Peningamál - 01.06.2005, Page 37

ÞRÓUN OG HORFUR
Í EFNAHAGS- OG PEN INGAMÁLUM
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
0
5
•
2
37
húsnæðislána og ekki er loku fyrir það skotið að áhrifin geti við
ákveðin skilyrði verið nokkuð sterk. Ef svo færi væri sá möguleiki
einnig fyrir hendi að Seðlabankinn horfði fram hjá áhrifum vaxta-
breytinga á vísitölu neysluverðs við ákvarðanir í vaxtamálum, rétt eins
og bankinn getur gert þegar sveiflur verða á bensínverði eða öðrum
þáttum utan áhrifasviðs hans. Þá kæmi einnig til greina að reikna sér-
staka vísitölu án vaxtakostnaðar til þess að hafa til hliðsjónar, líkt og
kjarnavísitölurnar tvær sem Hagstofan reiknar nú.
Engin togstreita á milli markmiðs um verðlagsstöðugleika og
fjármálastöðugleika
Gríðarlega hröð hækkun fasteignaverðs á höfuðborgarsvæðinu og
hækkun hlutabréfaverðs að undanförnu vekur nokkurn ugg. Hækkun
eignaverðs kyndir undir vexti eftirspurnar og um síðir kann verð-
hækkunin að ganga til baka að einhverju leyti og gæti þá magnað
samdrátt ef svo bæri undir. Hækkun fasteignaverðs á sér nú stað á
sama tíma og óhjákvæmilegt er að auka aðhald peningastefnunnar
verulega af öðrum ástæðum. Aðgerðir í peningamálum er miða að því
að koma í veg fyrir að stórframkvæmdir á þessu ári og því næsta raski
verðlagsstöðugleika munu óhjákvæmilega hafa áhrif á eignamark-
aðinn. Nokkuð fyrirsjáanlegt er hvenær dregur úr umsvifum fram-
kvæmda, þ.e.a.s. að því gefnu að framkvæmdir við ný álíka stór verk-
efni hefjist ekki þegar hinum fyrri lýkur árið 2007. Því má draga þá
ályktun að líkur á umskiptum á fasteignamarkaði aukist þegar dregur
að framkvæmdalokum eða í kjölfar þeirra. Því kynni að vera ástæða
til varfærni á sviði peningamála þegar að því kemur til að forðast of
hraða lækkun eignaverðs, en hún gæti grafið undan stöðugleika fjár-
málakerfisins. Þetta skapar þó enga togstreitu við framkvæmd pen-
ingastefnunnar eins og málum er nú háttað, a.m.k. enn sem komið er.
Hvort heldur litið er á málin frá sjónarhóli verðbólgumarkmiðsins eða
fjármálastöðugleika eru sterk rök fyrir ströngu aðhaldi peningastefn-
unnar nú, til að draga úr fyrirsjáanlegu ójafnvægi í þjóðarbúskapnum
í aðdraganda þess að umsvifin fara að minnka á ný og til að minnka
líkur á þörf fyrir enn sterkari aðhaldsaðgerðir síðar, þegar e.t.v. verður
stutt í umskipti á eignamarkaði. Að auki er rétt að minna á að útbreidd
verðtrygging fjárskuldbindinga leiðir til þess að lægri vextir og meiri
verðbólga er kostur sem dregur ekki endilega úr þeim erfiðleikum sem
gætu orðið í fjármálakerfinu vegna lækkunar eignaverðs. Því er ekkert
tilefni til að hvika frá markmiðinu um stöðugt verðlag.