Sjómannadagsblað Snæfellsbæjar - 01.06.2004, Blaðsíða 27

Sjómannadagsblað Snæfellsbæjar 2004
25
mest hefur verið safnað úr hjá
Hafrannsóknastofnun. Verkefnið
var sett af stað í upphafi árs 2001
og stóð til að hvert útibú fengi til
liðs við sig áhafnir 4 skipa sem
safna myndu magasýnum. Hér
fór verkefnið ekki af stað fyrr en í
febrúar 2002 þegar samstarf var
hafið við 3 skip og hafa verið að
safnast um 1300 magar á ári.
Hörpudiskur
Við hrun hörpudisksins
hér í Breiðafirði var úti-
búinu falið að fylgjast
með ástandi stofnsins.
Til að byrja með fólst
verkefnið í úrvinnslu á
sýnum fengnum hjá sjó-
mönnum en þegar ástand
stofnsins var orðið það
slæmt að veiðibann var
sett á höfum við farið og
náð í sýnin sjálfir. Reynt
er að hafa þessa söfnun
eins reglulega og hægt er.
Þegar í land er komið er
hörpudiskurinn veginn
og mældur. Vöðvi, kyn-
kirtlar og ásætur eru
vegnar en skelin sjálf er stærðar-
mæld. Tengt þessu verkefni höf-
um við staðsett hitamæla á
nokkrum veiðisvæðum. Tilgang-
urinn með þessu er að meta líf-
fræðilegar breytingar á hörpu-
disknum sem mögulega verða
vegna umhverfisþátta svo sem
breytinga á hitastigi.
undanförnum árum. Mikið var
merkt af skarkola í lok síðustu
aldar eða um 3700 merki sem að
miklu leyti hafa skilað sér aftur.
Þá hafa um 2500 þorskar verið
merktir á undanförnum 3 árum
og eru þeir að skila sér inn þessa
dagana. Svo má ekki gleyma ufs-
anum sem merktur hefur verið
undanfarin ár í hundraðatali.
Utibúið veitir þessum merkjum
Á leið í hörpudisk út frá Stykkishólmi. Á myndinni er Birgir Stefánsson.
starfsmaður Hafró.
viðtöku. Nokkuð er um það að
sjómenn komi með fiskinn heilan
til okkar og sjáum við þá um
mælingar á honum. Er þetta sjálf-
sagt af okkar hálfu.
Ýmsir leiðangrar
Starfsmenn útibúsins sinna ýms-
um leiðöngrum á vegum stofnun-
Fiskmerki
Fiskmerkingar eru sífellt að
verða mikilvægari þáttur í atferlis-
rannsóknum fiska, sérstaklega nú
þegar rafeindamerki eru í hraðri
þróun. Rafeindamerki veita okk-
ur upplýsingar um dýpi og hita-
stig í umhverfi fisksins. Nýjustu
merkin geta gefið okkur nákvæma
staðsetningu fisksins án þess að
þurfa að veiða hann. Þau merki
þarf að leita uppi, þ.e. skip með
réttan búnað geta numið boð frá
merkinu þegar og ef þeir sigla yfir
það. Merktur fiskur sem veiðist
þessa dagana er þó líklegast enn
merktur með appelsínugulu
slöngumerki. Töluvert hefur ver-
ið merkt af fiski í Breiðafirði á
ísafjöröur
Akureyri
Grindauík ^
Vestmáhnaeviar
Höfn
Dreifing útibúa Hafrannsóknastofnunar á
landinu.
arinnar, helsta ber að nefna stofn-
mælingu botnfiska að vori (togar-
arall), netrall og stofnmæling að
hausti (haustrall). Að auki er ár-
lega farið í stofnmælingu inn-
fjarðarælcju í Kolluál. Þá hafa
starfsmenn farið í túnfiskleið-
angra, humarleiðangra, veiðar-
færatilraunir og hvalveiðar auk
ýmissa merkingatúra. I sumar er
svo stefnt á að fara í leit að sæ-
bjúgnamiðum innantil í Breiða-
firðinum.
Önnur Starfsemi
Til annarra verka teljast þau störf
er reka á fjörur okkar en eru
kannski ekki fastur liður í
starfsemi útibúsins. Sem
dæmi má nefna hvalreka
en þónokkuð er um slíkt
hér við Breiðafjörð.
Starfsmenn útibúsins
greina, mæla og taka þau
’sýni sem þörf er á. Að-
eins einn hvalur hefur
leitað á land á þeim stutta
tíma er undirritaður hef-
ur verið við störf. Þá var
það háhyrningur sem
skellti sér inn í Gilsfjörð
og rataði ekki út aftur.
En hann mun vera eini
háhyrningurinn sem Haf-
rannsóknastofnun hefur
fengið til athugunar. Al-
gengari tegundir eru þó hnísur,
höfrungar og hrefnur.
Ósjaldan, sérstaklega um þessar
mundir þegar sjór er með hlýrra
móti, fást allskonar sjaldgæfar teg-
undir og er þá gjarnan komið
með þá fiska til okkar til greining-
ar. Sem dæmi um tegundir sem
ekki hafa sést mikið en nokkuð
hefur borið á í vetur eru svart-
hveðnir og sænálar. Fyrsti Svart-
hveðnirinn sem kom í okkar
hendur var sendur í fyrstu ferð til
Reykjavíkur þar sem teiknuð var
af honum mynd því langt var síð-
an hann sást síðast. I mánuðinum
á eftir fórum við í haustrall og þá
veiddust rúmlega 20 stykki af
svarthveðni sem þótti ákaflega
merkilegt. Skólaskipið Dröfn hef-
ur átt leið um Breiðafjörð árlega
nú í nokkur ár og hefur útibúið
tekið að sér að leiðbeina nemend-
um um borð. Þetta er verkefni
sem þótt hefur ánægjulegt að
sinna. Og vonandi heldur það
áfram þrátt fyrir áform um að
leggja Dröfninni.