Jóhann eignuðust eina
dóttur, Kolbrúnu, sjúkraþjálfa í
Danmörku, gifta Pol Westereng,
menntaskólakennara. Þau hjón og
þeirra börn voru augasteinar Unu
og gleðigjafar á efri árum hennar.
Una var einstök kona, dugleg
og hjálpsöm. Hjálpsemi hennar
gætti víða. Hún reyndist móður
minni, tengdamóður sinni, mjög
vel. Hún tók mig til sín veika, eftir
að ég átti fyrri son minn, hjúkraði
mér og kom mér heilli út í sam-
félagið á ný. Slík velgjörð geymist
en gleymist ei.
Á kveðjustundu þakka ég Unu
mágkonu minni löng og góð kynni
og sendi Kolbrúnu og Poul og af-
komendum þeirra innilegar smúð-
arkveðjur.
Þorgerður Sigurgeirsdóttir.
Látin er í hárri elli móðursystir
okkar, Una Thoroddsen hjúkrun-
arkona á Ísafirði. Þegar minnast
skal hinnar látnu frænku og horft
er til baka koma fyrst í hugann
þær vestfirsku rætur sem að okk-
ur standa. Af Vatnsdalssystkinun-
um 14 kom það fyrsta í heiminn
1908 svo þeim er nú eðlilega farið
að fækka. Una var 6. barn Ólafs
afa og Ólínu ömmu en að henni
genginni eru nú aðeins þrjár
yngstu systurnar enn á meðal vor,
þær Auður, Magdalena og Hall-
dóra.
Í gamla daga var Una sú af
þeim móðursystkinum okkar sem
næst okkur bjó í tíma og rúmi,
nefnilega á Ísafirði en við á Núpi í
Dýrafirði. Því voru á sumrum náin
tengsl milli fjölskyldnanna. Kol-
brún dóttir þeirra Unu og Jó-
hanns kom oft til okkar til mis-
langrar sumardvalar og við
systkinin dvöldum á sama máta
oft á Hlíðarveginum. Öll eigum við
ljúfar og fallegar minningar frá
þessum tímum.
Una frænka var mikil heiður-
skona heim að sækja. Hún hafði
gaman af allri ræktun og komu
þau hjón sér upp fallegum blóma-
garði við heimili sitt sem hlaut við-
urkenningu bæjarins eitt árið.
Frænka okkar var einnig mikil
hannyrðakona. Henni féll vart
verk úr hendi og hafði alltaf eitt-
hvert handavinnuverkefni í vesk-
inu þegar hún fór að heiman.
Þessar hannyrðir stundaði hún
fram á sitt síðasta ár án þess að
henni fataðist handbragðið svo
fólk dáðist að meistarastykkjum
þessarar nær tíræðu konu.
Una var ein af fáum menntuð-
um konum sinnar samtíðar og
hafði lært til hjúkrunar og starfaði
sem hjúkrunarkona alla sína
starfsævi sem var nær öll á Ísa-
firði. Allir Ísfirðingar sem við hitt-
um og komnir eru yfir miðjan ald-
ur kannast strax við frænku
okkar, Unu hjúkrunarkonu, þegar
farið er að tala um fólk og skyld-
leika. Í þá daga var lífið ekki
deildaskipt og hjúkrunarkonur
gengu í öll þau verk á sjúkrahús-
um sem undir þær heyrðu. Þeir
munu því ófáir Ísfirðingarnir sem
litið hafa dagsins ljós í hennar við-
urvist og öðrum eins fjölda hefur
hún vísast veitt nábjargirnar. Það
að standa hjúkrandi við beð á
tveim stærstu stundum í lífi
manna, þegar komið er og kvatt,
auk alls hins, hlýtur að vera eitt
göfugasta starf sem hugsast get-
ur. Lengi var það þó lítils metið ef
dæma ætti út frá kjörum sem
þessari stétt voru boðin. Læknar
stoppuðu mislengi við á stöðum úti
á landi eins og gengur en alltaf
þjónaði líknandi hönd frænku
okkar samborgurum sínum á Ísa-
firði meðan starfsferillinn entist.
