Morgunblaðið - 21.09.1985, Blaðsíða 26

26
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 21. SEPTEMBER1985
Afmæliskveðja:
Sigurður Tómasson
Ólafsvík — Áttræður
Hann Sigurður bróðir minn er
áttatíu ára í dag. Á því er víst
enginn vafi, þótt ekki finnist mér
svo ýkja langt síðan við bæði vor-
um saman í föðurranni, og nutum
æskuáranna í faðmi fagurra fjalla
heimasveitarinnar, þar sem öldu-
niður og fuglasöngur fylltu tilveru
barnanna um bjarta sumardaga.
Oft er það svo, þegar litið er yfir
farinn veg, að okkur finnst tíminn
íiafa liðið furðu fljótt frá upphafi
ævi til fullorðinsára og æsku-
minningar ýmsar koma skýrt
fram i hugann þegar litið er til
baka, til þessara löngu liðnu
stunda.
Mig langar að geta nokkurra
helstu æviatriða Sigurðar í stuttu
máli. Hann fæddist að ósi í Fróð-
árhreppi 21. september 1905, en
þar höfðu foreldrar okkar, Tómas
Sigurðsson frá Höfða og Ragn-
heiður Árnadóttir frá Kársstöð-
um, reist sér bæ og áttu þar heima
um nokkurra ára skeið. Sigurður
var fjórða barnið sem þeim fædd-
ist, en alls urðu börnin tíu, og
komust átta þeirra til fullorðins-
'ára og eru enn öll á lífi.
Sigurður vandist snemma allri
algengri vinnu, og ungur að árum
fór hann að vinna hjá öðrum, enda
veitti ekki af, til að bæta hag
þessa barnmarga heimilis. Og eft-
ir að foreldrar okkar fluttust út að
Brimilsvöllum tók hann að stunda
sjóróðra, þá aðeins 14 eða 15 ára, á
teinæringi sem Bliki hét, og gerð-
ur var þaðan út síðari hluta vetr-
ar, og á öðrum tímum árs eftir því
sem færi var á, því ekki var um
jhafnaraðstöðu að ræða.
Ekki var Sigurður eldri en 16
ára er hann í fyrsta sinn gerðist
háseti á fiskiskútu og var síðan
um 7 ára skeið á slíkum veiðiskip-
um, enda var það einn helsti
hjargræðisvegur ungra og tápmik-
illa manna á þeim árum.
Voru skip þau er hann var á
gerð út frá ýmsum höfnum á Vest-
fjörðum og mun árlegt úthald
þeirra yfirleitt hafa verið frá því í
apríl og til loka september.
Sigurður fékk því ungur að
kenna á vosi og erfiðleikum sjó-
mennskunnar á þessum litlu far-
kostum, en hann sýndi líka að
hann var maður til að mæta þeim
og vissi að hér varð annaðhvort að
duga eða drepast.
Þessar skútur voru lítil seglskip,
líklega flest um 10 tonna og með
litla hjálparvél, sem einkum var
notuð í viðlögum og til að komast
að og frá landi.
Sumir af skipstjórum þessara
báta voru menn úr Fróðárhreppi,
en aðrir frá Ólafsvík. Var þá
stundum reynt að haga svo til að
hásetar fengju að fara heim til sín
um hvítasunnuna, en skipin lágu
þá á meðan í Ólafsvík í einn eða
tvo daga. Eina vertíð mun Sigurð-
ur hafa verið á skútunni Halkion,
sem gerð var út frá Vestmanna-
eyjum um veturinn, en var á síld-
veiðum um sumarið og lagði þá
upp á Siglufirði.
Allt það, sem Sigurður vann sér
inn með þessum hætti lét hann
ganga heim til foreldra okkar, til
að létta þeim afkomu heimilisins,
því margir voru munnarnir að
metta, en fátækt mikil og erfiðir
afkomumöguleikar, svo sem al-
gengt var á þeim árum. Framlag
Sigurðar var því ómetanlegt, og
létti foreldrum okkar mjög lífs-
baráttuna. Við vorum nokkrar
yngri systur heima, einmitt á
þeim árum sem Sigurður var mest
til sjós.
Minnist ég þess með gleði, að
eitt sinn kom Sigurður snöggvast
heim um hvítasunnu, ásamt fleiri
piltum úr sveitinni, en skip þeirra
beið í Ólafsvík um hátíðina.
Þetta var síðla nætur eða
snemma morguns, sem hann kom
heim. Við ungu systurnar vorum
ekki komnar á fætur. Ég man, að
hann var sparibúinn er hann kom.
