Morgunblaðið - 21.09.1985, Blaðsíða 45

MORGUNBLADIÐ, LAUGARDAGUR 21. SEPTEMBER1985
45
þakkir að gjalda. Hans verður lengi
minnst.
Ásgeir Pétursson
I dag fylgja Borgfirðingar Ingi-
mundi Asgeirssyni bónda að Hæli
í Flókadal til grafar frá Lundar-
kirkju í Lundarreykjadal. Kveðja
þeir þar einn mætasta bónda þess
héraðs.
Ingimundur fæddist að Reykjum
í Lundarreykjadal þann 13. apríl
1912. Hann var sonur hjónanna
Ásgeirs Sigurðssonar bónda á
Reykjum og konu hans, Ingunnar
Daníelsdóttur.
Hann hlaut í arf afburða gáfur
og óbrigðult minni, og ólst upp á
heimili foreldra sinna þar sem
búvit og bókleg menntun voru höfð
í hávegum.
Ingimundur kvæntist Ingi-
björgu Guðmundsdóttur frá Hæli
í Flókadal. Hófu þau búskap á
Hæli árið 1943 í félagi við Jakob
bróður Ingibjargar. Búskapur
þeirra var farsæll því dugnaður,
hyggindi og samviskusemi voru
ríkjandi við bústörfin.
Eg kynntist Ingimundi fyrst á
þingi Ungmennasambands Borg-
arfjarðar. Hann var þar sjálfkjör-
inn sem fundarstjóri vegna mann-
kosta sinna. Þá, eins og jafnan á
hans lífsferli kom glöggt fram hve
hann var skarpur að greina aðalat-
riði í hverju máli og hversu ríka
áherzlu hann ætíð lagði á skýra
og lýtalausa framsetningu á ís-
lenzku máli.
Ingimundur kom snemma að
félagsmálum og gegndi mörgum
trúnaðarstörfum fyrir sveit sína
og hérað, fyrst í Ungmennafélag-
inu Dagrenningu og síðan í ýmsum
sveitarstjórnarmálum í Lundar-
reykjadal og síðar í Reykholtsdals-
hreppi.
Hann var einn helsti forgöngu-
maður í félagsmálum borgfirzkra
bænda um 30 ára skeið og beitti
sér fyrir flestum framfaramálum
á þeim vettvangi; sem formaður
Ræktunarsambands Borgarfjarð-
ar 1951-1952, formaður Búnaðar-
sambands Borgarfjarðar 1957—
1961, fulltrúi á Búnaðarþingi
1958-1978, fulltrúi á aðalfundum
Stéttarsambands bænda 1964-
1982, í stjórn Kaupfélags Borg-
firðinga 1958-1973.
Ingjmundur var með afbrigðum
reikningsglöggur. Honum voru því
falin margvísleg störf á sviði
reikningsfærslu og endurskoðun-
ar. Hann var um árabil endurskoð-
andi hreppsreikninga Borgarfjarð-
arsýslu, og endurskoðandi Búnað-
arfélags íslands og Bændahallar-
innar. Hann var í stjórn Andakíls-
virkjunar og gjaldkeri þar um ára-
bil.
Það er ekki á mínu færi að rekja
öll störf Ingimundar að félagsmál-
um eða geta þeirra svo sem verðugt
er. Þau verða ekki fullþökkuð.
Hann var með afbrigðum starf-
samur maður og hafði lifandi
áhuga á menningarmálum.
Ingimundur var einn aðalhvata-
maður að stofnun Sögufélags
Borgarfjarðar og gjaldkeri þess
fyrstu árin. Hann var fræðimaður.
Hann vann mikið að útgáfu Borg-
firskra æviskráa og ættfræðirann-
sóknum í því sambandi. Hann var
um langt árabil markavörður og
sá um útgáfu markaskráa fyrir
Borgarfjarðarsýslu.
Nú um nokkur ár hefur verið
unnið að gerð byggðalýsingar í
Borgarfjarðarhéraði á vegum Bún-
aðarsambands Borgarfjarðar.
Ingimundur var einn aðalhvata-
maður að því að það verk var
hafið. Hann lauk við handrit að
ábúendatali allra jarða í Borgar-
fjarðarhéraði sl. 100 ár, sem ætlað
er til birtingar í þessu væntanlega
riti. Þar vann hann með sinni
kunnu nákvæmni og samviskusemi
ómetanlegt verk. Þegar ég hugsa
um starfsferil Ingimundar finnst
mér sem hann muni ekki hafa
verið einhamur. Honum fylgdi sá
kraftur sem dugði til að koma
framfaramálum áfram.