Ef heiðursborgaraútnefning hefði
verið komin til þegar hún lét af
störfum hefði hún átt að fá slíkan
titil í þessu héraði; engin ein
manneskja þar um slóðir hefur
staðið fleiri íbúum þar svo nærri í
víðum skilningi þess orðs. En
kannski hefði hún frænka okkar
verið á móti slíkri útnefningu.
Hún var hetja hversdagsins sem
fannst sjálfsagt að fólk ynni sína
vinnu af trúmennsku og bestu
getu; slíku þyrfti ekki að hrósa
heldur væri þetta lífið sálft. Kol-
brúnu og fjölskyldu hennar vott-
um við dýpstu samúð við fráfall
ástkærrar móður sem nú fær
hvíld eftir langan og mikinn
starfsdag.
Ólöf, Einar, Sigurður og
Brynjólfur Svövu- og
Jónsbörn.
Tíminn líður furðu fljótt,
fölnar hár á vanga.
Söngvar þagna, nálgast nótt,
nóttin hljóða og langa.
Ljósið dvínar, lokast brá,
lætur vel í eyrum þá,
ómur æsku söngva.
Móðursystir mín, Una Thor-
oddsen, unni þessum vísuorðum.
Þau lýsa ævilokum hennar. Hún
fór friðsæl og sátt úr þessum
heimi, umvafin minningum æsku-
ára.
Una ólst upp í glaðværum hópi
14 systkina í Vatnsdal við Patreks-
fjörð. Foreldrar hennar – afi minn
og amma, Ólína Andrésdóttir hús-
freyja og Ólafur E. Thoroddsen út-
vegsbóndi – stóðu fyrir rausnar- og
menningarheimili sem lagði grunn
að ríkri samheldni þessa stóra
systkinahóps. Börnin lærðu að
vinna um leið og þau komust af
höndum. Sjö bræður sóttu sjóinn
og sinntu bústörfum eftir þörfum.
Sjö dætur sinntu húsverkum og
hannyrðum. Allir sinntu heyskap,
mjöltum og matvinnslu. En í
Vatnsdal var ekki bara unnið. Þar
var líka sungið, spilað, ort og jafn-
vel dansað þegar svo bar undir. Þar
urðu til sögur og minningar sem af-
komendurnir hafa fengið í arf.
Una var ríflega tvítug þegar hún
réð sig í vist til Reykjavíkur til Sig-
ríðar Eiríksdóttur og Finnboga
Rúts Þorvaldssonar, uppeldisbróð-
ur Ólínu ömmu, móður Unu. Tveim
árum síðar fór hún til Danmerkur
með þeirra aðstoð, var þar í vist hjá
góðu fólki sem hún minntist oft, og
lærði dönsku sem kom sér vel í
hjúkrunarnáminu.
Árið 1939 fluttist Una til Ísa-
fjarðar. Þar kynntist hún eigin-
manni sínum, Jóhanni Árna Sigur-
geirssyni sem var þá ekkjumaður
og átti eina dóttur, Ingibjörgu Þór-
unni. Þeim Unu og Jóhanni fæddist
dóttirin Kolbrún Sigríður sem bú-
sett er í Danmörku ásamt eigin-
manni sínum Poul Vestereng og af-
komendum þeirra.
Allan sinn starfsaldur vann
Una á Ísafirði sem skólahjúkrun-
arfræðingur og síðar bæjarhjúkr-
unarkona. Haft var á orði að Una
hefði „aflúsað Ísafjörð“ af stakri
natni, og börnin í skólanum fengu
lýsið sitt án undanbragða. Una
sinnti einnig ungbarnaeftirliti
hvernig sem viðraði og þekkti
nánast hvert mannsbarn í bæn-
um.
Una var hannyrðakona svo af
bar. Yndi hafði hún af blómarækt
enda var garðurinn hennar verð-
launaður sem bæjarprýði. Hún
lifði fyrir líðandi stund og þakkaði
allt sem vel var gert. Aldrei heyrði
ég hana hallmæla nokkurri sál.
Síðustu æviárin dvaldi Una á
öldrunardeild Heilbrigðisstofnun-
arinnar á Ísafirði við gott atlæti.
