Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.06.1960, Blaðsíða 3

Tímarit Máls og menningar - 01.06.1960, Blaðsíða 3
TÍMARIT MÁLS OG MENNINGAR • 21. ÁRG. ■ IÚNÍ 1960 ■ 3. HEFTI UM NJÓSNIR, UM VÖRN HINS FRJÁLSA HEIMS, OG UM PÓLITÍSKA ÁBYRGÐ T-*að {;erast stundum á einum eða tveim.dögum atburðir sem orka eins og kastljós á sögu margra liðinna ára. Þá er eins og stofnað sé til sýnikennslu, opinni öllum almenningi; og jafnvel þeir sem ekki hirða um að fylgjast með samtíðarsögunni þegar hún gerist með venjulegum hætti, komast varla hjá að draga sína lærdóma af viðburðum sem opinbera í einu vetfangi leynda örlagaþætti nútímans. Þesskonar sýnikennsla í samtíðarsögu var flug handarískrar flugvélar inn yfir Sovétríkin 1. maí, — eða þó öllu lieldur uppljóstrunin um þetta flug og þar með um stöðugar ferðir handarískra herflugvéla yfir sovézku landi síðan 1956. Þess her að vísu vel að gæta að sá viðburður er ekki svo lærdómsríkur vegna þess að hann leiði í ljós að Bandaríkin stunda rijósnir. Enginn þurfti að láta segja sér það. Það er hlægilegt að gefa í skyn að það sé aðalatriði málsins. Enda hafa fáir orðið til þess að lialda því fram í alvöru aðrir en bandarískir emhættismenn, af íllri embættisnauðsyn, og svo sumir íslenzkir blaðamenn. Nei, njósnir eru starfsemi sem lilotið liefur fulla viðurkenningu í nútímaþjóðfélagi, þó þær séu viðurkenndar á nokkuð sérstakan liátt. Það er sem sé litið á þá starfsgrein á svip- aðan hátt og skækjulifnað, eins og eitt brezkt hlað koinst að orði um daginn. Og eins og skækjulifnaður nýtur vissrar friðhelgi í flestum þjóðfélögum, þ. e. a. s. friðhelgi í laiimi, þannig er njósnastarfsemin einnig að ákveðnu marki friðhelg — í laumi. Það sést t. d. á því að samkvæmt tölum sem ætla má að séu ameriskar að uppruna fær Central Intelligence Agency, yfirnjósnastofnun Bandaríkjanna, 55% af upplýsinguni sfnum frá starfsmönnum sendiráða og öðrum opinberum fulllrúum erlendis. Flug handarískra flugvéla yfir Sovétríkjunum hefur allt aðra og víðtækari þýðingu en venjulegt njósnamál. Það lýsir upp í einu leiftri ýms undirstöðuatriði og sálrænar hakhlið- ar bandarískrar heimspólitíkur og útþenslustefnu, og bregður ennfremur heldur óviðkunn- anlegu ljósi á hlutverk og eðli þeirra „varnarhandalaga" sem Bandaríkjastjórn liefur teygt eins og net utan um allan hnöttinn. Það sem fyrst gerðist eftir að njósnamálið var upplýst var í rauninni það, að Bandaríkja- menn neituðu að sætta sig við að njósnir og lögbrot væru ámælisverð þegar þau væru fram- in af Bandaríkjamönnum. Þeir sætta sig ekki lengur við að bandarískar njósnir séu virðu- legur atvinnuvegur í laumi, lieldur krefjast þeir þess að allur heimurinn veiti þeim opin- hera siðferðilega viðurkenningu. Því að hið algera siðferði og handarísk pólitík eru eitt og hið sama. Gerðir og viðbrögð Bandaríkjamanna í þessu máli hera sem sé vott um hina flekklausu samvizku þeirra. Þeir liafa í eigin augum umhoð frá guði til að frelsa heiminn, þar af leiðandi hafa þeir líka einir leyfi frá guði til að beita hvaða aðferð sem er. Þeir líta svo á að þeir séu hinir réttkjörnu löggjafar heimsins. Þeir álíta sig hafa siðferðileg forrétt- indi til að eiga ítök á við heimaþjóðirnar, og betur þó, í þeim löndum sem þeir kalla frjáls 145 10
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.