Hann var í lífi sínu dyggilega
studdur af fjölskyldu sinni sem ég
votta mína innilegustu samúð og
bið allrar blessunar.
Af hálfu stjórnar Búnaðarsam-
bands Borgarfjarðar vil ég færa
fram þakkir fyrir hin margvíslegu
störf sem Ingimundur á Hæli vann
í þágu borgfirzkra bænda, störf
sem seint verða fullþökkuð eða
metin svo sem verðugt er.
Ingimundur háði baráttu við
vanheilsu síðustu misserin. Dánar-
dægur hans var þann 11. septem-
ber sl.
Blessuð sé minning hans. Hún
lifir.
Bjarni Guðraðsson
Ingimundur Ásgeirsson er fallinn
að foldu. Með honum er til moldar
hniginn einn merkasti Borgfirð-
ingur okkar tíma, óvenju frjór og
fjölhæfur gáfumaður og menning-
arfrömuður, sem markaði þau spor
á vettvangi borgfirzkrar menning-
ar og félagsmála, er seint munu
mást og hverfa.
Ingimundur Ásgeirsson var
fæddur á Reykjum í Lundar-
reykjadal hinn 13. apríl árið 1912.
Foreldrar hans voru Ásgeir Sig-
urðsson, bóndi á Reykjum, ættaður
frá Efstabæ í Skorradal, og kona
hans, Ingunn Daníelsdóttir frá
Kolugili í Víðdal. Heimili þeirra
var mikið menningarheimili og
þau hjónin bæði gædd miklum
mannkostum og góðum gáfum. Má
í því sambandi vitna til orða Krist-
leifs Þorsteinssonar, fræðimanns,
sem lét svo ummælt, að „hver sveit
og sýsla myndi telja sér það til
sæmdar að eiga þeirra líka að
vitsmunum og mannkostum".
Ingimundur var yngstur fimm
bræðra. Hann ólst upp hjá foreldr-
um sínum og átti heima á Reykjum
til 1943. Hann stundaði nám í
Héraðsskólanum á Laugum, en
beztu menntunina hlaut hann í
heimahúsum, enda var móðir hans
kennari. Hann var ágætlega sjálf-
menntaður og svo fróður og minn-
ugur, að fágætt er. Ungur hreifst
Ingimundur af hugsjón ung-
mennafélaganna. Heilshugar skip-
aði hann sér í hóp hinna frjálsu
og víðsýnu vormanna, sem vildu
vinna að ræktun lands og lýðs,
vildu standa vörð um sjálfstæði
íslands, rétt þess og frelsi, hefja
nýja framfarasókn í landinu og
auka hag og hamingju þjóðarinn-
ar. Ingimundur starfaði vel og
lengi í Ungmennafélaginu Dag-
renningu í Lundarreykjadal og átti
sæti í stjórn félagsins í nærri 20
ár, þar af sem formaður í meira
en helming þess tíma. Hann átti
um skeið sæti í stjórn Ungmenna-
sambands Borgarfjarðar og var í
hópi þeirra forystumanna sam-
bandsins, sem höfðu með höndum
undirbúning, stjórnun og fram-
kvæmd landsmóts ungmennafé-
laganna á Hvanneyri árið 1943.
Ingimundur Ásgeirsson var
gæddur brennandi áhuga, hug-
sjónaeldi og starfsgleði vormanns-
ins og vildi skila öllu, sem hann
lagði hönd að og honum var trúað
fyrir til meiri vaxtar og grósku.
Hann tók mikinn þátt í félagslífi
og gegndi margþættu trúnaðar-
störfum fyrir sveit sína og hérað.
Skal nokkurra þeirra starfa getið
hér. '
Ingimundur átti sæti í hrepps-
nefnd Lundarreykjadalshrepps í
sex ár og síðan í hreppsnefnd
Reykholtsdalshrepps í 20 ár, sat í
sýslunefnd í 20 ár og var endur-
skoðandi hrepps- og sýslureikn-
inga Borgarfjarðarsýslu í 24 ár.
Hann átti sæti í stjórn Andakíls-
árvirkjunar frá upphafi og til 1978,
var um skeið formaður Ræktunar-
sambands Borgarfjarðar og Bún-
aðarsambands Borgarfjarðar, átti
sæti á Búnaðarþingi í 20 ár og var
fulltrúi á fundum Stéttarsam-
bands bænda um langt skeið.