Þegar ég heimsótti hana þangað
sagði hún alltaf að „starfsfólkið
væri alveg einstakt“ og því hefði
hún ekki „undan neinu að kvarta“.
Elli-kerlingu mætti hún af aðdá-
unarverðri jákvæðni. „Það sem
verður að vera, viljugur skal hver
bera“ var viðkvæði minnar góðu
frænku sem aldrei mælti æðruorð.
Ég þakka Unu frænku minni
samferðina og kynnin. Þakka
henni sögurnar, kvæðin, hann-
yrðakennsluna, blómatínslu- og
berjaferðirnar frá því ég var lítil
telpa í sumardvölum fyrir vestan.
Ég þakka henni góða frændsemi
og fordæmið um jákvætt hugarfar
og bjartsýni. Fallegu hannyrða-
gripina sem hún gaf mér mun ég
geyma vel og vegsama. Af henni
lærði ég margt sem varðveitt
verður í minninga- og reynslu-
sjóði.
Blessuð sé minning Unu Thor-
oddsen.
Ólína Þorvarðardóttir.
Una móðursystir mín, eða Una
frænka, bjó lengst af á Ísafirði en
var fædd í Vatnsdal við Patreks-
fjörð. Una lifði heila öld og ólst upp
í stórum systkinahópi við bústörf
og sjómennsku og þau gengu um í
sauðskinsskóm og roðskóm. Ég
man fyrst eftir Unu sem barn og
man eftir móður minni tala um að
Una systir væri að koma í heim-
sókn. Una gisti stundum hjá okkur
í Reykjavík þegar hún átti erindi
suður. Una hafði gaman af að segja
frá og ég man hve hláturmild og
lífsglöð hún var alla tíð. En hún
kunni líka að vera ákveðin og
ströng þegar á þurfti að halda, t.d.
þegar hún var við störf sem hjúkr-
unarkona á Ísafirði. Una lærði
hjúkrun og starfaði alltaf sem
hjúkrunarkona. Ég gisti hjá Unu
og hennar fjölskyldu sem barn og
rámar í að hafa heyrt Kollu dóttur
hennar æfa sig á píanó heima þótt
hún legði tónlistina ekki fyrir sig.
Þá var ekki flugvöllur á Ísafirði en
flogið í sjóflugvélum.
Una var alla tíð mjög hraust.
Hún sagði mér að eftir að hún hóf
störf á Ísafirði og vildi heimsækja
fjölskyldu sína á Patreksfirði gekk
hún á milli þessara fjarða yfir fjöll
og fyrir firði. Þetta var um sólar-
hrings ganga. Ef hún var heppin
fékk hún bátsferð yfir einhvern
fjarðanna, þ.e. Dýrafjörð, Arnar-
fjörð eða Patreksfjörð. Una hélt
áfram að ganga og njóta náttúru
Vestfjarða eftir að vegir voru lagðir
um firðina. Hún naut íslenskrar
náttúru og gekk víða um firðina og
fór í bátsferðir í eyjar við Ísafjörð.
Ég hef hitt margt fólk frá Ísa-
firði sem þekkti Unu eða vissi hver
hún var. Hún var greinilega ein
þeirra sem settu svip á bæinn.
Una kom sér upp matjurtagarði
á Ísafirði. Vetur eru harðir á Ísa-
firði og ekki hlaupið að því að rækta
þar matjurtir en þetta gekk vel hjá
Unu enda var hún dugleg að sinna
jurtunum. Ég man eftir matjurta-
garðinum sem barn og ég sá hann
síðast fyrir nokkrum árum, áður en
Una fór á hjúkrunarheimili. Ég
hitti Unu síðast á hjúkrunarheim-
ilinu á Ísafirði, þá var hún enn
glettin og jákvæð og talaði mjög
fallega um starfsfólkið og aðstæður
þar.
Ég sendi ættingjum Unu mínar
innilegu samúðarkveðjur.
Auðun.
