Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.05.1988, Qupperneq 21

Tímarit Máls og menningar - 01.05.1988, Qupperneq 21
Eru framfarir háðar hagvexti? því. Og þegar upp er staðið kemur í ljós að þessi 5,6% mannkynsins nota 40% þess sem unnið er árlega úr hráefna- og orkulindum jarðar. Um þetta segir Schumacher: Iðnkerfi, sem notar 40% af hráefna- og orkuvinnslu jarðarbúa til að halda uppi minna en 6% af fjölda þeirra, er því aðeins hægt að kalla hagkvæmt með réttu að það hafi skilað sérstökum árangri við að skapa fólki hamingju, vellíðan, menningu, sátt og samlyndi. Eg þarf ekki að fjölyrða um það að ameríska kerfinu tekst þetta ekki, og ekki eru minnstu líkur á að það gæti tekist að því tilskildu að vöxtur framleiðslunnar verði enn meiri því auðvitað eykur það bara álagið á tæmanlegar auðlindir heimsins. Og síðan gagnrýnir Schumacher skoðun þeirra sem halda því fram að meiri vöxtur og orkunotkun sé forsenda þess að efni verði til að snúa frá náttúru- spjöllum og ójöfnuði og spyr: En geti efnahagskerfi Bandaríkjanna ekki þrifist án mikils, áframhaldandi vaxtar og ef sá vöxtur á að byggja á því að taka sífellt meira af hráefnum og orku frá fólki í öðrum heimshlutum, hvað þá með hin 94.4% af mannkyninu sem eru svo langt á „eftir“ Bandaríkjunum eins og sagt er? Niðurstaða Schumachers er sú sama og hjá þeim sem hafa athugað frá vistfræðilegu sjónarmiði hvert stefnir, haldi iðnveldin áfram á sömu braut og enn er gengin. Brautin er lokuð - það er hvorki skynsamlegt né mögu- legt að feta hana áfram. Það leiðir bæði til aukins ójafnaðar - og meiri náttúruspjalla og eyðingar sem þrengir lífsskilyrði á jörðinni í framtíðinni. Það er engin framfarabraut - heldur þvert á móti — vegurinn norður og niður. Siðferðilegt endurmat. Nýr mælikvarði á framfarir Við sáum að Schumacher gerði í máli sínu þá kröfu til hagkvæmrar tækni að hún geti skapað fólki „. . . hamingju, vellíðan, menningu, sátt og sam- lyndi.“ Hér er komið að enn einum mælikvarða sem leggja verður á nýja tækni og hagvöxt þegar meta skal hvort stefnt er í framfaraátt eða ekki. Einhvers konar siðferðilegu mati. Það er kominn tími til að menn átti sig bæði á því að vöxtur framleiðslu og framleiðni getur ekki haldið endalaust áfram í heimi tæmanlegra orku- og hráefnislinda. Það eyðist sem af er tekið. Vandi vorra tíma er ekki sá að auka hagvöxt með því að hækka kostnaðarliði við rekstur samfélagsins, framleiða meira af óseljanlegum matvælum eða seljanlegum óþarfa. Ekki er beðið eftir því af þeim sem svelta úti í heimi eða verst eru settir hér heima. Vandinn er fremur sá að kunna að gæta hófs og sýna viðleitni til að auka 155
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.