Listin að lifa - 01.10.2002, Qupperneq 20

Heimaey
rís úr hafi
Umgirt klettadröngum,
skerjum, smáeyjum og brotsjóum
Eftir a5 fyrsta haustlægðin hafði barið gróð-
ur og mannfólk, var siglt til Eyja, megin-
landið yfirgefið. Hvítfextir sæhestar á brim-
brjótum, Strandarkirkja, þung undiralda,
hafiö enn órólegt eftir vindstreng gærdags-
ins. Sjóleiðis skynjar maður vel fjarlægðina
milli lands og Eyja, styrk haföldunnar, brim-
ið á hafnleysum Suðurlandsins - og
ósjálfrátt leitar hugurinn til náttúruhamfara
fyrir nær 30 árum.
Dufþaksskor í Heimakletti heitir eftir leiðtoga írsku þrælanna
sem kaus heldur að kasta sér í hafið en falla fyrir hendi Ingólfs
Arnarsonar og hans manna. Ljósm. O.Sv.B.
Hvílíkan sálarstyrk og óbilandi kjark
sýndu eyjaskeggjar og samheldni,
þegar náttúruöflin knúðu þá til að yf-
irgefa allt sitt í svartasta skammdeg-
inu.
Gosið hvæsti. Eldsúlur yfir húsum.
Hvernig var fólkinu innanbrjósts?
Skyldu sárin enn vera til staðar 30
árum síðar? Forvitnilegt að sækja Eyj-
ar heim og kynnast Eyjafólkinu sem
upplifði söguna.
Klettadrangar rísa úr hafi, ótrúlega
fagrir hamrarnir sem skýla Heimaey,
særisar úr heitu undirdjúpi. Bleikir og
gulbrúnir með klettasyllum og götum,
kjörlendi fyrir bjargfuglinn. Hvítir
flekkár í bjargi og bjargfuglar flögra
hljóðlaust. Hvítar doppur á grænum
möttli, sauðféð í snarbröttum hlíðum.
Gríska eldfjallaeyjan Santorini í Mið-
jarðarhafinu er heimsfræg fyrir stór-
brotna fegurð. Islensku eldfjallaeyj-
arnar eru enn stórfenglegri. Gaman að
sjá hvað útlenda ferðafólkið horfir
með mikilli lotningu.
Hún rís úr sumarsænum; í silki-
mjúkum blænum; með fjöll í feldi
grœnum; mín fagra Heimaey... Texti
Asa í Bæ syngur í eyrum. Skiljanlegt
að Eyjabúar syngi lagið hans Heima á
flestum samkomum. Hví hafa ekki
fleiri listmálarar sest að í Eyjum, fest
hin mögnuðu birtuskil á léreft, er nátt-
úran hér of sterk fyrir landkrabbann?
Brýtur á boða eða er bátur á ferð
með hvítflissandi öldurák í kjölfarinu?
Brimið svarrar. Aldan eilífa brotnar á
hamraveggnum. Nú siglir Herjólfur í
var. Kominn í höfn sem náttúran
breytti á örskotsstundu, miðað við ei-
lífðina, í bestu höfn landsins. Strákar á
gúmmíbát kalla glaðlega til vina sinna
um borð. Eyjabamið býr í stórbrotnu
náttúruríki sem hlýtur að móta það
ævilangt.
Jón Kjartansson formaður FEB í
Vestmannaeyjum tekur á móti mér,
vörpulegur maður og sannur Eyjapeyi.
Jón er fæddur á Oddsstöðum, ólst upp
við Urðarveginn, æskuheimilið var
Húsavík. Bæði húsin fóru undir hraun
sem og æskuslóðir Jóns. Jafnvel kart-
öflugarðar föður hans fóru undir sjó
þegar höfnin var stækkuð. Jón dreym-
ir sig oft sem strák að sækja mjólkina
á Urðarveginum. Þaðan er hver þúfa
og laut brennt í minninguna.
Starf Jóns tengdist sjónum fyrstu
árin. Síðan var hann vélstjóri á fiski-
skipum og togurum í 15 ár. „Svo lenti
ég í þeim ósköpum að verða formaður
Verkalýðsfélags Vestmannaeyja í 29
ár - og ekki fyrr laus úr þeirri prísund
en ég var kosinn formaður eldri borg-
20