Eftir að hafa heilsað okkur systr-
um sínum og foreldrum okkar tók
hann munnhörpu upp úr vasa sín-
um, settist á borðið og tók að leika
á hana. Hvílíkir dýrðartónar, að
mér fannst. Þeir ómuðu í litlu
baðstofunni, fylltu sál mína gleði
og fögnuði meir en orð fái lýst,
lyftu henni til flugs hátt yfir
hversdagsleikann, upp þangaö,
sem sífelld gleði ríkir. Lengi lék
hann á munnhörpuna sína í þetta
sinn, hvert lagið eftir annað og ég
naut þess af allri sálu minni að
hlýða á þessa tóna, sem mér
fannst eins og berast langt utan
úr einhverri óþekktri furðuveröld.
Þetta var líkt því, sem hér hefði
komið svífandi söngfugl, þröstur,
sem tyllt hefði sér niður, þreyttur
eftir langt og erfitt flug, og færi
nú að syngja fagnaðaróð um gleði
lífsins og töfra tilverunnar, fagn-
andi heimkomunni, þótt aðeins
fengi að njóta hennar um stutta
stund.
Ævinlega var það svo, einnig, að
hann gat fært okkur yngri systr-
um sínum, einhvern smáglaðning,
eitthvað sem vakti gleði í sálum
okkar, og sem við minnumst æ síð-
an með þakklæti.
Sigurður hafði mikla ánægju af
rímum og hafði góða og djúpa
rödd. Gaman þótti mér að heyra
hann kveða rímur, enda kunni
hann mikið af slíkum kveðskap.
Hann var og vel hagmæltur sjálf-
ur og þær munu ófáar vísurnar
sem til hafa orðið síðar á langri
ævi, ýmsum til stundaránægju, en
lítt á loft haldið eða geymdar og
því flestar gleymskunni huldar.
Ýmsir voru þeir, skútumenn úr
Fróðárhreppi, er voru hagmæltir
vel og gerðu góðar vísur, er svo
bar undir. Minnist ég frá bernsku,
að ég lærði eftirfarandi vísu, en
ekki veit ég með vissu höfund
hennar:
Er nú kominn endirinn,
eg það geri prísa,
fagurt skríður Fiskarinn
fjörðinn inn á ísa.
En Fiskarinn var skúta, sem
gerð var út frá ísafirði á þeim ár-
um.
Sigurður giftist árið 1932 Guð-
ríði Hansdóttur frá Holti á Brim-
ilsvöllum, mikilli dugnaðar- og
myndarstúlku, eins og hún átti
ætt til. Þau stofnuðu heimili og
settust að í Einarsbúð. Áttu þar
heima næstu árin og stundaði Sig-
urður þá bæði búskap og róðra.
Árið 1938 fluttu þau til Ólafsvíkur
í eigið hús, er þau byggðu og
nefndu Framtíð. Hafa þau átt þar
heima síðan. Þeim varð fjögurra
barna auðið og eru þau öll hið
mannvænlegasta fólk, og hafa
komið sér vel áfram í lífinu. Á eitt
þeirra heima í Reykjavík en þrjú í
Ólafsvík, og er þeim, fullorðnu
hjónunum, ómetanlegur stuðning-
ur og ánægja, að börn og barna-
börn, skuli vera svo nálægt þeim,
og geta haft við þau daglegt sam-
neyti.
Árið 1940 gáfust foreldrar
okkar, Ragnheiður og Tómas, upp
á búskapnum á Brimilsvöllum,
vegna þverrandi heilsu, en einnig
vegna þess, að það pláss var þá
næstum mannlaust orðið. Sýndu
þau Sigurður og Guðríður þeim þá
þann mikla drengskap að taka þau
til sín á heimili sitt til bráða-
birgða, þrátt fyrir þröng húsa-
kynni. Voru þau þar hjá þeim
næstu þrjú árin. En þá var byggð-
ur handa þeim lítill bær á falleg-
um stað í Ólafsvík og kölluðu þau
hann Fögruvelli. Fluttust þá for-
eldrar okkar þangað og áttu þar
heima um margra ára skeið uns
þau neyddust til að flytja sig enn
um set árið 1951, og þá suður í
Kópavog á mitt heimili, einkum
vegna lasleika föður okkur, enda
átti hann þá skammt eftir ólifað.
