Morgunblaðið - 11.12.1984, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 11.12.1984, Blaðsíða 20
20 MORGUNBLADID, ÞRIDJUDAGUR 11. DESEMBER 1984 RÚLLUGLUGGATJÖLD Nýkomin sending af Pílu-rúllu- gluggatjaldaefnum. Ný mynstur, nýir litir. Úrval af glugga- tjaldaefnum í sömu litum og mynstr- um og Pilu-rúllugluggatjöld. Kreditkortaþjónusta. Pílu-rúllugluggatjöld, Suðurlandsbraut 6, sími 83215 fímmtánára áfSstu Eðva í^gójfss, Pottþétt unglingabók Fimmtán ára á föstu, nýja unglingasagan eftir Eövarö Ingolfsson, er auðvitaö opjnska. spennandi -og skemmtileg. En hún er ekki'síöur einlæg og sónn/ því þannig skrifar Eövarö. Og þannig bækur vilja unglmgarnir eiga og þannig bækur er gaman að gefa þeim. Þaðer alveg pottþétt! Fimmtán ára á föstu - pottþétt unglingabók! ÆSKAN Laugavegi56 Sími17336 Don Kíkóti allur Bókmenntir Jóhann Hjálmarsson Nú þegar Don Kikóti frá Mancba eftir Miguel de Cervantes Saavedra er kominn út á íslensku í þýðingu Guðbergs Bergssonar, samtals átta bindi, þykir hlýða að minna enn £ ný á útgáfuna sem er í flokki Úrvalsrita heimsbókmenntanna hjá Almenna bókafélaginu. Eins og mörgum er kunnugt hafa fáar bækur verið skrifaðar sem kallast geta skemmtilegri en Don Kíkóti. Algengt er að sagan sé gefin út í styttum útgáfum þar sem helstu ævintýri riddarans hugkvæma eru rakin. En Guð- bergur Bergsson hefur með ör- fáum undantekningum fylgt frumútgáfunni frá 1615 og ekki látið sér detta í hug að stytta verkið. Þetta ber að þakka þýð- anda og útgefanda því að með öll- um Don Kíkóta er boðið upp á mikið ævintýri, sannkallaða hátíð fyrir aðdáendur hans. Soguþráðurinn í Don Kíkóta er oft með þeim hætti að hver sagan verður til af annarri. í fyrstu segir frá þeim félogum Don Kíkóta og Sansjó Pansa, skjaldsveini hans. En þegar á soguna líður eru félag- arnir oftast staddir á einhverri krá þar sem einhver viðstaddur fer að segja frá. Langar frásagnir leiða hugann frá riddaranum sjálfum, til verða sögur i sögunni og í sumum þeirra er jafnvél staddur hofundurinn, Cervantes. Allt er þetta með kátlegu svip- móti, en stundum er bilið örmjótt w ¦ //^ Don Kíkóti. Teikning eftir Dali. Miguel de Cervantes Saavedra (1547-1616), höfundur Don KíkóU. milli angurværðar og gálgahúm- ors. Eins og margir miklir skáld- sagnahöfundar beitir Cervantes þeirri aðferð að skopstæla aðra höfunda i þeim tilgangi að gera sogu sína áhrifameiri. Don Kíkóti er í raun ádeila á „hinar fáránlegu sogur riddarasagnanna", en ætlun höfundarins kemur ekki í veg fyrir að enn ein riddarasagan verður til. En það er vissulega riddari fárán- leikans sem Cervantes skapar og boðskapur hans er sá sami og hjá Voltaire síðar sem komst að þeirri niðurstoðu í Birtingi að mönnum beri fyrst og fremst að rækta garðinn sinn, en ekki eltast við draumsýnir. Þegar Cervantes stöðvar líf Don Kíkóta með hitasótt í bókarlok er honum engin gleði í hug. En með því að segja frá honum hefur hann glatt fólk heima og heiman. Það veit hann. Þýðing Guðbergs Bergssonar