Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.1991, Síða 36

Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.1991, Síða 36
34 MÚLAÞING gerðis. Fylgja honum gömul munnmæli um fjársjóð, sem þar á að vera falinn, og álög því tengd. Sögurnar um steininn eru nokkuð mismun- andi, en samt nokkuð dæmigerðar fyrir slíka staði. Vegurinn myndar mjúka beygju framhjá Árnasteini, og hefur það orðið ýmsum umræðu- efni, sem um veginn fara. Halda sumir að vegagerðarmenn hafi hræðst álögin og því ekki rutt steininum úr vegstæðinu. Hitt mun þó sönnu nær að þeir hafi talið það landspjöll, að hrófla við steininum, en auk þess er beygjan eðlileg miðað við landslagið þarna. í Þjóðsögum Jóns Árnasonar, 3. bindi (10) er munnmælasagan „Peningasteinn á Gálgaflöt“, skráð af Sigfúsi Sigfússyni á Skjögra- stöðum í Skógum. “Fyrir innan Arnheiðarstaði í Fljótsdal, stendur stór steinn, á svonefndum Gálgaflöt, sem tekur nafn af þjófum, er þar voru eitt sinn hengdir. Undir þessum steini á að vera fólgin peningahálftunna, en enginn maður hefur enn vogað að grafa eftir henni, fyrir þá sök, að þrír loftandar eiga að vera settir til að geyma hálftunnuna, svo að enginn maður geti notað sér hana“. í Þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar, 9. bindi (bls.32) er sagan „Árna- steinn“, „mest eftir sögn Vigfúsar smiðs Sigurðssonar frá Egilsstöðum“ í Fljótsdal. Fyrst er lýst landslagi og aðstæðum innan við bæinn á Arnheiðar- stöðum, en þar heitir Gálgaklettur og Gálgaflöt. Eru þau örnefni að líkindum tengd þinghaldi á Arnheiðarstöðum til forna, því að þingum fylgdu þá jafnan aftökustaðir. Síðan segir í sögunni: „Vestarlega á Gálgafleti stendur enn stór steinn, við götuna, nær því topp- myndaður, kúptur ofan, vel mannhæðar hár. Hann er nú kallaður Árnasteinn. Vestan við hann er vallgróin rúst og fornleg, áþekk nokkuð dys, og virðist hafa verið hreyft við henni í seinni tíð. Nútíðarsagnir segja, að bóndinn á Arnheiðarstöðum, sem Árni hét, hafi boðið að heygja sig þarna og fólgið þar áður mikið fé. Steininum á svo að hafa verið velt á leiðið. Á hann að hafa lagt það á, að Arnheiðarstaðabærinn skyldi brenna, ef dys sín væri rofin. Nú leið langt fram eftir öldum, svo að enginn dirfðist að grafa í hauginn, unz sá bóndi bjó á Arnheiðarstöðum, er bæði var auðugur og áræðinn. Má vera að það hafi verið Árni hinn ríki, son Poka-Pórðar. Hann lét engar skráveifur hræða sig og byrjaði að grafa í leiðið, og stefndi inn undir steininn." (14) Var þá ekki að sökum að spyrja, að honum sýndist bærinn standa í björtu báli og hljóp heim til að bjarga honum, en þar var þá allt með felldu. Þetta gekk þrjár reisur, eins og venjan er í sögum, en í síðasta skiptið var kviknað í fjósinu, og hætti þá bóndinn alveg við frekara
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Múlaþing: byggðasögurit Austurlands

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Múlaþing: byggðasögurit Austurlands
https://timarit.is/publication/1153

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.