Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Blaðsíða 68

411
eða hverjir raunverulega taka á móti flutningnum.49 Ekki skiptir máli hvort
aðgangur að efni sé háður notkun aðgangsorða eða annarra aðgangshindr-
ana á meðan líta má svo á að allur almenningur geti uppfyllt skilyrðin til að
fá slíkan aðgang.50 Andstæða þess að um opinbera birtingu (flutning/miðl-
un) sé að ræða er ef flutningurinn fer fram í einkahóp, þ.e. hópi sem teng-
ist þeim sem birtir efnið persónulegum böndum.51 Á þetta reyndi í norska
Direct Connect málinu frá 2005.52
Ákærði S átti og rak þrjá tengipunkta í Noregi sem voru hluti af Direct Connect
jafningjanetum. Aðgangur að tveimur þeirra var bundinn við aðgangsorð en sá
þriðji var opinn öllum almenningi. Ákært var m.a. fyrir að gera höfundarétt-
arverndað efni aðgengilegt almenningi frá eigin tölvu. Dómurinn komst að þeirri
niðurstöðu að þrátt fyrir að möguleiki væri á að aðilar sem eingöngu þekkt-
ust á netinu gætu talist nánir vinir, þá væri ljóst að umrætt efni hefði verið gert
aðgengilegt almenningi en ekki eingöngu nánum vinahóp. Litið var til þess að
notendur tengipunktanna voru mörg hundruð og ákærði var virkur í að safna
fleiri notendum. Hann taldist því hafa gerst brotlegur við ákvæði 2. gr. norsku
höfundalaganna53 með því að gera efni verndað að höfundarétti aðgengilegt al-
menningi.
Samkvæmt þessu þá telst það opinber birting þegar t.d. tónlistarskrá er
gerð aðgengileg öðrum í jafningjaneti, jafnvel þó að aðgangur að jafningja-
netinu sé takmarkaður við einhver ákveðin skilyrði, t.d. meðmæli annarra
aðstandenda jafningjanetsins.
2. JAFNINGJANET OG SKRÁARDEILIFORRIT
Jafningjanet eru mikið notuð til að skiptast á tónlistar- og kvikmynda-
skrám54 en rétt er að undirstrika að nota má tæknina á ýmsan annan hátt,
t.d. til símasambands á netinu55 og að sjálfsögðu til að skiptast á löglegu efni.
Megineinkenni jafningjanets er að upplýsingar eða efni sem sótt er kemur
ekki frá einum miðlægum grunni. Jafningjanet byggist á styrkleika og band-
breidd tölva notenda jafningjanetsins fremur en á miðlægum netþjónum.
49 Sjá Schönning: Ophavsretsloven ..., bls. 159.
50 Sjá Sterling, J.A.L.: World Copyright Law. 2. útg., London 2003, bls. 393-394. Sem dæmi
má nefna aðgang að innraneti fyrirtækis, það telst opinber birting í skilningi höfundalaga sem
þar er sett fram, þrátt fyrir að einungis starfsmenn viðkomandi fyrirtækis fái aðgang að innra-
netinu, þar sem enginn er útilokaður frá því að fá starf hjá því fyrirtæki svo framarlega sem
viðkomandi uppfylli þær hæfiskröfur sem gerðar eru til starfa hjá fyrirtækinu.
51 Sjá Schönning: Ophavsretsloven ..., bls. 160.
52 Oslo tingrett, 27. maí 2005, (TOSLO -2004-94328 – RG-2005-1627).
53 Sambærileg grein og 3. gr. íslensku höfundalaganna.
54 Samkvæmt könnun Hagstofunnar frá því í júlí 2006, þá hafa 32% karla á Íslandi notað
jafningjanet til að skiptast á tónlistar- og kvikmyndaskrám og 20% kvenna, sjá „Upplýsinga-
tækni 2006:3“, bls. 26-27.
55 Netsímakerfið Skype er byggt á jafningjaneti, sjá umfjöllun um Skype á www.wikipedia.
org.