Úrval - 01.08.1982, Page 79

LÆKNING FYRIR DEYJANDIÞJÓÐVEGI
77
mannvirkjum er hrikalegt. Einnig
eldsneytiskostnaður. Ein rannsóknin
sýnir að bílar, sem notaðir eru á
vondum vegum, kosti eigendurna
rösklega 200 dölum meira ár hvert í
sóuðu bensíni og meira viðhaldi.
Stærsta sökin liggur hjá fylkis-
stjórnunum sem láta undir höfuð
leggjast að gera við vegina áður en
þeir ganga alveg úr sér. En þung er
einnig ábyrgð löggjafans sem fyrir
sjö árum opnaði bestu vegina —
65.000 kílómetra langa innanfylkis-
vegi — til umferðar fyrir fleiri flutn-
ingabíla og þyngri flutninga en þeim
var ætlað að bera. Venjulega höfðu
innanfylkisvegir verið verndaðir með
33 tonna hámarksöxulþunga. En
1975 hækkaði Bandaríkjaþing þunga-
takmörkin upp í 36 tonn og lét und-
an síga þar fyrir röksemdum um að
stærri hlöss mundu spara dýrt elds-
neyti fyrir aðþrengda flutningaaðila.
Það reyndist þó ekki svo. TröIIhlöss
flutningamanna hafa eyðilagt renni-
slétt slitlagið sem vörubílar þurfa til
sparaksturs. Jafnhliða kvað þingið
upp dauðadóm yfir fáfarnari vegum
um leið og hámarksþunginn á innan-
fylkisvegum var hækkaður. Allir þess-
ir þungu trukkar komu akandi eftir
strætum og götum sem gerðar höfðu
verið fyrir minna en 22 tonna þunga.
Þótt ótrúlegt megi virðast lokuðu
sum ríkin bílavogum sínum og liðu
það að milljónir yfirhlaðinna trukka
moluðu niður vegina. Eyðileggingin
var komin vel á veg í upphafi árs
1978.
Fyrir réttum áratug kostaði fljót-
andi malbik, sem notað var á níu af
hverjum tíu vegum, um 25 dali tonn-
ið. Nú kostar það 200 dali. Annað
efni og vinna hefur einnig stðrhækk-
að. Kílómetra vegalögn, sem kostaði
21.750 dali árið 1971, kostar núna
166.000 dali.
Á þessari öld tölvunnar, sam-
setningarframleiðslu og auðunnina
plastefna gera margar þeirra 15.000
vegagerða sem reknar eru í Bandaríkj-
unum menn út af örkinni með skófl-
ur og haka. Einatt koma þeir á stað-
inn mánuðum eða árum eftir að skað-
inn er skeður. Milljónir dala fara 1
súginn. Augljóslega er þörf róttækrar
byltingar I aðferðum við vegalagn-
ingu. Það má þakka það braut-
ryðjandaviðleitni fárra merkismanna,
eins og Mendenhalls^ og lítt þekkts
hóps vegaverkfræðinga hjá FHWA,
að byltingin er hafin.
I Mclntosh-sýslu 1 Georgíu viðhefur
árvökull vegavinnuflokkur „skóbót-
ar”tæknina til þess að halda innan-
fylkisvegi 95 1 góðu ásigkomulagi.
Með því að bregða ávallt strax við
tekst þeim að halda viðhaldskostnaði
langt undir því, sem gerist hjá öðrum
vegagerðum. Vegagerðarkarlar Teds
McKenzies yflrverkfræðings fá
skýrslur um 1—95 á nær klukku-
stundarfresti. Þeir æða af stað til þess
að bæta í hverja minnstu sprungu
sama dag og hún verður til og áður
★ 1976 var Mendenhall heiðraður af stjórninni
með orðuveitmgu fyrir umbreytingartækni
sína.