Skógræktarritið - 15.05.2011, Blaðsíða 19

17SKÓGRÆKTARRITIÐ 2011
hæðarlögum séu óþarfar, byggja meðal annars á
dreifingu annarra trjátegunda í hlíðum fjallanna,
tegunda hverra þrif eru þegar þekkt hérlendis. Hesli
(Corylus avellana L.) er stórvaxinn runni sem þrífst
ekki með góðu móti hérlendis, jafnvel ekki í skjól-
góðum íslenskum garði, vegna mikils haustkals.
Hesli vantar hér meiri sumarhita og lengra sumar
fyrir eðlilegan vöxt. Hesli vex villt í Alpafjöllum upp
í um 1200–1300 metra hæð. Önnur tegund, garða-
hlynur (Acer pseudoplatanus L.) er til hérlendis sem
stór tré í stöku garði. Þekkt er hversu mikið garða-
hlynur kelur fyrstu áratugina í íslenskum görðum.
Trén verða sí og æ fyrir miklu haustkali, sem minnk-
ar þó eftir því sem þau stækka og þurfa að fæða fleiri
greinar. Garðahlynur vex villtur í hlíðum Alpafjalla
upp í 1700–1800 metra hæð.
Út frá útbreiðslumunstri þessara tveggja tegunda
skiptir höfundur skóginum í Alpafjöllum í þrjú
hæðar lög:
Háfjallaskógur í 1750–2700 m h.y.s.
Hlíðarskógur í hæðarbilinu 1200–1750 m h.y.s.
Dalbotnar og láglendari skógur fyrir neðan
1200 m h.y.s.
Sé kvæmunum sem sáð var til víða um land frá
1954 til 1998 raðað samkvæmt þessari skiptingu,
kemur í ljós að:
14 kvæmi komu úr háfjallalaginu.
16 kvæmi komu úr hlíðarlaginu.
32 kvæmi komu úr hæðarlögum neðar en
1200 m h.y.s.
Skiptar skoðanir eru á því hvort nóg sé að gert
með prófanir á kvæmum sem sótt voru neðar en
1750 metra. Höfundur hefur þá tilfinningu, eftir
áðurgreindar ferðir sínar um Alpafjöllin í Sviss og
Frakklandi, að svo sé. Kvæmin frá lægri stöðum
geta vissulega vaxið mjög hratt hérlendis, en vís-
bendingar úr tilraunum sýna meira haustkal með
meðfylgjandi stofngöllum á þeim, þó að eitt og eitt
tré hafi komið í ljós með merkilega beinum stofni og
fallegri krónu. Í seinni sáningum frá árunum 2007
og 2009 eru 13 kvæmi úr háfjallalaginu og tvö úr
hlíðarlaginu. Haustlitur á tveggja ára plöntum sést
vel upp úr miðjum október og öll kvæmin voru
komin með heiðgulan haustlit í októberlok. Annað
hlíðarkvæmið var þó lengur grænt en hin kvæmin.
Tilvitnunin úr grein Þrastar og Þórarins „mikill
vaxtarþróttur sumra láglendiskvæma dugar ekki
K
or
t:
R
ag
nh
ild
ur
F
re
ys
te
in
sd
ót
ti
r