Eftir að Sigurður fluttist til
Ólafsvíkur stundaði hann fyrst
sjóróðra þaðan í einn vetur, vann
síðan í smiðjunni um nokkurt
skeið, en gerðist svo starfsmaður
við frystihúsið, þar sem hann sá
um aflvélar fyrirtækisins um
margra ára skeið, enda vanur orð-
inn vélum og laginn við hverskon-
ar viðgerðir.
Lengi hefur Sigurður verið
bagaður mjög af erfiðum lasleika,
skemmd í hnjáliðum, en ávallt
borið þær þrautir af hetjulund, og
verið glaðvær í viðmóti rétt eins
og hann gengi heill til skógar, þótt
langt sé frá því, að svo hafi verið.
Þau hjón, Sigurður og Guðríður,
hafa verið mjög samhent í lífinu,
og hefur hann átt trausta stoð og
styttu, þar sem hún er. Hefur hún
búið þeim fagurt og hlýlegt heim-
ili. Hefur öllum þótt gott til þeirra
að koma og njóta gestrisni þeirra
og glaðværra og fróðlegra sam-
ræðna. Minnist ég margra slíkra
stunda, á heimili þeirra, er við
hjónin höfum átt leið til Olafsvík-
ur og heimsótt þau.
Ég vil nú færa Sigurði mínar
einlægustu þakkir fyrir allar
gleði- og samverustundirnar á
þessum mörgu, liðnu árum.
Og við bæði, maðurinn minn,
Ingvar Agnarsson, og ég, óskum
honum til hamingju með þetta
merkisafmæli og árnum honum
allra heilla og guðsblessunar í
bráð og lengd. Megi hann njóta
sem bestrar heilsu og sannrar
gleði ásamt sínum góða og trausta
lífsförunaut, meðan endist ævi.
Aðalheiður Tómasdóttir
Peningamarkaðurinn
r
GENGIS-
SKRANING
Nr. 178 - 20. september 1985
Kr. Kr. Toll-
Ein.KI. 09.15 Kaup Sala IW
Dollari 42,050 42,170 41,060
SLpund 56,740 56,902 57281
Kan.dollari 30,477 30,564 30,169
Dönsk kr. 4,0162 4,0277 4,0743
Norskkr. 4,9843 4,9985 5,0040
Sænsk kr. 4,9543 4,9685 4,9625
Fi. mark 62951 6,9148 6,9440
Fr. franki 4,7689 4,7825 42446
Belg. franki 0,7204 0,7225 0,7305
Sv.franki 17,6941 17,7446 18,0523
Holl. gyllíni 12,9472 12,9842 13,1468
V-þ. mark 14,5552 14,5967 14,7937
ÍL líra 0,02163 0,02170 0,02204
Austurr. sch. 2,0719 2,0779 2,1059
Port escudo 0,2431 02438 02465
Sp. peseti 02443 02450 0,2512
íap.yen 0,17380 0,17429 0,17326
irskt pund 45261 45290 46,063
SDR (SérsL 43,1008 422785
dráttarr.) 42,9788

INNLÁNSVEXTIR:
Sparisjóðsbækur__________________ 22,00%
Sparisjóðsreikningar
með 3ja mánaða uppsógn
Alþýðubankinn............... 25,00%
Búnaðarbankinn.............. 25,00%
Iðnaöarbankinn.............. 23,00%
Landsbankinn................ 23,00%
Samvinnubankinn............. 25,00%
Sparisjóöir................. 25,00%
Utvegsbankinn.....,......... 23,00%
v Verzlunarbankinn................ 25,00%
með 6 mánaða uppsögn
Alþýðubankinn............... 30,00%
Búnaöarbankinn ....„...... 28,00%
Iðnaðarbankinn.............. 28,00%
Samvinnubankinn............. 30,00%
Sparisjóöir.... ............ 28,00%
Útvegsbankinn............... 29,00%
Verzlunarbankinn........... 31,00%
með 12 mánaða uppsögn
Alþýðubankinn............... 32,00%
Landsbankinn.................31,00%
Utvegsbankinn............... 32,00%
Innlánsskírteini
Alþýðubankinn............... 28,00%
Sparisjóöir................. 28,00%
Verðtryggðir reikningar
miðað við lánskjaravísitölu
með 3ja mánaða uppsögn
Alþýðubankinn................. 1,50%
Búnaöarbankinn................ 1,00%
Iðnaðarbankinn................ 1,00%
Landsbankinn........ ......... 1,00%
Samvinnubankinn............. 1,00%
Sparisjóöir................... 1,00%
Utvegsbankinn................. 1,00%
Verzlunarbankinn.............. 2,00%
með 6 mánaða uppsögn
Alþýðubankinn................. 3,50%
Búnaðarbankinn................ 3,50%
Iðnaðarbankinn................ 3,50%
Landsbankinn.................. 3,00%
Samvinnubankinn............... 3,00%
Sparisjóöir...._.............. 3,00%
Utvegsbankinn................. 3,00%
Verzlunarbankinn.............. 3,50%
Ávísana- og hlaupareikningar:
Alþýöubankinn
— ávisanareikningar.......... 17,00%
— hlaupareikningar........... 10,00%
Búnaðarbankinn............... 8,00%