Bændastéttin átti traustan og
einarðan málsvara, þar sem Ingi-
mundur var. Svo var og með
Samvinnuhreyfinguna. Hugsjónir
félagshyggju og samvinnu voru
runnar honum í merg og bein.
Hann átti sæti í stjórn Kaupfélags
Borgfirðinga í 15 ár. Þá var hann
um skeið í miðstjórn Framsóknar-
flokksins og skipaði sæti á fyrsta
framboðslista flokksins í Vestur-
landskjördæmi haustið 1959.
Ingimundur Ásgeirsson vann
ómetanlegt starf á sviði borg-
firzkrar menningar og var í farar-
broddi þeirra Borgfirðinga, sem
mest og bezt hafa stuðlað að
geymd og varðveizlu menningar-
arfsins. Hann var einn aðalfor-
göngumaðurinn um stofnun Hér-
aðsskjalasafns og Byggðasafns
Borgarfjarðar og sat í stjórnum
þeirra. Þá var hann einn af hvata-
mönnum um stofnun Sögufélags
Borgarfjarðar árið 1963 og sat í
stjórn þess til 1977. Hann lét mál-
efni félagsins mjög til sín taka og
veitti því margþættan stuðning, til
dæmis við lestur handrita af Borg-
firzkum æviskrám, sem nú hafa
komið út í sjö stórum bindum.
Hann var manna ættfróðastur og
hafði svo óbrigðult minni, að upp-
lýsingum hans og ábendingum
mátti ávallt treysta. Fyrir mikil
og fórnfús störf hans í þágu Sögu-
félagsins er honum vottuð einlæg
virðing og alúðarþökk okkar, sem
erum í forsvari fyrir félagið.
Ingimundur var ágætlega ritfær
og fékkst talsvert við fræðistörf
og andlega iðju. Síðustu árin vann
hann við ritun ábúendatals allra
borgfirzkra býla í hundrað ár, frá
1880-1980. Hann hafði að fullu
lokið því verki og verður það von-
andi gefið út sem fyrst. Þar er að
finna geysimikinn fróðleik á sviði
mannfræði og byggðasögu Borgar-
fjarðar. Ingimundur var mjög
traustur og vandaður fræðimaður
og er skaði, að honum skyldi ekki
gefast meiri tími og lengra líf til
fræðistarfa. Ingimundur var mál-
næmur og hafði mjög gott vald á
móðurmálinu. Hann var góður
ræðumaður, mælskur og rökfast-
ur, enda skarpgreindur, glöggur
08 gjörhugull og fljótur að átta sig
á eðli og kjarna hvers máls.
Hér að framan hef ég getið
margra starfa Ingimundar á sviði
félags- og menningarmála, og er
þó ekki nærri allt upp talið. Öll
þessi störf leysti hann af hendi af
einstökum áhuga, trúmennsku,
fórnfýsi og alúð. Enn er þó ógetið
aðalævistarfs hans, en hann var
fyrst og fremst bóndi og sannur
fulltrúi hinnar grónu og göfugu
bændamenningar, eins og hún bezt
hefur verið í byggðum þessa lands.
Hinn 11. desember árið 1942
kvæntist Ingimundur eftirlifandi
eiginkonu sinni, Ingibjörgu
Jakobsdóttur frá Varmalæk í
Bæjarsveit. Vorið eftir hófu þau
búskap á Hæli og bjuggu þar upp
frá því í nánu samstarfi og sambýli
við Jakob Guðmundsson, bróður
Ingibjargar. Hefur samstarf
þeirra verið gott alla tíð og til
fyrirmyndar. Heimilið á Hæli ér
gróið menningar- og rausnar-
heimili. Ingimundur var góður og
ötull bóndi, framsýnn og fram-
takssamur. Hann var ræktunar-
maður, sem vildi hjálpa hinni frjóu
og gjöfulu móðurmold til að gefa
ávöxt, en einnig að plægja akur
bræðralagsins og bera með sér
áhrif góðvildar, vináttu og dreng-
skapar, hvar sem sporin lágu.
Hann var hjálpfús og velviljaður
stakur reglumaður og í hvívetna
valmenni og drengur góður.