er í heild sinni nokkuð góð og er þetta sagt án þess að um fræði- legan samanburð hafi verið að ræða. Að vísu má finna að henni eins og gengur, en því ber ekki að leyna að viða er hún lipur og ekki skortir þýðandann hugkvæmni fremur en riddarann. Galdur, draugagangur, hrekkir Bókmenntir Jóhann Hjálmarsson Sagnakver Skúla Gíslasonar. Sigurður Nordal gaf út Halldór Pétursson gerði myndirnar. Önnur útgáfa. Helgafell 1984. Sagnakver Skúla Gíslasonar er gamall kunningi og ómissandi þeim sem hafa áhuga á þjóðsögum og vilja lesa þær í vandaðri gerð. Sigurður Nordal fjallar ítarlega í formála um séra Skúla Gíslason (1825—1888) og gildi hans fyrir ís- lenska þjóðsagnaritun. Er ekki ofsogum sagt að Skúli hafi verið einn hinna fremstu sem logðu sig eftir þessari grein ritlistar. Galdra-Loftur er meðal helstu sagna sem Skúli skráði. Um gerð Skúla segir Sigurður Nordal að honum hafi þótt hún „að sumu leyti stórfelldari en leikritið" og á við leikrit Jóhanns Sigurjónsson- ar. Það eru óneitanlega magnaðar lýsingar á Galdra-Lofti Skúla Gíslasonar: „Einu sinni fór Loftur heim til foreldra sinna um jólin. Tók hann þá þjónustustúlku á staðnum, járnaði hana og lagði við hana beizli og reið henni svo í gandreið heiman og heim. Lá hún lengi eftir af sárum og þreytu, en gat engum frá sagt, meðan Loftur lifði. öðru sinni barnaði Loftur vinnukonu á staðnum, og drap hann þá barnsmóður sína með gjörningum. Henni var ætlað að bera aska í eldhús og út því. Voru þeir til flýt- is bornir á nokkurs konar trog- s F^*A^ 1 "•¦ wk , 1 ft 1 j'm ^J mfmW '"^t 1 ^B mh *> f ¦fi^r' ' í m 9 BjI Uf Ymmk h lfc„ Tvaer teikningar eftir Ilalldór Péturason úr Sagnakveri Skúla Gíslaaonar. mynduðu verkfæri, er hét aska- floti og tók marga aska í einu. Lét Loftur opnast göng fyrir henni i miðjum vegg, svo hún gekk inn i þau, en sökum þess stúlkan varð þá hrædd og hikaði, hreif galdur- inn, svo veggurinn luktist aftur. Löngu seinna, þegar veggurinn var rifinn, fannst í honum beina- grind af kvenmanni uppistand- andi með askahrúgu í fanginu og ófullburða barnsbein í holinu." Særingar Lofts eru fyrirferð- armestar í frásögninni, en f heild sinni segir þátturinn mikið í fáum orðum. Sumir þættir Skúla Gísla- sonar eru aftur á móti örstuttir, hann getur á hnitmiðaðan hátt tjáð viðamiklar örlagasögur. Galdur, draugagangur, hrekkir er fátt eitt sem hann hafði unun af að lýsa. Vitanlega er Skúli ekki höfund- ur þáttanna einn. Eins og fleiri skrásetjarar sótti hann margt til heimildarmanna sinna þótt end- anleg gerð sagnanna væri í hans höndum. Halldóri Péturssyni tókst vel þegar hann á sínum tíma skreytti Sagnakver Skúla Gíslasonar. Teikningarnar eru að vísu mis- jafnar, en hinar bestu þeirra eftir- minnilegar, ekki sist vegna þess hve húmorinn er ísmeygilegur, svipur á mönnum og dýrum oft broslega fyndinn. það var gott að endurnýja kynni við Skúla Gislason. Þessi bók þarf að vera til á sem flestum heimil- um.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.