Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1992, Blaðsíða 50

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1992, Blaðsíða 50
Þetta var átta árum áður en Neil Armstrong hoppaði um tunglið í beinni útsendingu. Stundum fannst mér að Júra ætti sér sagnaranda. Sumarið 1968 var ég í heimsókn þar eystra. Dubcek hafði fitjað upp á sósíalisma með mennskri ásýnd í Prag og Brézhnév lét öllum illum látum. Sovésk blöð voru full af ískyggilegum skrifum um að gagnbyltingin léki lausum hala í Tékkóslóvakíu og yrði það ekki þolað. Þegar gamlir vinir komu saman gátu þeir ekki um annað talað. Júra kynnti mig fyrir nýrri manngerð, andófsmanni, einum þeirra sem skrifuðu undir mótmæli. Hann hét Roj Médvédev, tvíburabróðir líffræðingsins Zhoresar, sem settur hafði verið á geðveikrahæli fyrir pólitískan sjúkdóm sem kallaður var „umbóta- della". í byrjun ágúst komum við saman nokkrir til að drekka vodka og það var ögn léttara yfir hópnum en verið hafði um skeið. Dubcek og Brézhnév höfðu hist á landamærum ríkjanna og gert með sér samkomulag um að Tékkar fengju að vera til áfram. Var nú ekki leiðin sæmilega greið til að halda þessu striki og gera eitthvað sæmilegt úr aumingja sósíalismanum, sem aldrei hafði fengið að njóta sín til þessa? Jú, það hlaut að vera. Eða réttara sagt: vonin bauð okkur að halda það. Nei, sagði Júra. Það er ekkert að marka þetta skjal. Þeir ráðast inn í Tékkóslóvakíu, sanniði til. Þeir geta ekki annað. Fordæmið er of hættu- legt fyrir þá. Við mótmæltum allir hástöfum, því hver vill trúa illum spám? En Júra hafði rétt fyrir sér, eftir fáa daga brunuðu skriðdrekarnir til Prag. Við Lena fórum heim til fslands tveim dögum eftir innrásina og móðir þeirra Júru með okkur. Nú var vík milli vina því mér fannst ég ekki lengur eiga nein erindi til Moskvu. Ég hitti Júru ekki aftur fyrr en árið 1975. Hann hafði verið mikið í slagtogi við andófsmenn. Médvédevbræður, sem töldu sig geta náð gagnlegu sambandi við umbótaöfl innan Flokks- ins, voru orðnir of hægfara fyrir hann. Júra komst í vinfengi við Andrej Sakharov og var honum innan handar með ýmislegt. Það vildi reyndar svo vel til, að Sakharov var staddur heima hjá Júru daginn sem blaða- menn leituðu hann uppi til að segja honum að hann hefði fengið friðar- verðlaun Nóbels fyrir mannréttindabaráttu sína. Leynilögreglan KGB vann að því um þetta leyti að fækka sem mest í liði mannréttindahöfð- ingjans, einangra hann sem mest. Sumir vinir Sakharovs voru settir inn 40 TMM 1992:1
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.