Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1992, Blaðsíða 85

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1992, Blaðsíða 85
hverri bók opna nú ekki svo augun að of- beldi karla gegn konum blasi ekki við). Ég treysti mér að vísu ekki til að tala um alla strákana sem Helga og Ástráður tala um; Helga að vísu bara um einhverja suma en Ástráður nefnir nöfn Péturs Gunnars- sonar, Einars Más Guðmundssonar og Ein- ars Kárasonar, eins og þeir hafi allir skrifað mjög líkar bækur, bara af því að „strákar" og „húmor" koma fyrir í verkum þeirra. Ég minni á að Ólafur Kárason er strákur fram- an af sögu sinni þó að hann vaxi upp úr því, eins og gengur, og í Heimsljósi ber nokkuð á húmor án þess að sú bók verði eins og bækur þeirra þremenninga fyrir vikið. Vegna kenningarinnar um samsömun ungu karlkrítíkeranna við strákana í bókunum ætla ég bara að taka mið af sögum Einars Más af því að þær komast næst því að lýsa mínum æskuheimi, Voga- og Heimahverf- inu. Undanfarin ár hef ég lfka sameinast hópi ungu karlgagnrýnendanna og því ætti kenningin um að velgengni bókanna stafi af því að við sjáum eitthvað af sjálfum okkur í þeim að eiga við um mig. Ég skal fúslega játa að ég á auðvelt með En það er jafnfráleitt að reyna aðfella þœr allar und- ir þetta kerfi og hugsa sér að þjóðfélög heimsins séufyrst og fremst feð ra/ka rlve Idi og að átök bóka snúist œvinlega um ásinn konur-karlar. Það er ekki eina málið frekar en það er eina málið að við búum í auðvaldsþjóðfélagi að sjá sjálfan mig í þessum sögum. Ég upplifí mig í leikfimi í gamla Hálogalands- bragganum þegar ég les sögurnar um svarta leikfimihúsið og finn endalausar ræður Helga skólastjóra í Vogaskóla dynja á sjálf- um mér þegar ég les um ræður skólastjórans í hvíta skólanum. Þessi skýring á vinsæld- um (orðið „vinsældir" virðist hafa nei- kvæða skírskotun í margri bókmennta- umfjöllun, einkum hjá þeim sem halda að húmor og bókmenntir eigi litla samleið og tala því með nokkrum þjósti um „fyndnu kynslóðina") strákasagna Einars Más dugar hins vegar ekki til að skýra af hverju tengdafaðir minn, sem er uppalinn í norð- lenskri sveit, hefur líka gaman af sögum hans eða þá háöldruð amma mín, rúmlega níræð, sem ólst að vísu upp í Reykjavík. Það getur varla verið að þau sjái sig þarna meðal fólksins á síðunum. Til að stoppa upp í kenninguna er þó nærtækt að stinga upp á því að við tengdafeðgarnir séum karlmenn og það skýri dálæti okkar á sögunum en bókmenntasmekkur ömmu minnar sé of mótaður af karlrembu aldarinnar til að vera til marks um hina sönnu kvenvitund. Kann- ski erum við í einhverju tossabandalagi. En kannski er sá möguleiki líka fyrir hendi að sögusvið og efniviður sagnanna skipti ekki höfuðmáli, bara ef þær eru vel sagðar. Og úr því að ég hef tekið hér upp þráðinn frá Ástráði þá er rétt að staðnæmast við vangaveltur hans frá Helgu, sem Guð- mundur Andri tók ekki afstöðu til, að Jón Oddur og Jón Bjarni haf i hrint strákasagna- skriðunni af stað — og er þá átt við Andra- sögurnar, Riddara hringstigans og Djöflaeyjuna. Enda þótt Ástráður geti bent á samfellu í lestrarreynslu nemenda sinna á ákveðnum aldri, sem hafa lesið sögurnar í þessari röð og þær myndi því ákveðna sam- TMM 1992:1 75
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.