Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 2016, Síða 20

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 2016, Síða 20
19KRISTJÁN ELDJÁRN: 100 ÁRA MINNING hérlendis sem verða tímasettar til landnámsaldar. Þessi rannsókn Kristjáns á Klaufanesrústinni var af vandvirkni gerð og teikningar og lýsingar eftir nákvæmum mælingum. Þarna vildi Kristján telja að Klaufi hefði búið. Ekkert mælir á móti því, þótt fræðimenn telji nú Svarfdæla sögu nokkuð hæpna sagnfræðilega heimild, en Kristján taldi skálann hafa verið byggðan um 950 eftir reiknuðu tímatali sögunnar og ekkert mælir á móti því. Síðan þessi rannsókn var gerð eru liðin nær 80 ár og hefur aðferðafræði og túlkunargeta fornleifafræðinga tekið stórfelldum stakkaskiptum síðan. Það eru ekki sízt náttúruvísindin, hinar afarnákvæmu efnagreiningar jarðlaga og hvers kyns sýna úr jarðvegi og af leifum manna og dýra, sem hafa nánast opnað fornleifafræðinni nýjan heim svo að ævintýri er líkast. Nú geta vísindamenn jafnvel séð við hvaða náttúruleg skilyrði fornmenn ólust upp og fengið vísbendingar um á hvaða landsvæði. Lengi vel voru öskulagafræði og kolefnisgreiningar nær einu hjálpargreinar frá náttúruvísindunum, kolefnisgreiningar þó framan af taldar nokkuð ónákvæmar og niðurstöður umdeildar. Því var minna hirt um sýnatökur við rannsóknir og alls ekki allt tekið til handargagns sem kom upp við fornleifagröft; helzt aðeins það sem virtist gefa einhverja vitneskju um líf fólks eða menningu fyrr á tíð. Menn voru ekki svo aðgætnir að halda til haga sýnum eða taka til hirðu jafnvel sumt það sem mannaverk sáust á, og var svo lengi síðar. Víðar bar Kristján niður á þessum fyrstu rannsóknarárum sínum. Árið 1941 rannsakaði hann útilegumannakofa í Hvannalindum þar sem álitið var að Fjalla-Eyvindur hefði hafzt við um tíma. Minnisstæð er mynd af Kristjáni þar sem hann stendur í kofatóttinni, fylltur dugnaði og kastar mold af rekunni út úr tóttinni, skemmtileg augnabliksmynd af hinum vonglaða fornleifafræðingi í upphafi starfsferils síns. Kristján kenndi um hríð við Menntaskólann á Akureyri en síðan við ýmsa skóla syðra. Árið 1945 varð hann aðstoðarmaður í Þjóðminjasafni og 1. desember árið 1947 var hann skipaður þjóðminjavörður og tók við af Matthíasi Þórðarsyni. Því embætti gegndi hann til 1968 er hann var kjörinn forseti Íslands. Senn hillti undir f lutning safnsins í nýbyggt safnhús suður á Melunum og það kom því í hlut hins nýja þjóðminjavarðar að sjá um allt það er að f lutningi safnsins laut. Má gera sér í hugarlund að mikið stórvirki hafi verið að annast niðurtöku safngripanna, smárra og stórra, veita þeim umbúnað og sjá um f lutning þeirra ofan af súðarlofti gamla Safnahússins við Hverfisgötu og í hið glæsilega, nýja hús. Þar þurfti gott skipulag við f lutningana og þá ekki síður hugmyndaríki og innsæi í menningarsögulegt og sýningarlegt gildi safngripanna er að því kom að skipa þeim niður eftir tegundum og eðli
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212
Síða 213
Síða 214
Síða 215
Síða 216
Síða 217
Síða 218

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.