Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Blaðsíða 83

426
sbr. 1. mgr. 56. gr. höfl.141 Sama á við ef um er að ræða saknæmt atferli á
grundvelli hlutdeildar.142
3.2 Ábyrgð þjónustuveitenda rafrænna viðskipta
Þjónustuaðilar rafrænna viðskipta og þjónustu á netinu eru margs kon-
ar. Rafræn þjónusta er skilgreind í 1. tl. 2. gr. laga nr. 30/2002 um rafræn
viðskipti og aðra rafræna þjónustu. Þar segir að rafræn þjónusta sé þjón-
usta sem almennt er veitt gegn greiðslu, úr fjarlægð, með rafrænum hætti að
beiðni þjónustuþega. Um það skilyrði að þjónusta sé veitt gegn greiðslu segir
í athugasemdum með frumvarpi til laganna: „Hins vegar getur þjónusta sem
ekki er veitt gegn endurgjaldi frá þjónustuþega fallið undir hugtakið ef hún
felur í sér atvinnustarfsemi. Þjónusta sem felur í sér upplýsingagjöf sem fjár-
mögnuð er með auglýsingum getur þannig fallið undir hugtakið. Einnig get-
ur þjónusta sem felst í leit að gögnum eða aðgengi að þeim talist til rafrænn-
ar þjónustu, jafnvel þótt sá sem biður um leitina eða aðgengið greiði ekki
fyrir þjónustuna.“143 Fjárhagslegur ávinningur af starfsemi getur talist liggja
í því að boðinn er gjaldfrjáls aðgangur að efni sem vanalega er aðeins í boði
fyrir endurgjald, t.d. aðgangur eða miðlun tónlistar- og kvikmyndaskráa.144
Telja verður rekstur jafningjanets vera rafræna þjónustu í skilningi laganna
og rekstaraðila þeirra því þjónustuveitendur í skilningi sömu laga.
Tilskipun 2000/31/EB frá 8. júní 2000 um tiltekna lagalega þætti þjón-
ustu, einkum rafrænna viðskipta, í tengslum við upplýsingasamfélagið á
innri markaðnum („tilskipun um rafræn viðskipti“) kveður á um takmörk-
un á ábyrgð þjónustuveitenda sem eru milligönguaðilar, þ.e. þeirra sem veita
aðgang að fjarskiptaneti, miðla gögnum um fjarskiptanet eða hýsa gögn sem
þjónustuþegi lætur í té. Kveðið er á um þá meginreglu að milligönguaðilar
skuli ekki bera ábyrgð á innihaldi þeirra gagna sem þeir hýsa eða miðla,
nema að fullnægðum ákveðnum skilyrðum, svo sem vitneskju um gögnin.145
Jafnframt er kveðið á um að þjónustuveitandi, sem af ásettu ráði á samstarf
við þann sem þiggur þjónustu hans um ólöglegt athæfi, gengur lengra en
hrein áframmiðlun og sjálfvirk, millistigs- og tímabundin geymsla heimila og
þar af leiðandi eiga undanþágur frá ábyrgð, sem gilda um þessa starfsemi,
ekki við um hann.146 Tilskipunin sem er hluti af EES-samningnum var inn-
141 Sjá Ragnar Aðalsteinsson: „Bótareglur höfundalaga“. Afmælisrit – Gizur Bergsteinsson
níræður, Reykjavík 1992, bls. 173.
142 Schlüter o.fl.: „Medvirken ...“, bls. 520.
143 Sjá umfjöllun í almennum athugasemdum með frumvarpi til laga um rafræn viðskipti og
aðra rafræna þjónustu, lagt fyrir Alþingi á 127. löggjafarþingi 2001–2002, þskj. 774, 489. mál,
(hér eftir nefnt frumvarpið til laga um rafræn viðskipti), kafli III.3.1.
144 Schlüter o.fl.: „Medvirken ...“, bls. 521.
145 Sjá athugasemdir með frumvarpi til laga um rafræn viðskipti, kafli II.5.
146 Formálagrein 44 við tilskipunina um rafræn viðskipti. Vert er að geta þess að takmörkun
ábyrgðar vegna hýsinga gildir heldur ekki þegar þjónustuþegi kemur fram í umboði eða undir
stjórn þjónustuveitanda, sbr. 2. mgr. 14. gr. laga nr. 30/2002, t.d. þegar starfsmaður notar tölv-