Stundum erum við það lánsöm, á
leið okkar í gegnum lífið, að við
fáum tækifæri til þess að kynnast
samferðamönnum sem fylla okkur
orku og gleði og sýna okkur eig-
inleika sem við ættum að tileinka
okkur. Þannig samferðamaður var
hún Una föðursystir mín, sem nú
er látin. Una bjó fyrir vestan og ég
fyrir sunnan og þess vegna hitt-
umst við lítið meðan ég var að vaxa
úr grasi. Það var í raun ekki fyrr en
fyrir rúmum tíu árum að ég fór að
koma reglulega vestur til Ísafjarð-
ar, að ég kynntist Unu betur. Þá
varð ég vitni að allri glaðværðinni
og jákvæðninni sem mér fannst
alltaf einkenna hana. Una hafði
gaman af því að segja sögur og
kunni greinilega þá frásagnarlist
sem einkennt hefur svo mörg af
hennar systkinum. Sögurnar voru
magnaðar og það skipti engu hvort
þær voru sannar eða hálflognar,
þær voru allar jafnskemmtilegar
og hún átti nóg til af þeim. Best
fannst mér að hlusta á sögur henn-
ar frá uppvextinum heima í Vatns-
dal. Sögum af fjölmennri en glað-
værri fjölskyldu sem sveitungarnir
skildu ekkert í hvernig gæti þrifist
og dafnað svo vel sem hún gerði.
Una kaus að horfa á það já-
kvæða í fari fólks. Hún talaði af
hlýju og virðingu um menn og mál-
efni en alltaf var stutt í glettni og
gamansemina hjá henni. Ég tel að
þegar fólk tekur svona afstöðu til
lífsins þá lifi það lengur en aðrir.
Það gerði Una líka og varð tæplega
tíræð. Þetta varð langt líf með bæði
meðvind og mótvind en aðallega
innihaldsríkt. Núna er komið að
leiðarlokum og Una búin að fá
hvíldina eftir langa ferð. Reyndar
sagði hún mér með bros á vör, fyrir
um þremur vikum, að hún ætlaði að
verða hundrað ára og ekkert múð-
ur. Það varð hins vegar ekki og
skiptir ekki máli. Eftir sit ég með
dýrmætar minningar um kæra
frænku og þessara minninga mun
ég gæta vel. Við Katla sendum inni-
legar samúðarkveðjur til Kolbrún-
ar, Pauls og dætra.
Jóhann Thoroddsen.
Það er ekki sjálfgefið að ná 98
ára aldri en ef þú tekur inn lýsi þá
er það ekkert vandamál, sagði
gamla við mig er hún lá bana-
leguna sína núna í febrúar. Una
var rétt rúmlega sjötug þegar ég
fæðist og hef ég því ávallt kallað
hana gömlu. Það var enginn nema
Una gamla sem lagði í það að
kenna mér að prjóna enda báðar
örvhentar, en gamla komst fljótt
að því að prjónaskapinn ætlaði ég
ekki að leggja fyrir mig þannig að
hún kláraði skólaverkefnin fyrir
mig og sat ég sátt með djús og kex
í hendi á meðan.
Unu var margt til lista lagt.
Hún átti afar fallegan garð sem
hún hugsaði alltaf vel um og gat
verið tímunum saman í garðinum.
Hún var snillingur í höndum,
saumaði, prjónaði og heklaði eins
og enginn væri morgundagurinn
og hef ég átt þónokkur sokkapörin
og önnur listaverk. Mér þykir þó
vænst um kjólinn sem hún heklaði
á dóttur mína og nöfnu sína árið
2010, þá 96 ára gömul, og gaf
henni í skírnargjöf. Það er skrítið
að hugsa til þess að í dag kveð ég
manneskju sem ég hef alltaf átt að
í lífinu. Una var allt í senn ákveðin,
jákvæð og dugleg kona sem lét
aldrei neitt ganga yfir sig en var
þó ávallt glöð og þakklát fyrir allt
sem fyrir hana var gert og talaði
aldrei illa um nokkra manneskju.
Elsku gamla. Minningu mína
um þig mun ég alltaf eiga að og
mun ég gera mitt besta til að
halda henni á lofti þér til heiðurs,
því þú varst alltaf með þeim ynd-
islegri og uppáhalds.
