Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1992, Blaðsíða 91

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1992, Blaðsíða 91
ert skáld verið til á Islandi og þá verða aldrei nein skáld þar í framtíðinni." „Hafið þér lesið kvæði eftir mig?" spurði hann. „Eg hef lesið öll kvæði sem hafa komið eftir yður í blöðum. Sr. Guðmundur lánar hjáleigubændunum öll blöðin sem hann fær og eru á okkar máli, en útlend mál kann enginn í hjáleigunum hérna." Ég fór að taka sokkana og stígvélin þegjandi. Þá sagði Jónas lágt; eins og hann hugsaði upphátt: „Þetta er dómur alþýðunnar, sá dómur stendur óhaggaður um áraraðir." Síðar í frásögninni kveðst Kristín hafa áttað sig á því að hún hefði, þegar þetta var, ekki lesið nema eitt ljóð eftir Jónas í „blaði", ísland farsœlda frón. En sagan heldur áfram, og er í smáatriðum greint frá viður- gerningi við Jónas að morgni, hreinum sokkum, árbít, skilnaðarskál og kossafjöld úti á hlaði. Um síðir biður prestsmaddaman skáldið að lofa sér að heyra nýjustu vísuna sína. Hann kvað það fljótgert og fór með þessa stöku: í gær reið þreyttur heim í hlað hnípinn ferðamaður, nú fer hann frá Staðastað sterkur, hvíldur, glaður. Er svo ekki að orðlengja það að Jónas Hall- grímsson ríður úr hlaði á Staðastað og hefur meðferðis bréf og böggul, sem í voru „ull- arföt, smjöröskjur og barinn og roðflettur harðfískur" — sending til sonar prests, Þor- geirs, sem dvaldist í Danmörku. Bókarhöfundur, Helga frá Dagverðará, kveðst hafa spurt Kristínu gömlu „með hálfum huga" um útlit Jónasar. Gamla kon- an tók því vel, en lýsing hennar hefur engu að bæta við það sem almennt er vitað og víða er að fínna, einkum ættað frá Konráði Gíslasyni, þar sem hann minnist Jónasar í níunda ári Fjölnis 1846. Ljóst er að þessi bernskumynd er frjálslega færð í stílinn, en í fljótu bragði kynnu þó ýmsir að ætla að hér hafi rekið á fjörur girnilegt sögusprek, svolitla fyllingu í þá mynd sem til var fyrir af persónu og dagfari Jónasar Hallgrímssonar. Öll hefur frásögn- in á sér þann brag sem hugþekkri endur- minningu hæfir — sem hún líka læzt vera. En segja verður hverja sögu eins og hún gengur, og hvað þessa varðar er því miður fljótsagt að efnislega er hún naumast annað en tilbúningur frá upphafi til enda. Engum getum skal að því leitt hvor þeirra Kristínar og Helgu á þar drýgri hlut að máli, enda eins víst að þar hallist ekki á. Þetta skal hvorugri þeirra lagt til hins verra. Höfum hugfast að báðar þessar konur, hvor í sinn tíma, eru að rifja upp orð og atvik úr bernsku, háaldrað- ar. Flestir sem eitthvað eru komnir til ára hafa reynt á sjálfum sér og öðrum hve bernskunni er gjarnt að breytast í hillinga- lönd í meðförum minninganna. Samkvæmt skilríkustu heimildum fer ekki milli mála að séra Guðmundur Jónsson á Staðastað lézt 1. desember 1836, hafði þá verið ekkjumaður síðan 1833 — og næg gögn eru til vitnis um að Jónas Hallgríms- son hafi ekki stigið þar fæti fyrr en 1841, á fjórðu sumarferð sinni um landið. Afanga- skrá hans sýnir að hann kom að Staðastað 1. ágúst það ár og sat þar um kyrrt til 4. sama mánaðar. Þaðan skrifar hann bréf báðum þeim Konráði Gíslasyni og Japetusi Steenstrup. Þegar þetta var sat á Staðastað séra Pétur Pétursson, síðar biskup, bróðir TMM 1992:1 81
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.