Gátt - 2013, Blaðsíða 18

18
F R Æ Ð S L U M I Ð S T Ö Ð A T V I N N U L Í F S I N S
G Á T T – Á R S R I T – 2 0 1 3
Jakob Tryggvason
JAKOB TRYGGVASON
F R A M T Í Ð A R S Ý N
Hvað ef v ið gætum tengt saman al l t það
sem við höfum ver ið að þróa?
B A K G R U N N U R
Félag tæknifólks í rafiðnaði (FTR)
er eitt af þeim stéttarfélögum sem
saman mynda Rafiðnaðarsamband
Íslands. Undir merki RSÍ vinnum
við að hagsmunabaráttu fyrir okkar
félagsmenn en þegar kemur að
menntamálum þá hefur farið betur
á því að við höldum merki okkar
félags á lofti til að draga fram þá
sérstöðu sem okkar hópur hefur.
Sérstaða FTR er í raun sú að við
höfum enga sérstöðu. Við spönnum
fjölda starfsgreina og vinnustaða og þó að félagar okkar séu
að stórum hluta á suðvesturhorni landsins þá er félagið ekki
bundið við landshluta. Menntun félaga okkar er af öllum
stigum svo það eina sem eftir stendur er að við höfum öll
okkar lífsviðurværi á einn eða annan hátt af „tækni“.
Önnur félög innan RSÍ hafa fastan nefnara af einhverri
sort. Þau eru sveinsprófsfélög, landshlutafélög eða þá félög
þar sem aðild skilgreinist af ákveðnum geira eða vinnustað.
Stóru hóparnir innan FTR starfa við fjölmiðla og á sviði
skapandi greina en þótt við skoðum einungis þessa tvo hópa
þá sinna félagar í þeim tugum ef ekki hundruðum ólíkra
starfa. Sérhæfing starfanna er mjög mikil og það eru tiltölu-
lega fáir einstaklingar sem hafa nægjanlega þekkingu og
færni til þess að sinna hverju starfi.
Þessi upptalning er farin að hljóma eins og að tilgangur
þessara skrifa sé að draga upp mynd af okkur tæknifólkinu
eins og sérvitringum sem ekki verði við bjargandi. Í raun-
inni er ætlunin þveröfug. FTR er 1.100 manna félag og fyrir
utan smá dýfu í félagatalinu í kjölfar hrunsins þá hefur verið
stöðug og hröð fjölgun í félaginu. Við erum nú um 20% af
Rafiðnaðarsambandinu. Þetta er ekki hópur ómenntaðs eða
ósérhæfðs vinnuafls heldur fólk með mikla sérþekkingu. Af
einhverjum orsökum þá er stór hluti okkar ekki að ná inn
á „radar“ menntakerfisins og telst því til hóps ómenntaðra
Íslendinga sem mikið hefur verið fjallað um. Fyrst svona stór
hluti RSÍ á sér engan samastað á kvarða menntakerfisins þá
er ekki erfitt að ímynda sér að það sama eigi við um marga
aðra hópa.
Það er visst frelsi fólgið í fjarlægð og því getur sá sem
þetta ritar skýlt sér á bak við þá staðreynd að hann hefur
ekki nema rétt skyggnst undir yfirborðið á menntakerfi þjóð-
arinnar og leyft sér að varpa fram eftirfarandi fullyrðingu:
Ísland er of lítið til þess að framboð á hefðbundinni menntun,
hvort heldur er í bóknámi eða verknámi, geti nokkurn tíma
mætt þörfinni fyrir það úrval námsleiða og sérnáms sem
markaðurinn kallar eftir. Þó svo að brottfall nemenda á
framhaldsskólastigi sé áreiðanlega mjög stórt vandamál, og
mikil þörf sé á að ráða bót á þeim vanda og fá fólk aftur til
náms, þá er þarna falinn hópur fólks sem er í raun ekki að
falla frá námi, heldur hefur fólkið breytt um stefnu í námi. Í
skilgreiningu á íslensku menntakerfi er hins vegar ekki gert
ráð fyrir þessari stefnubreytingu og þar með er ekki gerður
greinarmunur á þessum tveimur hópum: þeim sem hafa
breytt um stefnu í námi og hinum sem ekki ljúka námi á
framhaldsskólastigi. Af þessu leiðir að hópurinn hverfur af
áðurnefndum radar menntakerfisins.
Einstaklingur sem breytir um stefnu en hverfur þá út af
„radar“.
Einstaklingur sem fer í menntaskóla, svona til að klára
„eitthvað“ áður en hann fái möguleika á að eltast við
sitt áhugasvið en endist ekki nema þrjár til fjórar annir.
Skiptir um skóla og fer í grunndeild rafiðna og klárar
tvær annir þar. Skiptir þá um grein og fer á tölvubraut
í sama skóla og klárar nokkra áfanga. Er farinn að
vinna við áhugamálið sem eru tölvugerðar tæknibrellur
í kvikmyndum meðfram námi á tölvubraut en fer svo
til Bretlands í nám í tvö ár . Í tilfelli þessa einstaklings
er „námið“ samsett af starfsþjálfun, námskeiðum og
einnar annar löngun námsleiðum á vegum framleið-
anda hugbúnaðar og kvikmyndafyrirtækja. Kemur heim
að því loknu og er einn af örfáum með sérþekkingu sem