Læknaneminn - 01.04.1998, Síða 98

Læknaneminn - 01.04.1998, Síða 98
Hildur Helgadóttir og JónJóhannes Jónsson Tumor is resected and placed in tissue culture The growing tumor cells are genetically altered with immunostimulatory genes Cells are reinjected subcutaneously after irradiation / Document vector gene expression Mynd 2 Genaflutningskerfi með víxlveiru. lentiveira eru HIV (human immumodeficiency virus) og MW (mæði visnu veira). Víxlveirur hafa aðallega verið notaðar til in vitro genaflutn- inga. „Moloney murine leukemia virus” hefur verið mest notaða veiran í smíði víxlveirugenaferja (1,2,5). Þessi veira er onkóveira og sýkir því aðeins frumur sem eru í skiptingu. Margar rannsóknir hafa einn-ig verið gerðar með HIV sem genaferju. MVV - visna er fyrsta lentiveiran sem upp- götvuð var. Henni var fyrst lýst hér á Islandi árið 1957 af Birni Sigurðssyni og sam- starfsfélögum (8). Veiran sýkir sauðfé og veldur í því mæði og visnuveiki. A rannsóknarstofu í líf- efna- og sameindalíffræði við Háskóla Islands vinnum við og samstarfsmenn að því að hanna genaferju byg- gða á visnu. Visna hefur marga eiginleika sem gerir hana einkar hentuga sem genaferju. Víxlveirur virðast almennt ekki kalla fram sterkt ónæmissvar líkt og adenóveirur. Visna innlimar gen sín í litning hýsil- frumu líkt og allar víxlveirur, en hefur að auki þann eiginleika lentiveira að geta sýkt frumur hvort sem þær eru í skiptingu eða ekki. Visna hefur jafnframt þann kost umfram HIV að erfðamengi hennar er einfaldara og hún veldur ekki banvænum sjúkdómi í mönnum líkt og HIV. Þessir eiginleikar auðvelda alla tilrauna- vinnu. Víxlveirugenaferjur er aftur á móti ekki hægt að framleiða í jafn háum títer og adenóveirugenaferjur (104-106 veirur/ml) og auk þess er við innlimun gena í litninga möguleiki á "insertional mutagenesis" (6). Hönnun visnugenaferjunnar felur í sér að afvopna veiruna þannig að hún inniheldur ekld sjúkdómsvald- andi gen eða gen sem gera hana tímgunarhæfa í hýsil- frumu (mynd 2). Unnið er að framleiðslu pöldcunar- fruma sem eru erfðabreyttar þannig að þær innihalda gen fyrir öll visnuveiruprótínin, en vantar gen sem gerir veiru RNA kleift að palcka sér inn í veiruagnir. Veirugenin eru flutt inn í pökkunarfrumurnar á tveimur aðskildum plasmíðum. Hvorugt plasmíðið inniheldur raðir (long terminal repeats, LTR) sem eru nauðsynlegar til innlimunar í Iitninga. Þetta fyrir- komulag minnkar mjög líkur á endurröðun sem gæti haft í för með sér myndun á tímgunarhæfri veiru. Þegar svo á að framleiða veiru sem inniheldur ákveðið færslugen er pökkunarfruman transformeruð með ferju- plasmíði sem inniheldur auk færslugensins (hámark 7 kb) innlimunarraðir (LTR) og pökkunarmerkið (tákn- að með ¥ á mynd 2). Þar sem öll veiruprótínin eru til staðar í frumunni er færslugenið umritað í fjöldan allan af RNA-sameindum sem pakkast inn í veiruhjúp og veiruagnir skiljast út frá frumunni. Á þennan hátt fengist einfalt og skilvirkt flutningskerfi og veirurnar gætu verið notaðar til að sýkja þær frumur sem ætti að erfðabreyta í lækningaskyni. SJÚKDÓMAR SEM GENALÆKNINGAR BEINAST AÐ Auðveldast er að hugsa sér árangur meðferðar þegar genalækningar beinast að eingena sjúkdómum líkt og cystic fibrosis og arfgengum efnaskiptasjúkdómum. Grunnhugsunin er að flytja heilbrigt gen inn í frumur 96 LÆKNANEMINN • 1. tbl. 1998, 51. árg. J
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124

x

Læknaneminn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Læknaneminn
https://timarit.is/publication/1885

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.