Þín
Sólveig Erlingsdóttir.
Una Ólafsdóttir
Thoroddsen
✝ Sverrir fæddistá Ásmundar-
stöðum á Melrakka-
sléttu 5. mars 1926.
Hann lést á öldr-
unardeild Sjúkra-
hússins á Ísafiði 8.
mars 2013.
Hann var sjö-
unda barn af tíu
börnum hjónanna
Sigríðar Jónsdóttur
frá Ásmundarstöð-
um, f. 1891, d. 1982, og Sigurðar
Guðmundssonar frá Grjótnesi, f.
1883, d. 1963. Sverrir var
ókvæntur og barnlaus.
Systkini hans: Tvíburasystur,
andvana fæddar 1913, Jón, f.
1915, d. 1938, Jóhanna, f. 1918, d.
2001, Guðmundur, f. 1920, d.
1942, Gunnhildur, f. 1923, henn-
ar maður var Árni Jónsson, hann
er látinn, þau eiga fimm börn.
Jakobína Sigurveig, f. 1928, eig-
inmaður Eiríkur Ei-
ríksson, þau eiga
þau einn son. Vil-
borg Guðrún, f.
1931, eiginmaður
Óskar Árni Mar,
þau eiga tvö börn,
Björn Stefán, f.
1934, d. 1982.
Sverrir var frá
unga aldri bóndi á
Ásmundarstöðum
og bjó með Jóhönnu
systur sinni eftir andlát móður
þeirra og einn eftir andlát Jó-
hönnu. Hann veiktist af krabba-
meini 2004 og brá þá fljótlega búi
og árið 2006 keypti hann sér íbúð
á Hlíf, íbúðum aldraðra á Ísa-
firði. Þar naut hann sín vel og
tók þátt í öllu félagslífi sem var í
boði.
Útför Sverris fer fram frá
Raufarhafnarkirkju í dag, 16.
mars 2013, kl. 14.
„Alveg sérstaklega gott“ sagði
Sverrir með mikilli áherslu á sér-
staklega ef honum þótti eitthvað
mjög gott. Sverrir var alveg sér-
staklega góður maður og það voru
forréttindi að hafa fengið að kynn-
ast honum. Hann var móðurbróðir
mannsins míns og var bóndi á ætt-
aróðalinu þar sem maðurinn minn
var í sveit öll sumur til fullorðins-
ára. Það voru því mörg sumur sem
við fórum á Sléttuna í sumarfríum
og reynt að stilla tímann í kring-
um æðarvarpið ýmist til að ganga
varpið eða aðstoða við dúnhreins-
un.
Sverrir var ekki margmáll um
eigin hagi en hafði gaman af að
segja sögur enda mjög fróður og
ótrúlega minnugur.
Sverrir veiktist af krabbameini
snemma árs 2004 og þá um haust-
ið hætti hann búskap. Hann fór þá
að vera hjá Vilborgu systur sinni
og Óskari í Reykjavík og hjá okk-
ur Sigga vestur á Ísafirði yfir há-
veturinn. Fyrir sjö árum keypti
Sverrir sér íbúð á Hlíf, íbúðum
fyrir eldri borgara á Ísafirði, þar
sem hann undi hag sínum mjög vel
og tók þátt í öllu því félagslífi sem
honum stóð til boða. Hann veiktist
aftur haustið 2011 og vistaðist í
framhaldi af því á öldrunardeild
Sjúkrahússins á Ísafirði þar sem
hann náði nokkuð góðum bata og
naut góðrar umönnunar starfs-
fólksins þar, sem ég færi sérstak-
lega góðar þakkir fyrir.
Með kærri þökk fyrir góð
kynni.
Guðný Hólmgeirsdóttir.
Sverrir Sigurðsson
HJARTAVERND
Minningarkort
535 1825
www.hjarta.is 5351800
Inger Steinsson
IngerRósÓlafsdóttir
ÚTFARARÞJÓNUSTA
Vönduð og persónuleg
þjónusta
Sími: 551 7080 - 691 0919
athofn@athofn.is - Akralandi 1 - 108 Reykjavík