Iðnaðarbankinn................ 8,00%
Landsbankinn.................. 10,00%
Samvinnubankinn............... 8,00%
Sparisjóöir................... 10,00%
Utvegsbankinn................. 8,00%
Verzlunarbankinn.............. 10,00%
Stjömureikningar I, II, III
Alþýðubankinn..................9,00%
Satnlán — heimilislán — IB-lán — plúslán
með 3ja til 5 mánaða bindingu
Iðnaðarbankinn................ 23,00%
Landsbankinn.................. 23,00%
Sparisjóöir................... 25,00%
Samvinnubankinn............... 23,00%
Utvegsbankinn................. 23,00%
Verzlunarbankinn.............. 25,00%
6 mánaða bindingu eða lengur
Iðnaðarbankinn................ 26,00%
Landsbankinn.................. 23,00%
Sparisjóðir................... 28,00%
Utvegsbankinn................. 29,00%
Innlendir gjaldeyrisreikningar:
Bandaríkjadollar
Alþýðubankinn................. 8,00%
Búnaðarbankinn.................7,50%
Iðnaðarbankinn................ 7,00%
Landsbankinn.................. 7,50%
Samvinnubankinn................7,50%
Sparisjóöir................... 8,00%
Útvegsbankinn................. 7,50%
Verzlunarbankinn.............. 7,50%
Sterlingspond
Alþýðubankinn................. 11,50%
Búnaðarbankinn................11,00%
Iðnaðarbankinn............... 11,00%
Landsbankinn................ 11,50%
Samvinnubankinn.............. 11,50%
Sparisjóöir.................. 11,50%
Útvegsbankinn................. 11,00%
Verzlunarbankinn.............. 11,50%
Vestur-þýsk mörk
Alþýðubankinn................ 4,50%
Búnaðarbankinn.................4,25%
lönaðarbankinn....... .........4,00%
Landsbankinn...................4,50%
Samvinnubankinn................4,50%
Sparisjóöir....................4,50%
Útvegsbankinn..................4,50%
Verzlunarbankinn...............5,00%
Danskar krónur
Alþýðubankinn................. 9,50%
Búnaöarbankinn................ 8,00%
Iðnaðarbankinn................ 8,00%
Landsbankinn.................. 9,00%
Samvinnubankinn............... 9,00%
Sparisjóöir................... 9,00%
Utvegsbankinn................. 9,00%
Verzlunarbankinn..............10,00%
ÍJTLÁNSVEXTIR:
Almennir víxlar, lorvextir:
Landsbankinn................ 30,00%
Útvegsbankinn............... 30,00%
Búnaöarbankinn.............. 30,00%
Iðnaöarbankinn.............. 30,00%
Verzlunarbankinn............ 30,00%
Samvinnubankinn............. 30,00%
Sparisjóðirnir.............. 30,00%
Viðskiptavíxlar
Alþýðubankinn............... 32,50%
Landsbankinn....... ........ 32,50%
Búnaðarbankinn.............. 32,50%
Sparisjóöir................. 32,50%
Yfirdrátlarlán af hlaupareikningum:
Landsbankinn.................31,50%
Útvegsbankinn..........,.... 31,50%
Búnaðarbankinn.............. 31,50%
Iðnaðarbankinn.............. 31,50%
Verzlunarbankinn............ 31,50%
Samvinnubankinn............. 31,50%
Alþýöubankinn................31,50%
Sparisjóðirnir.............. 31,50%
Endurseljanleg lán
fyrir innlendan markað.............. 27,50%
lán í SDR vegna útftutningsframl...... 9,50%
Skuldabréf, almenn:
Landsbankinn.................. 32,00%
Útvegsbankinn................. 32,00%
Búnaðarbankinn................ 32,00%
lönaöarbankinn................ 32,00%
Verzlunarbankinn.............. 32,00%
Samvinnubankinn............... 32,00%
Alþýðubankinn................. 32,00%
Sparisjóðirnir................ 32,00%
Viðskiptaskuldabréf:
Landsbankinn.................. 33,50%
Búnaðarbankinn ............... 33,50%
Sparisjóðimir..„.............. 33,50%
Verðtryggð lán miðað við
lánskjaravísitölu
í allt aö 2% ár......................... 4%
lengur en 2% ár......................... 5%
Vanskilavextir......................... 45%
Óverðtryggð skuldabréf
utgefin fyrir 11.08.'84 ............ 32,00%
Lífeyrissjódslán:
Lífeyríssjóður starfsmanna ríkisins:
Lánsupphæð er nú 350 þúsund krónur
og er lánið vísitölubundiö meö láns-
kjaravisitölu, en ársvextir eru 5%.
