Listin að lifa - 01.10.2002, Blaðsíða 52

Hugleiðingar IIIII starfið
Oft hef ég verið spurbur ab því, hver sé stefna félaga eldri borgara varbandi greibslur Trygginga-
stofnunar ríkisins til aldrabra og skattgreibslur. Þab hlýtur ab vera naubsynlegt fyrir okkur ab marka
stefnu okkar, og ekki síst forgangsröbun á kröfum.
Brýnustu atriði varðandi
fjármál:
1. Eignaskattar af eigin íbúð sem aldr-
aðir búa sjálfir í verði afnumdir
strax að fullu, og fasteignaskattar
sveitarfélaga verði enn frekar lækk-
aðir. Þetta er hægt að gera á ýmsa
vegu, sjá síðar.
2. T.R. verði gert skylt að sjá til þess
að hver ellilífeyrisþegi, að meðtöld-
um greiðslum úr lífeyrissjóðum eða
beinum atvinnutekjum, hafi ekki
lægri tekjur en 90.000 krónur á
mánuði, og það skattfrjálst.
3. Til að ná þessu markmiði strax, þá
verði til bráðabirgða ákveðið að all-
ir skattar þeirra, sem hafa núna
90.000 í tekjur á mánuði eða lægri,
verði felldir niður með endur-
greiðslu skatta (skattabótum og
hliðstæðum vaxtabótum), þar til
viðunandi almennum persónuaf-
slætti er náð. Þetta ætti ekki ein-
göngu að ná til eldri borgara heldur
allra skattgreiðenda, sem hafa þetta
lágar tekjur.
4. Leyfilegar tekjur þeirra sem njóta
tekjutryggingar verði hækkaðar í
það minnsta í 60.000 krónur á mán-
uði og efri mörk tekna hækkuð
verulega.
Röksemdir í stuttu máli:
1. Gífurleg hækkun á fasteignamati
hefur komið illa niður á gömlu
fólki, sem ennþá er að þrauka í eig-
in íbúð, en hefur lágar tekjur. Þetta
fólk er allt í einu farið að greiða
eignaskatt, þótt það hafi ekki aukn-
ar tekjur, bara vegna þess að ríkið
hefur hækkað fasteignamat nánast
að geðþótta, en ekki hækkað skatt-
leysismörk til eignaskatts að sama
skapi. Það þarf ekki stóra íbúð til
þess að eignaskattur, brunabótaið-
gjald og tilheyrandi skattar ásamt
fasteignagjöldum til sveitarfélags
nemi 15.000 krónum á mánuði.
Þessi skattlagning er sú ranglátasta
sem til er.
Það er ekki nóg að lækka eigna-
skattsprósentu um helming, aldrað-
ir og aðrir tekjulágir greiða áfram
eignaskatt þrátt fyrir það. Þess
vegna er betra að ná því fram að
skattfrjáls eign verði hækkuð veru-
lega. Það má ákveða þá tölu þannig
að ríkissjóður fái samt sem áður
helming eignaskatts á næsta ári eins
og áformað er.
Eignaminni bæru þannig engan
eignaskatt. Ég set þetta í fyrsta
sæti, vegna þess að þetta er að
mínu mati prófsteinn á það hvort
ríkisstjórnin ætlar sér að koma til
móts við lágtekjufólk,
2. Það er staðreynd að algjört lágmark
ráðstöfunartekna einstaklings eru
90.000 krónur á mánuði. Hann
borgar neysluskatta (virðisauka-
skatt) af því sem hann kaupir, og
það er ekki hægt að ætlast til þess
að hann leggi meira en það til sam-
félagsins. Aðrar röksemdir eru í
raun óþarfar.
3. Endurgreiðsla skatta (skattabætur)
er hugsuð sem bráðabirgðaráðstöf-
un til þess að mæta mikilli neyð í
dag, og verður við lýði þar til per-
sónuafsláttur allra er orðinn viðun-
andi. Að sjálfsögðu yrði að greiða
stiglækkandi skattabætur til þeirra
tekjuhærri, segjum á tekjubilinu
90.000 til 110.000 krónur á mán-
uði. Samkvæmt yfirliti RSK voru
álagðir skattar árið 2001 (Tekjuár
2000) á alla skattgreiðendur sem
höfðu mánaðartekjur lægri en
87.500 alls 1100 milljónir króna.
Þannig að þetta er ekki óviðráðan-
leg upphæð fyrir ríkissjóð. Aldraðir
borga sennilega rúman helming af
þessum 1100 milljónum. Upphæðin
lýsir því betur en nokkuð annað
hvað bein skattheimta gengur nærri
lágtekjufólki.
4. Eldri borgarar telja að þeir eigi inni
hjá ríkisvaldinu ellilaun. Þau skerð-
ast allt of mikið ef þeir reyna að
afla sér einhverra tekna eða fái laun
úr lífeyrissjóði, þegar þeir eru
komnir á eftirlaun. Þeir eiga þá að-
eins einn kost eftir - „að vinna
svart” eins og kallað er. Þessu verð-
ur að breyta, því að eldri borgarar
hafa alla tíð verið löghlýðnustu
borgarar og svört vinna fellur þeim
ekki í geð. Aukin þátttaka aldraðra
í atvinnulífinu skapar auknar
skatttekjur og hækkun tekjumarka
leggur raunhæfan grunn að fagurri
hugsjón um sveigjanleg starfslok.
Hið síðastnefnda atriði er í raun
jafnmikilvægt og hin fyrri.
^éiuw c(jU(h>U(ndsson,
52