Tímarit Máls og menningar - 01.11.1945, Side 34

160
TÍMARIT MÁLS OG MENNINGAR
hófu dagblöðin hér í höfuðstaðnum nokkrar umræður um málið.
Það er því engin ástæða til að fara í launkofa með þá staðreynd, að
Bandaríkjastjórn hefur farið þess á leit að fá leigða með sérstökum
samningi „um langan tíma“ flugvelli og flotahöfn á íslandi „til
sóknar eða varnar í hugsanlegum ófriði“, en þing vort setið á rök-
stólum yfir þessu ókurteisa skjali á annan mánuð án þess að hafa
einurð t’il að svara því á viðeigandi hált. Hitt er þó átakanlegra, að
dálítill hópur manna hefur jafnt og þétt klifað á því opinberlega, að
vér ættum að grípa þetta tækifæri til að ganga á mála hjá Banda-
ríkjunum, það myndi borga sig, vér gætum hagnazt á því viðskipta-
lega, í rauninni væri ekki um annað að ræða en semja þegar í stað
um leigu á flugvöllum og flotahöfn handa amerísku herliði. í aug-
um þessara manna hefur frelsisbarátta íslenzku þjóðarinnar í sjö
aldir gegn erlendri yfirdrottnun grundvallazt á svo fáránlegum mis-
skilningi, að vænlegast sé að taka fegins hendi móti fyrsta tækifær-
inu til að beygja sig í auðmýkt undir slika yfirdrottnun, jafnvel áður
en vér getum haldið tveggja ára afmæli lýðveldis vors hátíðlegt. 1
augum þessara manna eru helgustu verðmæti þjóðarinnar, ættjörð
vor, sjálfstæði vort, heiður vor og menning, aðeins tæki til að græða
á, leigja, selja eða fjötra, svo að þeir geti skarað eldi að sinni köku,
prjónað aftan við talnadálkinn í bankabókinni sinni, bætt nýjum
einkafyrirtækjum inn í kvöldbænina sína, komið sér í mjúkinn á
háum og arðvænlegum stöðum erlendis. Því fer betur, að framkoma
þessara manna gefur alranga hugmynd um afstöðu íslenzku þjóðar-
innar. Islenzka þjóðin sýndi slíka eindrægni í sambandi við stofnun
lýðveldisins í fyrra, að engin ástæða er til að ætla, að örfáum tungl-
villingum heppnist að lokka hana til samninga við erlent stórveldi
um leigu eða sölu á ættjörðinni. Hinsvegar væri ekki úr vegi að
drepa lítilsháttar á helztu rökin í málflutningi tunglvillinganna og
reyna jafnframt að gera sér grein fyrir, hverjar afleiðingar það
hefði fyrir oss, ef vér létum undan óskum Bandaríkjanna í þessu
efni eða gengjum slælega eftir því, að þau stæðu við loforð sín og
skuldbindingar um brottflutning herliðsins og fullkomið afsal allra
ítaka í landi voru þegar á næsta ári.
Því hefur mjög verið á lofti haldið af þeirri tegund íslenzkra
þegna, sem virðast kunna illa hinu endurheimta sjálfstæði voru, að