Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1992, Blaðsíða 66

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1992, Blaðsíða 66
Guðmundur Páll Olafsson Byggð og landslag — og fuglasöngur Landslag er ásjóna landsins. Það hefur myndast og mótast af meginöflum sem á því vinna, en þau eru, lflct og stjórn- málaflokkar, í eilífri baráttu og vonlausri leit eftir jafnvægi og stöðugleika. íslenskt landslag er að mörgu leyti óvenjulegt. Myndrænt útlit þess er fjölbreytt og kröft- ugt. Mjúkar og harðar línur eiga samspil eða mynda voldugar andstæður, og litbrigði landsins gera það lfka. Ásjónan er síbreyti- leg, nema á jökulbreiðu og í víðáttu eyði- merkur og það er kraftur þess og tilbreyting sem gerir landið skemmtilegt og fróðlegt, dularfullt og um leið töfrandi. Já, töfrar. Hvað er nú það? Eru þeir raun- verulegir? Töfrar landslags eru ósýnilegir samt leynast þeir í því og við finnum fyrir þeim. Svo er líka með persónutöfra, andblæ húss og myrkfælni. Þetta seiðmagn býr í óspilltri náttúru og í okkur sjálfum. Efalítið er hér á ferð arfur mannsins frá ómunatíð. Skynjun á seiðmagni náttúrunnar mun ætíð heilla manninn, en skyldi þetta aðdráttarafl vera það sama og maðurinn hefur stundum nefnt hulin öfl, huliðsheima eða jafnvel guði sína? Þegar maðurinn mótar veröld sína tekst honum, þegar best lætur, að gæða verk sín náttúrutöfrum eða gefa af sér nýja krafta. Þetta er sérsvið mannsins. Næmi hans kem- ur eins fram í dansi og við hönnun húss. Við vitum ekki hvað veldur en sumir kalla þetta list. Hversu óljós sem þessi skynjun er þá er það svo að landslagsmálarar verða mátt- litlir nema þeim takist að mála hið ósýni- lega inn í myndir sínar, gefa þeim líf og kraft og spennu. Sköpunargáfan og töfrar landslags virð- ast af sama meiði — einn og sami fjársjóð- urinn. Þegar landslagi er spillt missir það töfra sína og maður sem vinnur vélrænt eða gegn betri vitund sinni missir töfrana; rúinn þeim er hann rekald. Land rænt töfrum sín- um er lítils virði. Landslag og saga eiga samleið. Jarðsaga íslands er að vísu ekki löng en hún er læsi- legri fyrir bragðið. Uppruni landsins af hafsbotni sést beint eða óbeint í flestum jarðmyndunum en sérhver landskiki hefur mótast af fjölmörgum og ólíkum öflum og hefur því sína jarðsögu að segja. Hún segir frá myndun og mótun lands gegnum árþús- undir, jafnvel ármilljónir og stundum má lesa þar glef sur úr gróðurfarssögu eða stöðu sjávar og dýralífs á ýmsum tímum. Til við- bótar kemur saga mannsins á íslandi. Forn- ar og nýjar menjar, mannvirki eða leifar þeirra. Umgjörðin er landslagið með sínu 56 TMM 1992:1
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.