Gátt - 2013, Blaðsíða 5

5
F A S T I R L I Ð I R
G Á T T – Á R S R I T – 2 0 1 3
Þessi útgáfa af Gátt er sú tíunda í röðinni. Ritið ber þess
merki og er sérlega veglegt og úrval greina fjölbreytt. Jafn-
framt eru tíu ár liðin frá því að Fræðslumiðstöð atvinnulífs-
ins (FA) hóf starfsemi. Gátt er ársrit FA og undirtitillinn er
sá sami og áður: Ársrit um framhaldsfræðslu. Í ritinu í ár er
alhliða umfjöllun um framhaldsfræðslu á Íslandi og í Evrópu
og helst þema ársins, þróun framhaldsfræðslunnar, í hendur
við þróun viðmiðaramma og menntunar í atvinnulífinu.
Á tímamótum er við hæfi að staldra við og líta yfir farinn
veg. Á áratugnum sem liðinn er síðan Gátt kom út í fyrsta
skipti hefur orðið gagnger breyting á tækifærum til fræðslu
fullorðins fólks með takmarkaða eða enga menntun úr fram-
haldsskóla. Nýjar aðferðir, nýjar leiðir og ný hugtök hafa
orðið til. Stiklum á stóru: BSRB, fjármálaráðuneytið og Sam-
band íslenskra sveitarfélaga urðu aðilar að FA. Framhalds-
fræðsla var gerð að fimmtu stoðinni í íslensku menntakerfi
með nýjum lögum um framhaldsfræðslu sem sett voru 2010
og reglugerð 2011. Með lögunum og reglugerðinni er fjár-
magn tryggt til framkvæmda þeirra þriggja meginleiða eða
úrræða sem Fræðslumiðstöðin hefur þróað: námsleiða eftir
vottuðum námsskrám, náms- og starfsráðgjafar og raun-
færnimats.
Í fyrstu Gátt endaði ávarp þáverandi menntamálaráð-
herra, Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur með ósk um að
Fræðslumiðstöð atvinnulífsins tækist með vinnu sinni að
rjúfa vegginn á milli formlega og óformlega skólakerfisins
og stuðla að því að menntastofnanir líti með opnum hug
til þeirra einstaklinga sem óska eftir að stunda nám í fram-
haldsskólum landsins. Veggurinn er ekki fallinn en stór skörð
komin í hann. Hann er orðinn yfirstíganlegur.
Á árunum tíu hafa 39 námskrár orðið til og verið vott-
aðar. Samstarfsaðilar hafa verið gæðavottaðir. Ferli við mat
á raunfærni, það er mati á þeirri hæfni og þekkingu sem
aflað hefur verið utan formlega skólakerfisins, hefur verið
fest í sessi og skilyrðislaust viðurkennt að raunfærnimat geti
komið í stað verklegra eða bóklegra greina í framhaldsskóla.
Og síðast en ekki síst ber þess að geta að fjöldi einstaklinga
sem sótt hafa náms- og starfsráðgjöf á tímabilinu myndi
nægja til að fylla Eldborg, hjarta Hörpu nær 20 sinnum. Í
ritinu í ár er þessari þróun gerð
ríkuleg skil.
Hér gefur að líta fræðilegar
greinar, skilgreiningar, reynslu-
sögur og lýsingar á ýmsum mögu-
leikum sem í boði eru fyrir fullorðið
fólk. Nálgun viðfangsefna er út
frá sjónarhóli þeirra sem Fræðslu-
miðstöð atvinnulífsins á að þjóna,
einstaklinga, atvinnulífsins og sam-
félagsins. Við lesturinn kemur í ljós
leiðarstef eða rauður þráður, ofinn
úr tveimur þáttum. Annar þátturinn
er starfsfólk eða einstaklingar sem
verða sífellt að afla sér nýrrar þekkingar og hinn er vinnu-
staðir sem eru mikilvægur vettvangur færniþróunar. Af þessu
leiðir að atvinnulíf og starfsfólk verða í sameiningu að axla
veigamikinn hluta ábyrgðar á símenntun og starfsþróun. Í
greinunum kemur ennfremur fram að með því að hlúa að
einstaklingum og opna þeim tækifæri til þess að takast á
við ný verkefni í vinnu og námi eflast þeir sem starfsmenn
og fyrirtækin sömuleiðis. Um leið hagnast atvinnulífið, sam-
keppnishæfnin styrkist og hægt verður að skjóta traustari
stoðum undir velferð og hagsæld samfélagsins.
Í ritinu eru fastir liðir að venju. Í þættinum Hvað áttu
við? eru settar fram tillögur um skilgreiningar og þýðingar
á íðorðum sem varða nám fullorðinna. Þá er einnig að finna
umfjöllun um tölur úr framhaldsfræðslunni sem varpa ljósi
á þróunina, fjölda einstaklinga, kennslustunda og viðtala.
Að lokum eru greinar um starfsemi FA, NVL, og Þróunarsjóð
framhaldsfræðslu. Þar er lýst verkefnum sem unnið hefur
verið að og hafa það öll að leiðarljósi að auka færni fólks á
vinnumarkaði og efla framhaldsfræðslu.
Fyrir hönd ritstjórnarinnar vil ég þakka öllum sem hafa
lagt hönd á plóginn fyrir ánægjulegt samstarf.
Njótið lestursins!
Sigrún Kristín Magnúsdóttir
SIGRÚN KRISTÍN MAGNÚSDÓTTIR
P I S T I L L R I T S T J Ó R A