Lánstimi er allt aö 25 ár. en getur veriö
skemmri, óski lántakandi þess. og eins
ef eign sú, sem veö er i er lítilfjörleg, þá
getur sjóöurinn stytt lánstímann.
Greiðandi sjóösfélagar geta sótt um
lán úr lífeyrissjóönum ef þeir hafa greitt
iöngjöld til sjóösins í tvö ár og þrjá
mánuöi, miöað viö fullt starf. Biötími
eftir láni er sex mánuöir frá þvi umsókn
berst sjóönum.
Lífeyrissjóður verzlunarmanna:
Lánsupphæö er nú eftir 3ja ára aöild aö
lífeyrissjóönum 192.000 krónur, en fyrir
hvern ársfjóröung umfram 3 ár bætast
viö lániö 16.000 krónur, unz sjóðsfélagi
hefur náö 5 ára aöild aö sjóönum. Á
timabilinu frá 5 til 10 ára sjóösaöild
bætast viö höfuöstól leyfilegrar láns-
upphæöar 8.000 krónur á hverjum árs-
fjóröungi, en eftir 10 ára sjóösaöild er
lánsupphæöin orðin 480.000 krónur.
Eftir 10 ára aðild bætast viö 4.000 krón-
ur fyrir hvern ársfjóröung sem liöur. Þvi
er í raun ekkert hámarkslán i sjóönum.
Höfuöstóll lánsins er tryggöur meö
lánskjaravísitölu, en lánsupphæöin ber
nú 5% ársvexti. Lánstíminn er 10 til 32
ár aö vali lántakanda.
Þá lánar sjóöurinn meö skilyröum
sérstök lán til þeirra, sem eru eignast
sina fyrstu fasteign og hafa greitt til
sjóösins samfellt í 5 ár, kr. 525.000 til
37 ára.
Lánskjaravíaitala tyrir ágúst 1985 er
1204 stig en var fyrir júlí 1178 stig.
Hækkun milli mánaöanna er 2,21%.
Miöaö er við visitöluna 100 í júní 1979.
Byggingavísitala fyrir júní til ágúst
1985 er 216,25 stig og er þá miöaö viö
100 í janúar 1983.
Handhafaskuldabréf í fasteigna-
viöskiptum. Algengustu ársvextir eru nú
18-20%.
Sérboð
Nafnvextir m.v. Timsbil HöfuöstAla-
óverðtr.
kjðr
Óbundió fé
Landsbankí, Kjörbók: 1) ........... ?-34,0
Útvegsbanki. Ábót: ............... 22-34,6
Búnaöarb., Sparibók: 1: ........... 7-34.0
Verslunarb., Kaskóreikn: ......... 22-31.0
Samvínnub., Hávaxtareikn.: .... 22-31,6
Alþýöub., Sér-bók: ............... 27-33.0
Sparisjóöir, Trompreikn.: ........... 32,0
Bundið fé:
Iðnaöarb , Bónusreikn: .............. 28,0
Búnaöarb., 18 mán. reikn.: .......... 36,0
1) Vaxtaleiörétting (úttektargjald) er 1,7%
verétr. vaxto- varð- fnrslur é ári
kjör vaxta •nrofl. vaxta veröbóta
1.0 12 mán. 3 mán. 1 1
1,0 12 mán 1 mán 1 allt aö 12
1.0 12 mán. 3 mán. 1 1
3.5 3 mán. 3 mán. 1 1
1-3,0 6 mán. 3 mán. 2 allt aö 12
3 mán. 1 12
3,0 6 mán. 1 mán. 2 12
3,5 6 mán. 1 mán. 2 allt aö 12
3.5 6 mán. 6 mán. 2 allt aó 2