Þau hjónin, Ingimundur og Ingi-
björg, eignuðust fjögur börn, sem
öll eru á lífi og gædd góðum gáfum
og mannkostum. Þau eru:
Björk, skjalavörður við Þjóð-
skjalasafn íslands, búsett í
Reykjavík. Ásgeir, húsasmiður í
Ytri-Njarðvík, kvæntur Sigríði .
Björgu Guðbergsóttur. Ingunn,
stúdent og húsfreyja í Reykjavík,
gift Stefáni Bergmann Matthías-
syni, lækni. Helga, húsfreyja og
skrifstofumaður, búsett í Kópa-
vogi, gift Þorvarði Inga Þorbjarn-
arsyni, vélstjóra.
Ingimundur Ásgeirsson átti við
vanheilsu að stríða síðustu árin. í
sumar var ljóst, að hverju dró, og
mun hann hafa gert sér þess fulla
grein sjálfur. Síðustu áhugamál
hans og verkefni, sem hann vann
að, voru á sviði kirkjumála. Hann
hafði forgöngu um að safna fé til
kaupa á skírnarfonti fyrir Lundar-
kirkju, kirkju æskusveitarinnar,
sem hann ávallt unni og þar sem
hann kaus sér hinzta hvílustað.
Snemma á þessu ári ritaði Ingi-
mundur mér bréf, þar sem hann
kom á framfæri þeirri hugmynd
sinni og tillögu, að í tilefni þúsund
ára afmælis kristnitökunnar yrði
fengin landspilda og komið upp
trjálundi umhverfis Krosslaug
(Reykjalaug) í Lundarreykjadal,
þar sem Vestlendingar og Vest-
firðingar voru skírðir til krist-
innar trúar, er þeir sneru heim
frá kristnitökunni á Alþingi árið
þúsund. Lagi hann og til, að við
laugina yrði komið upp minnis-
merki, t.d. krossmarki með viðeig-
andi áletrun. Hét Ingimundur á
mig sem prófast að beita mér fyrir
máli þessu við biskup og kirkju-
yfirvöld. Síðan þetta var, hefur
Ingimundur oft haft samband við
mig, bæði bréflega og símleiðis,
síðast í byrjun ágúst, þar sem hann
hvatti til, að þegar yrði hafizt
handa og var með hugmyndir um
fjármögnun. Um sama leyti fór
hann á vettvang, þá fársjúkur.
Síðasta ferð hans um Borgarfjörð <r .
var að Krosslaug, þar sem hann
markaði fyrir reit, sem hann vildi,
að yrði græddur skógi og merktur
krossi til minningar um kristni-
tökuna, merkasta atburðinn í
menningarsögu íslands. Mér þykir
vænt um, að þetta skyldi vera hans
síðasta ósk og áhugamál á sviði
menningarmála þessa héraðs. Ég
mun eftir því sem i mínu valdi
stendur vinna að framgangi þessa
góða máls og heiti á unnendur
kristinnar kirkju og kristins
menningararfs að leggja því lið.
Ég bið Guð að blessa minningu
þessa sanna íslendings, þessa góða
sonar Borgarfjarðar, góðs vinar
og göfugmennis. Eiginkonu hans
og börnum, bræðrum hans og V.
öðrum ástvinum votta ég einlæga
samúð.
Jón Einarsson, Saurbæ.
Til hamíngju
í Björgunarsveitinni Sigurvon,
Sandgerði, og í Björgunarfélagi
HornaQarðar, með nýju Viking
björgunarbátana, og fýlgi ykkur
gæfan í fómfúsu starfi.
rriKRisTjÁN ó
t> ISKAORIÓRn HF
Hoim^ioft 4 101 ReyK|aviK i ?4120
Björgunarsveítín
Albert Seltjamamesí
kynnir starfsemi sína á morgun
Kynningin hefst kl. 1400 á sunnudaginn við
Bakkavör, með hópsiglingu fajörgunarsveita.
Á svæðinu verða sýnd fjölmörg björgunar-
flHtæki sveitarinnar og annara, og þau kynnt í
Tháli og af mYndböndum. Þar á meðal Viking
björgunarbáturinn, sem Björgunarsveitin
Albert hefur ákveðið að festa kaup á.
Fyrir börnin verður komið upp leíktækjum
að hætti björgunarsveitarmanna, og þeim
boðið upp á ískaldan svalandi Svala og Frón
kex, en rjúkandi kaffisopinn bíður okkar
hinna.
— Veríð hjartanlega veíkomin -