Jökull


Jökull - 01.01.2012, Síða 197

Jökull - 01.01.2012, Síða 197
Hoffellsjökull skríður austan frá Breiðubungu og ísaskilum að Eyjabakkajökli og Goðahnúkum. Frá hájöklinum fer jökullinn af skálarlaga svæði í þröngan daljökul, sem fellur í ísfossi milli Hoffellsnúpa og Gæsaheiðar; 300 m á 4 km leið um 2 km breitt op. Jökulskerið Nýju-Núpar klýfur ísstrauminn, sem rennur síðan aftur saman neðan þess og ber með sér urðarrana að jökuljaðri við Gjátanga. Sunnan þrengslanna breiðir jökullinn úr sér og skríður niður á láglendi. Hann fellur með Hoffellsjökli að austan og leggst upp að Efstafellsnesi og Geitafelli og endar í lóni við jökulsporð í 40 m hæð yfir sjó. Vatn er nú beggja vegna og framan við tunguna. Áður náði jökullinn svo langt fram, að hann klofnaði um Svínafellsfjall, og fékk vesturhlutinn nafnið Svínafellsjökull. Svínafellsjökull lá þá fram í lón, sem nú er að mestu laust frá jöklinum, vestan við Öldutanga, norður úr Svínafellsfjalli. Mesti útbreiðslu náði jökullinn um 1890. Laust fyrir miðja 19. öld hafði austurjaðar jökulsins lagst svo þétt að Hoffellsfjöllum, að hann stíflaði þar gil. Vatn fékk ekki framrás, en safnaðist saman í lón, sem síðan hljóp úr niður á Hoffellssand. Þessi hlaup eyddu þar mjög löndum. Nyrst var Múlavatn, Gjávatn nokkru framar og Efstafellsvatn syðst. Hlaupin voru árviss, síðla sumars, en urðu stærri þegar jökulstíflan þykknaði og vatnsborð varð að rísa hærra til að þrengja sér undir hana. Undan austurtungu Hoffellsjökuls koma Austurfljót. Haustið 2006, skömmu eftir að ljósmyndin var tekin, hvarf vatn úr Austurfljótum. Allt afrennsli frá Hoffellsjökli hefur síðan farið um skarð norðarlega í Öldutanga yfir í Suðurfljót. Sænsk-íslenski leiðangurinn til Vatnajökuls 1936–1938 fór upp Hoffellsjökul. Með í för var stúdentinn Sigurður Þórarinsson (1912–1983). – View to NW over Hoffellsjökull, a SE outlet of the Vatnajökull ice cap. Moraines flanking the mountain Svínafellsfjall (in front) mark maximum extent of the glacier terminus during the Little Ice Age (LIA), ∼1890. The western branch (Svínafellsjökull) has since retreated ∼4 km, but the eastern branch only a few hundred metres. During the mid-19th century, and a few decades into the 20th, the Hoffellsjökull glacier dammed several canyons along the Hoffellsfjöll mountain range at its eastern margin. The marginal lakes drained annually, late summer, in floods (jökulhlaups) which destroyed large areas of cultivated land, enlarging the alluvial plains. The 1936–1938 Swedish-Icelandic glaciological expedition to Vatnajökull traversed Hoffellsjökull. Sigurður Thorarinsson (1912–1983) was among the participants. Texti:/Text. Helgi Björnsson. Photo:/Ljósm. Snævarr Guðmundsson, 17. ágúst 2006. JÖKULL No. 62, 2012 195
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200

x

Jökull

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Jökull
https://timarit.is/publication/1155

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.