Skírnir - 01.09.2006, Page 151

hans.69 Með aðferð samsvörunarinnar velur samstæðileg guð-
fræði sér þá leið að greina tilvistarstöðu mannsins og tengja hana
við það svar sem er að finna í táknmáli boðunarinnar. Hér nýtir
trúfræðin sér efni úr menningarumhverfi manna, hvort sem um er
að ræða heimspeki, bókmenntir, ljóðlist, sálgreiningu og félags-
fræði.70
Segja má að Tillich hafi tekist að þróa viðhorf Schleiermachers
og frjálslyndu guðfræðinnar og veita þeim dýpt sem veruleiki
samtíðar hans þarfnaðist í skugga tveggja heimsstyrjalda og kjarn-
orkuváar.
Trúfræðin og stofnunarleg umgjörð hennar
Guðfræði er ekki stunduð í tómarúmi. Hún þarfnast stofnanalegr-
ar umgjörðar sem skapa henni farveg. Hún þarfnast safnaðar til að
uppfræða og fjárveitingar sem tryggir viðurværi fræðarans. Þessar
stofnanir eru kirkjan og háskólinn, nánar tiltekið guðfræðideild,
akademía eða semínar. Eins og gefur að skilja mótast guðfræðin af
því umhverfi sem hún er iðkuð í, hún tekur ætíð tillit til „safnað-
arins“ sem hún þjónar. Þýski guðfræðingurinn Ingolf U. Dalferth
hefur gert grein fyrir eðli þeirrar guðfræðiiðkunar sem fram fer
innan þessara stofnana í grein sinni „Wissenschaftliche Theologie
und Kirchliche Lehre“.71 Dalferth sýnir fram á að munurinn á
framsetningu þeirra mótast ekki af viðfangsefninu eða þeim að-
ferðum sem stuðst er við, heldur viðmælendunum.
Kirkjuguðfræði tekur mið af trúarsamfélaginu og sjálfsskiln-
ingi þess, en guðfræði háskólasamfélagsins ber saman sýn kristin-
dómsins á veruleikann og annars konar sýnar á hann. Báðar þess-
ar stofnanir þurfa að skilgreina sýn kristindómsins inn á við gagn-
vart trúarsamfélaginu og út á við, þær þurfa með öðrum orðum að
verja hana og miðla henni áfram í samtali við þá sem deila henni
er þörf á nýrri guðfræði? 397skírnir
69 Sama rit, 76.
70 Sama rit, 77.
71 Ingolf U. Dalferth, „Wissenschaftliche Theologie und Kirchliche Lehre“,
ZThK, 85 árg. 1988, 98–128.
Skírnir haust nota-1 13.11.2006 15:55 Page 397